Mentionsy

Sprawy Wschodu
Sprawy Wschodu
20.04.2026 21:00

[ANALIZA] Putin wypowiedział wojnę internetowi. Czy ją wygra? | Czytamy po rosyjsku

W marcu i kwietniu 2026 roku Rosja zrobiła coś, czego długo unikano: rozpoczęła frontalny test kontroli odłączenia własnego internetu. Blokady Telegrama i VPN, problemy z aplikacjami bankowymi, a nawet zakłócenia w funkcjonowaniu infrastruktury miejskiej pokazały skalę eksperymentu. W pewnym momencie to już nie była tylko cenzura — to był test odporności całego systemu.

W tym wydaniu podcastu Bartosz Gołąbek analizuje największy kryzys cyfrowy w najnowszej historii Rosji. Kluczowe pytanie brzmi: kto realnie kontroluje proces? Coraz więcej wskazuje na rolę Federalna Służba Bezpieczeństwa, a nie tylko formalnych regulatorów.

W odcinku m.in.:— jak przez lata budowano infrastrukturę kontroli (ustawy, suwerenny Runet, DPI)— dlaczego model rosyjski odbiega od chińskiego i w jakim kierunku ewoluuje— skutki techniczne blokad (VPN, usługi, infrastruktura miejska)— napięcia w elitach i brak spójnej linii politycznej— rola mediów społecznościowych i paradoksy władzy korzystającej z blokowanych narzędzi— cyfrowy rubel jako potencjalne domknięcie systemu kontroli.

Link od Nikodema Cudzicha: Небайдужі Люди https://www.instagram.com/nebaiduzhi.lyudy

🔎 Źródła:

Analizy:

Re: Russia
https://re-russia.net/analytics/0414/Carnegie Endowment for International Peace
https://carnegieendowment.org/ru/russia-eurasia/politika/2026/04/russia-elites-internal-conflictThe New Tab
https://thenewtab.io/internet-pod-kupolom/

Decyzje i polityka:

The Moscow Times
https://ru.themoscowtimes.com/2026/04/15/na-blokirovku-interneta-brosili-esche-12-mlrd-rublei-a192727Forbes Russia
https://www.forbes.ru/society/559151-kreml-mozet-povremenit-c-ograniceniami-interneta-na-fone-padenia-rejtinga-putinaCNews
https://www.cnews.ru/news/top/2026-04-06_rossijskim_it-kompaniyam

Mechanizmy kontroli:

Meduza
https://meduza.io/feature/2026/04/15/krupneyshie-rossiyskie-servisy-perestayut-rabotat-pri-vklyuchennom-vpn-kak-i-trebovalo-mintsifryiStories
https://istories.media/news/2026/04/15/chislo-servisov-kotorie-perestali-otkrivatsya-pri-vklyuchennom-vpn-uvelichilos/Novaya Gazeta Europe
https://novayagazeta.eu/articles/2026/04/15/pokhozhe-vy-ispolzuete-vpn

Reakcje i kontekst:

Vërstka
https://verstka.media/ni-odin-krupnyy-rossiyskiy-chinovnik-ne-vyskazyvalsya-v-podderzhku-blokirovok-interneta

Instytucje:

The Bell
https://thebell.io/teper-oni-vse-reshayut-u-runeta-poyavilsya-novyy-kurator--sluzhba-fsb-otvechavshaya-za-otravlenie-navalnogo


☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu👉 ⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠👉 ⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠

Rozdziały (10)

1. Wprowadzenie i historia cenzury w Rosji

Podstawowe informacje o podcastzie i opis historii cenzury w Rosji, od 2018 roku do 2026 roku.

2. Oficjalna narracja Putina

Komentarz Rzecznika Putina, Dmitry Pieskow, o ograniczeniach w dostępie do internetu.

3. Rola serwisu Telegram

Analiza roli serwisu Telegram w kontekście cenzury i popularności serwisu w Rosji.

4. Zablocie i wpływ na finansy

Opis prób blokowania serwisów i wpływu na funkcjonowanie banków i metra w Moskwie.

5. Felieton Nicodema Cudzicha

Zakończenie podcastu z felietonem Nicodema Cudzicha z cyklu ALFABET UKRAINY.

6. Blokady i konsekwencje

Rozkaz blokowania aplikacji i serwisów z VPN-ów prowadzi do konfliktów i protestów wśród użytkowników.

7. Atak na Wiktoryę Bonię

Wiktoria Bonia, influencerka, opublikowała nagranie na Instagramie, w którym skrytykowała blokady internetu. Po ataku propagandystów, opublikowała kolejne wideo, w którym zapowiedziała zbiorowy pozew.

8. Reakcja oficjalna i teoria konspiracji

Rzecznik Kremla, Dmitry Pieskow, skomentował atak na Bonię. Socjolog Konstantin Gaze teorizuje, że Bonia została wykorzystana jako atak na inny blok.

9. Eskalacja blokady i potencjalne konsekwencje

Agencja Bloomberg zawiadamia o potencjalnym złagodzeniu blokady Telegrama. Analiza pokazuje spadek aprobaty Putina i podkreśla ryzyko polityczne związane z blokadą.

10. Wolontariat w Ukrainie

Podcast przejmuje temat ukraińskiego wolontariatu, jego historii i znaczeniu. Opisane są działania organizacji Nebajduży Ludy i zmiany w skali pomocy podczas wojny.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "VPN"

Wojnę z własnym internetem, z Telegramem, z VPN-ami, z każdym, kto chce po prostu pisać wiadomości, oglądać filmy, czy też płacić kartą w metrze.

Na białoruskich forach i mediach społecznościowych pojawiły się posty w stylu, my już to przerabialiśmy, witajcie w klubie, albo nauczyliśmy się żyć z VPN-ami szybciej i nie potrzebowaliśmy do tego Putina.

Zbierały dane o tym, jak wygląda ruch przez VPN-y, tak zwane VPN-y, czyli Virtual Private Network.

Zakładano, że ta wiedza pozwoli im w końcu blokować te właśnie VPN-y z chirurgiczną precyzją.

A kiedy władze zaczynają walczyć z samym Telegramem, rośnie oczywiście także korzystanie z VPNów.

Podobna trajektoria dotyczy VPNów, czyli tych serwisów, które pozwalają ukrywać tożsamość łączącego się w sieci.

Na początku 2022 roku korzystało z VPNów 23% Rosjan, takie są szacunki, a do wiosny roku 2025 już 36%.

Liczba wyszukiwania słowa VPN w najpopularniejszym rosyjskim serwisie do wyszukiwania Yandexie w marcu 2026 roku osiągnęła poziom rekordowy od początku wojny, czyli 16 milionów zapytań miesięcznie.

Urzędnicy i służby mają pełny dostęp, zamożni obywatele mogą zapłacić za zagraniczny ruch i VPN-y, a reszta pozostanie z takim wewnętrznym intranetem, dużą lokalną siecią, trochę jak w Korei Północnej może, tylko w wersji nieco może łagodniejszej.

Drugi problem jest nieco głębszy, bo protokoły VPN nowej generacji z kolei maskują swój ruch tak, żeby wyglądał dokładnie jak normalny ruch bankowy czy e-commerce.

Bo właśnie tego dnia Roskomnadzor przeprowadził najbardziej chyba w historii agresywną rundę blokowania VPN-ów.

Nawet współzałożycielka ważnego serwisu, systemu zabezpieczeń internetowych Kasperski Lab, Natalia Kasperska, napisała publicznie, że nie istnieje techniczna możliwość zablokowania VPN-ów bez zakłócenia działania całego internetu.

Za wszystkimi represjami wobec Runetu w obecnej swojej fazie, od blokowania połączeń głosowych w Telegramie i Whatsappie przez pełną blokadę Telegrama po wojnę z VPNami, stoi tak zwana druga służba FSB.

Za to, że używają VPN-ów przez gosłusługi te kary miały tam wpłynąć na nich.

I tutaj wracamy do Sirkisa Darbiniana, który dodaje ostrzeżenie bardzo istotne, które powinien chyba usłyszeć każdy, kto teraz szuka VPN-ów w Rosji.

Kiedy służby tracą możliwość kontrolowania zaszyfrowanego ruchu przez VPN-y, bo systemy takie jak SORM, czyli Systema Operatywno-Razysknych Mieropriacji, specjalny filtr,

Kto działa u wszystkich operatorów, nie radzi sobie z tym, co dzieje się wewnątrz tuneli osłon VPN, pojawia się pokusa, aby uruchomić własny serwis VPN.

To nie jest teoria i właśnie dlatego Darbiniano strzega, że w obecnym klimacie każdy nieznany serwis VPN, każda nieoficjalna aplikacja podszywająca się np.

Kanały opozycyjne, które też istnieją na Telegramie, to jest tylko 17% strat, bo ich odbiorcy oczywiście od dawna używali VPN-ów i też zostali wcześniej poodcinani.

No a teraz, kogo Kreml w ogóle poprosił o pomoc w tej sprawie, żeby jednak powyłączać, pousuwać te systemy, te aplikacje VPN-owskie z poszczególnych indywidualnych urządzeń?

Do 15 kwietnia, czyli do ubiegłego tygodnia macie ograniczyć dostęp użytkownikom, do swoich serwisów dostęp oczywiście, którzy korzystają z VPN-ów.

No i teraz to te sklepy właśnie, te platformy mają rozpoznać, czy użytkownik, który ma do nich dostęp, korzysta z zakazanego VPN-u, czy też nie.

Ten VPN, tą aplikację ze swojego urządzenia.

Ministerstwo rozesłało też do firm tych wszystkich i nie tylko tych, instruktaż opisujący jak technicznie wykrywać ruch przez VPN, który do nich wpływa.

Wyrzucenie z białych list, te białe listy to są te listy dostępnych właśnie w tym wewnętrznym, państwowym niejako internecie, adresy, które są dostępne dla każdego użytkownika, ale pod warunkiem właśnie, że nie ma włączonego VPN-a, że nie ma aplikacji uruchomionej chroniącej jego tożsamość.