Mentionsy

Audycja realizowana w ramach projektu Aktywny Student Warszawskiego Instytutu Bankowości we współpracy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Trzy grosze o ekonomii.

Piotrek Topuliński, dzień dobry.

Deklarujemy wiele, a w praktyce z naszą wiedzą jest różnie.

Phishing, kradzież tożsamości, dezinformacja.

Tego najbardziej obawiają się Polacy w sieci.

Trwa Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa.

Poznaliśmy też szóste badania.

Poznaliśmy też wyniki szóstych badań postawy Polaków wobec cyberbezpieczeństwa.

To badanie przygotował Warszawski Instytut Bankowości we współpracy ze Związkiem Banków Polskich.

O pewnych zagrożeniach, o tym jak z tymi zagrożeniami walczyć, będziemy rozmawiali w najbliższych minutach.

Pojawią się znane już lekcje dotyczące tego, co dzieje się w sieci i czego nie może robić pracownik banku.

To są sprawy, o których mówimy regularnie.

W poprzedniej audycji również o tym było i zachęcam już teraz do słuchania podcastu 3 grosze o ekonomii, bo tam zawsze regularnie sprawdzona, rzetelna.

Wiedza.

Zacznijmy jednak od takiej teorii cyberbezpieczeństwa.

Co robią polskie służby, by w sieci było bezpieczniej?

Oto nasz reporter Rafał Retik pytał wicepremiera ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego.

Polskie służby na bieżąco monitorują różnego rodzaju awarie i problemy techniczne, które dzieją się z siecią i w Polsce i w Europie.

Na tą chwilę tych zagrożeń nie ma, ale jeżeli będą się pojawiały, to na pewno będziemy o wszystkim informowali.

Dezinformacja to jeden z wielkich problemów XXI wieku, dlatego...

że emocje, krótkie komentarze wykorzystywane są w połączeniu z nieprawdziwymi informacjami do tego, żeby szerzyć takie narracje, które wprowadzają w błąd.

Ministerstwo Cyfryzacji, ale i inne instytucje w Polsce z dezinformacją walczą, po pierwsze przeglądając to, co dzieje się w tych narracjach dotyczących chociażby Rosji i jej zaangażowania na terytorium Polski.

W czasach, kiedy informacja jest...

możliwością wpływania też na emocje społeczne.

Staramy się współpracować z platformami cyfrowymi, które te treści dostarczają, tak żeby szybko im przeciwdziałać.

No i oczywiście wprowadzamy prawo.

Mamy w polskim parlamencie już ustawę, która została przyjęta przez rząd.

Dotyczy ona implementacji europejskiego prawa o usługach cyfrowych po to właśnie, żeby szybko można było ściągać nielegalne treści, takie, które zagrożają bezpieczeństwo państwa i które wprowadzają w błąd.

W Polsce też trzeba jasno powiedzieć, że mieliśmy olbrzymi sukcesy z przeciwdziałaniem dezinformacji, tym fałszywym narracjom podczas ataku dronowego na Polskę.

To był atak, który połączony był konwencjonalnie z siłami, z dronami, a z drugiej strony z dezinformacją.

Udało się w Polsce prawie wszystkie narracje wygasić w ciągu 12 godzin.

Dzisiaj to z Europy różne agencje, instytucje proszą nas, abyśmy wskazali, jak to się w Polsce udało, bo takie narracje czasami w Europie, w innych państwach

trwają po kilka dni.

Te 12 godzin oczywiście jest za długie, powinno to być jeszcze krócej, ale to też pokazuje, że Polska ma dobre siły i środki, żeby te rosyjskie, białoruskie narracje wpływające na polską infosferę wygaszać.

Dezinformacja i ochrona przed fake newsami to jedno ze współczesnych, istotnych wyzwań, z jakimi muszą się mierzyć zarówno administracja, społeczeństwo, jak i biznes.

Poznaliśmy wyniki nowych badań dotyczących tego, co Polacy wiedzą o cyberbezpieczeństwie,

Potrzebne są rozwiązania systemowe, szkolne, a także działania informacyjne, edukacyjne stosowane do różnych grup odbiorców.

W audycji dzisiaj rozmawiamy o postawach Polaków względem cyberbezpieczeństwa.

Poznaliśmy wyniki badań.

Okazuje się, że wielu z nas wciąż ma braki, jeśli chodzi o tę podstawową wiedzę co do korzystania z banków, z aplikacji.

No i pojawiają się również oszustwa.

O nich będziemy mówili za chwilę.

Wcześniej jednak posłuchajmy eksperta.

Tadeusz Białek to prezes Związku Banków Polskich.

Rafał Retik pytał między innymi, czego pracownik banku nie robi, gdy kontaktuje się z nami, choćby przez telefon i próbuje wyciągnąć od nas informację.

Kiedy powinna nam się zapalić czerwona lampka?

Pracownik banku nigdy nie będzie namawiał klienta do tego, żeby przelać środki gdzieś na rachunek techniczny.

Bądźmy czujni, bądźmy rozważni.

Drugi najczęstszy schemat działań cyberprzestępców w ostatnim czasie to fałszywe reklamy, portale oszukańcze, inwestycyjne.

Z całkowicie nierealistycznymi zarobkami naprawdę bądźmy czujni, dlatego że wszystkie praktycznie bez wyjątku platformy inwestycyjne ogłaszające się w internecie są platformami oszukańczymi.

Często w sposób nielegalny wykorzystują wizerunki znanych osób albo marki czy brandy znanych firm czy znanych osób w państwie.

reklamujący jakieś inwestycje często w publiczne spółki.

Proszę nie wierzyć, proszę weryfikować w dostępnych źródłach.

Nie ma po prostu możliwości realizacji zysków i inwestycji ponad to, co jest oferowane na rynku.

Po prostu jeżeli ktoś oferuje...

nierealne całkowicie możliwości inwestycyjne, tak jak przedstawiane jest to w reklamach w ciągu tygodnia, ktoś staje się niemalże milionerem, no naprawdę, proszę Państwa, odrobina zdrowego rozsądku.

Trzeba pamiętać, że wszystkie praktycznie bez wyjątku tego typu oferty,

są oszustwami.

Tracimy wszystkie pieniądze zainwestowane, a często jeszcze przez działanie cyberprzestępców, którzy wchodzą w nasze dane identyfikacyjne, w dane do logowania, potrafią okraść klienta ze wszystkich środków na rachunku.

Oprócz tego, że okradną klienta ze wszystkich środków, to jeszcze potrafią zaciągnąć na niego pożyczki w jakichś instytucjach pozabankowych.

W trakcie konferencji było mowa o dezinformacji, o tym, że w dalszym ciągu nie postrzegamy tego jako tak olbrzymie zjawisko, jakim faktycznie jest.

Rzeczywiście badania pokazują, że Polacy wciąż, zwiększa się wprawdzie świadomość, ale wciąż nie doceniają, nie są wystarczająco uważni, jeśli chodzi o przekazy dezinformacyjne.

No niestety, można powiedzieć otwarcie, trwa wojna hybrydowa, mnóstwo fałszywych informacji, tworzonych często na zasadzie nawet prostych tłumaczeń, więc często są błędy językowe albo...

Działań z wykorzystaniem zatrudnionych na terytorium Polski troli czy jakichś narzędzi, które rozsiewają informacje botów mają na celu wywołać jakieś poczucie paniki czy przekonania, że na przykład właśnie jeśli chodzi o finanse trzeba coś zrobić ze środkami, bo będą zablokowane, bo będą niedostępne.

Albo nie będzie można ich wypłacić, albo że państwo ma część środków zabrać z rachunków bankowych na obronność, na przykład takie ostatnio widzieliśmy fałszywe dezinformacyjne przekazy.

Ponownie apeluję o czujność, o sprawdzanie w wielu źródłach informacji, o przeszukanie nawet internetu, czy rzeczywiście takie zdarzenia, czy takie akcje mają miejsce.

To wrogie działanie kierowane na terytorium Polski, mające na celu wywołać fałszywe poczucie zagrożenia, dlatego apelujemy o czujność i o sprawdzanie w wielu źródłach tego typu informacji.

Niedawanie wiary często niezweryfikowanym portalom albo portalom, które w sposób oczywisty już na pierwszy rzut oka nie stanowią żadnego wiarygodnego źródła, nie są żadnymi ogólnopolskimi portalami, często, tak jak powiedziałem, treści na nich przekazywane,

Polegałem na tłumaczeniu przekazów z innych portali i widać, że nawet jakość tego tłumaczenia już powinna wzbudzić wątpliwość, że trudno, aby komunikaty tego typu były redagowane w sposób niegramatyczny czy odstający od reguł języka polskiego.

Teraz kolejny gość z Michałem Polakiem, wiceprezesem Warszawskiego Instytutu Bankowości.

Rozmawiał nasz reporter Rafał Reddick.

Czy młodzi ludzie mają dziś większą świadomość zagrożeń w internecie niż pokolenia starsze?

Myślę, że wbrew pozorom te nasze podstawowe wyzwania w zakresie wiedzy na temat właściwych postaw w sieci przy korzystaniu z mediów społecznościowych, kanałów elektronicznych komunikacji czy też kanałów elektronicznych bankowych

Wbrew pozorom to nie jest tak, że to tylko starsze osoby mają z tym problem.

Nam też się zdarza, nam mówię tutaj o młodszym pokoleniu, popełniać w tym zakresie błędy.

Przecież sytuacje, w których otrzymujemy na przykład na Facebooku powiadomienie, że znajomy prosi nas o przesłanie blika, gdzie wyskakuje nam w okienku z wizerunkiem tego znajomego, to jest coś,

co też się zdarza i co, proszę uwierzyć, zwłaszcza w tych mniejszych kwotach, po prostu się potrafi kogoś w ten sposób złapać.

Więc tutaj absolutnie nie generalizowałbym, że wiedza o cyberbezpieczeństwie to powinna być domena tylko i wyłącznie starszych osób.

Wszyscy powinniśmy w tym zakresie się edukować, się o tym pamiętać, zwłaszcza w kontekście też tych wyzwań związanych z dezinformacją.

To jest coś, co tak naprawdę młodzi ludzie, jako osoby bardzo aktywnie przeglądające media społecznościowe, udostępniające treści,

polecające dalej, budujące pewnego rodzaju taki łańcuszek przekazu, też z jednej strony mogą paść ofiarą po prostu dezinformacji, a z drugiej strony po prostu nieświadomie pomagać też i tym źródłom, które próbują zasiać się tutaj ferment, czy w kraju, chociażby w kontekście wydarzeń za naszą wschodnią granicą.

Polacy uczą się na błędach, czy w dalszym ciągu lekceważą kwestie dotyczące bezpieczeństwa?

Ja myślę, że nie ma niestety lepszej nauki niż bolesne doświadczenie skutków braku wiedzy.

To jest oczywiście brutalne, natomiast niestety ciągle, jeżeli nie stracimy, nie doświadczymy jakiejś straty materialnej, finansowej, to często traktujemy, że albo ten problem jest nieistotny, albo on nas nie dotyczy, albo na pewno nie damy się w daną próbę oszustwa złapać.

Niestety tak to nie wygląda.

cyberprzestępcy ciągle nie mieliby niestety tyle sukcesów na swoim koncie, mimo licznych kampanii edukacyjnych ze strony sektora publicznego, sektora prywatnego, także zaangażowania chociażby znanych osób, które też starają się w różnych kampaniach uczestniczyć.

No tutaj cały czas wydaje się, że ta walka trwa i będzie trwać, bo też popularność chociażby bankowości elektronicznej.

powoduje, że siłą rzeczy liczba tych oszustw i tych sytuacji takich stykowych będzie cały czas duża.

Chodzi o to, żeby wyciągać wnioski i najlepiej z cudzych błędów, a nie z własnych.

Czyli można tutaj przyjąć takie podejście, że dopóki faktycznie czegoś się sami nie doświadczymy, to też nie będziemy chyba na tyle realnie przeżywać tego, co może nam zagrażać.

Tak, to jest oczywiście bardzo bolesne, natomiast nie ulega wątpliwości, że zawsze lepiej jest zapobiegać niż leczyć.

I tutaj profilaktyka w zakresie właśnie wiedzy cyfrowej, tego jak się zmieniają też te metody cyberprzestępców.

Coś, co jeszcze rok, dwa lata temu w ogóle nie miało miejsca, dzisiaj na przykład może być już powszechnym narzędziem w rękach cyberprzestępców.

Także mieć otwarte oczy i uszy, nie tylko na nowości popularnych influencerów, czy lubianych jakichś liderów opinii w sieci, ale też pod kątem informacji,

właśnie źródeł autoryzowanych wiedzy, czy to właśnie w zakresie różnego rodzaju kampanii prowadzonych przez sektor prywatny, czy działań chociażby Ministerstwa Cyfryzacji, NASK-u.

To są takie źródła, z których po prostu powinniśmy tę wiedzę czerpać i pamiętać o tym nie tylko teraz w trakcie Europejskiego Miesiąca Cyberbezpieczeństwa, ale na co dzień.

29% Polaków przyznało, że dzieci i młodzież należy chronić, zakładając im blokady niewłaściwych treści na urządzeniach.

Podobna liczba, 28% z nas, deklaruje, że przykłady zachowania balansu między obecnością w świecie offline i online powinny być przekazywane w domach rodzinnych.

A co czwarty badany jest też za zakazem używania smartfonów w szkołach.

Więcej na ten temat przeczytacie w nowym badaniu postawy Polaków wobec cyberbezpieczeństwa na stronach Związku Banków Polskich i Warszawskiego Instytutu Bankowości.

Możecie znaleźć dużo więcej liczb i zdanie z tego właśnie badania zachęcamy do lektury.

Link myślę zamieścimy w opisie odcinka podcastu 3 grosze o ekonomii.

Na koniec jeszcze raz zachęcam, zapraszam, obserwujcie podcast.

Co tydzień pojawiają się tam rozmowy związane choćby z dzisiejszym tematem, z cyberbezpieczeństwem, jak i z innymi.

Oszczędzanie, inwestycje, do tego jeszcze będziemy jesienią na pewno powracali.

Październik, europejski miesiąc cyberbezpieczeństwa.

Piotrek Topuliński, do usłyszenia.

Audycja realizowana w ramach projektu Aktywny Student Warszawskiego Instytutu Bankowości we współpracy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.