Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
18.09.2024 16:00

13. HERBICH // STRACHOWSKI // Wyspiański. Filozofować poprzez sztukę

W powszechnym odbiorze Stanisław Wyspiański jest przede wszystkim autorem „Wesela” i twórcą pastelowych portretów dzieci. Z kolei badacze literatury i teatru rozpoznali w nim wielkiego odnowiciela polskiej i światowej sceny. Ale jest jeszcze inny Wyspiański, po trosze „zapomniany”, a po trosze „przyćmiony” przez Wyspiańskiego–pisarza, artysta wizualny rywalizujący ze swoimi współczesnymi – głównie Wiedeńczykami – i podejmujący refleksję o źródłach kultury, o historii i nowoczesności. I właśnie o tym jak filozofuje się przez sztukę i co z tego wynika dla nas dziś porozmawiamy w dzisiejszym odcinku naszego podcastu.

W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna. Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych. Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach. Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań. https://teologiapolityczna.pl/podcasty

Rozdziały (9)

1. Wprowadzenie i przedstawienie Stanisława Wyspiańskiego

Podróżnicy poruszają temat Stanisława Wyspiańskiego, autora znany publiczności, i jego rolę w polskiej literaturze.

2. Analiza twórczości plastycznej Wyspiańskiego

Michał Strachowski omawia twórczość plastyczną Wyspiańskiego, jego relację z literaturą i wpływ na recepcję jego dzieł.

3. Paradygmat literacki i recepcja Wyspiańskiego

Rozważania o paradyɡmacji literackiej i jej wpływie na recepcję twórczości Wyspiańskiego, z uwzględnieniem Maurycego Mochnackiego.

4. Archaizacja i jej wpływ na twórczość Wyspiańskiego

Analiza zagadnienia archaizacji w twórczości Wyspiańskiego, w tym skojarzenia z problematyką niczańską.

5. Niczewsc i nowoczesność w twórczości Wyspiańskiego

Diskussja nad wpływem niczewskiej filozofii na twórczość Wyspiańskiego i jego podejście do problemu nowoczesności.

6. Nowoczesność i jej wpływ na twórczość Wyspiańskiego

Wyspiański jest zainteresowany nowoczesnością, ale musi liczyć z ograniczeniami w Krakowie. Autorem podkreśla, że Wyspiański nie ucieka od nowoczesności, lecz próbuje ją unowocześniać.

7. Wyspiański w kontekście Cesarstwa Austro-Węgierskiego

Wyspiański odnajduje się w rzeczywistości Cesarstwa Austro-Węgierskiego, ale krytykuje realiów zaborczych. Autorem podkreśla, że Wyspiański jest członkiem secesji i inspiruje się twórcami z Wiednia.

8. Psychoanaliza i jej wpływ na twórczość Wyspiańskiego

Wyspiański odnajduje w psychoanalizie i twórcach awangardy tropy myślenia, ale jest sceptyczny w stosunku do determinizmu. Autorem podkreśla, że Wyspiański odnajduje się w twórczości Przybyszewskiego i Brzozowskiego.

9. Ekspresja artystyczna Wyspiańskiego

Rozmowa skupiła się na ekspresji artystycznej Wyspiańskiego, jego polichromiach i witrażach, a także na problemie odnowy sztuki sakralnej.