Mentionsy

Audycja realizowana w ramach projektu Aktywny Student Warszawskiego Instytutu Bankowości we współpracy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Trzy grosze o ekonomii.

Piotrek Topuliński, dzień dobry.

Z nami jest dziś Michał Polak, Warszawski Instytut Bankowości.

Dzień dobry, cześć.

Dzień dobry, witam.

A razem z Tobą najnowsze, świeżutki, gorący raport Portfel Studenta 2025.

Co roku szykujecie badania, które poświęcone są temu, ile studenci wydają na swoje życie i jak patrzą na temat pieniędzy.

I co wynika z tych najnowszych badań, gdybyś miał dosłownie trzy minuty na opowiedzenie o takich najważniejszych punktach tego nowego badania?

Trzy minuty to dosyć mało, biorąc pod uwagę obszar naszego raportu, ale spróbujemy.

Na szczęście będziemy mieli okazję się rozwinąć zaraz.

Dokładnie.

To, co najważniejsze, to tak naprawdę to, że to tempo wzrostu, niestety ciągle wzrostu kosztów, ale jednak jest już znacząco mniejsze niż w poprzednich kilku latach.

Widzimy tutaj w naturalny sposób, że wzrost

spadkiem poziomu inflacji, to tempo wzrostu cen w zasadzie w każdej z kategorii tych comiesięcznych wydatków studenta znacząco przyhamowała.

Niestety to jest ten taki bym powiedział drugi odcień tego faktu.

No ta kwota jednak w dalszym ciągu oscyluje mniej więcej w okolicach 4000 zł.

złotych miesięcznie w naszej symulacji.

Ta symulacja wprawdzie obejmuje koszty czesnego, gdyż jest dokonywana w przypadku studentów, studenta studiów niestacjonarnych.

Natomiast, no nawet odejmując te koszty tego czesnego, które płacimy semestralnie, tutaj udzielimy oczywiście na liczbę miesięcy, no to jest to kwota w okolicach 3,5 tysiąca złotych miesięcznie.

Natomiast to co zwraca też

uwagę i tą uwagę pozytywną, to to, że bardzo duży odsetek, bo aż 41% badanych studentów ocenia swoją sytuację finansową lepiej niż rok temu.

Więc to jest coś, co faktycznie jest pozytywnym sygnałem, być może świadczącym o przedsiębiorczości i o tym, że po prostu studenci lepiej, efektywniej oszczędzają, być może efektywniej pracują.

Chociaż w tym drugim aspekcie, czyli właśnie w aspekcie pracy, no jednak mamy do czynienia też z...

wzrostem odsetka osób, które deklarują, że nie podejmują w ogóle pracy.

I to jest również 41%.

Wzrost o 6 punktów procentowych względem ubiegłego roku.

Także jest takich wiele wątków, może nie tyle, że sprzecznych, no to gdzieś tam pobudzających do dalszej diagnozy, być może czy to w przyszłorocznym raporcie, ale też być może w opracowaniach innych ośrodków.

Rozmawiamy o różnych postawach, o tym czy oszczędzać, ile.

Zachęcacie w swoich badaniach do tego, żeby zajrzeć na swoje konto i pomyśleć z czego można zejść, albo jak oszczędzać od takich niewielkich sum.

Ale przyjrzyjmy się temu paragonowi, który przygotowaliście w takiej modelowej postaci swojego badania.

Na tym rachunku widać na co wydajemy.

Jest czesne, jest mieszkanie, transport, serwisy streamingowe, żywność, po prostu żyćko i to wszystko daje nam prawie 4000 zł miesięcznie.

Tak, dokładnie.

I te 4000 zł to też troszkę nam symbolicznie współgra, jeżeli spróbujemy trochę zanurzyć się na chwilę w tematyce tego największego kosztu, czyli zakwaterowania, że ta kwota 4000 zł to na przykład potrafi też być jednostkowo miesięczny koszt... Za całe mieszkanie.

a nawet prywatnego akademika, w sensie pokoju w prywatnym akademiku, co też pokazuje, że jednak wydaje się, że jednym z tych absolutnych priorytetów, jeżeli chodzi o ten poziom materialny polskich studentów, wydaje się być zajęcie właśnie kwestią akademików, tak aby uczelnie być może przy wsparciu państwa jednak znacząco podniosły nawet nie tyle, że jakość,

domów studenckich, to przede wszystkim ich liczbę i ich pojemność, ponieważ wydaje się według szacunków, że obecnie zapotrzebowanie jest nawet czterokrotnie przewyższające podaż miejsc w akademikach, co pokazuje, jak istotnym problemem jest to dla studentów.

Myślę, że również...

Należałoby tutaj podkreślić, że nie tylko studentów polskich, ale też studentów zagranicznych, którzy chętnie jednak by pewnie z takich możliwości noclegowych, bytowych w akademikach chętnie też by skorzystali.

Może wróciłbym do tematu pracy, bo coraz chętniej i wcześniej wchodzimy na rynek pracy.

Cieszy nas to, bo w audycji często mówimy o tym, że warto od bardzo wczesnego wieku zaczynać zbieranie różnego rodzaju doświadczenia, a to wolontariatu, staże, praca, później.

Jak oceniamy swoją sytuację na rynku pracy w odniesieniu do dostępności?

ofert pracy, warunków zatrudnienia, oferowanego wynagrodzenia i możliwości łączenia studiów z pracą?

To pytanie zadajecie od kilku lat.

2025 raczej źle 40%, ani dobrze, ani źle 26%.

Nie bije z tego pytania, z tych odpowiedzi optymizm studentów, którzy chcieliby łączyć studia z pracą?

No niestety tutaj te wskazania

trochę myślę, że wystawiają z jednej strony negatywne świadectwo rynkowi pracy i temu jakie warunki i przede wszystkim jakie oczekiwania stawia przed młodymi ludźmi.

Z drugiej strony myślę, że to też może być jednak kwestia podejścia samych studentów.

Wydaje się, że nie wchodząc tutaj w rozważania co do generacji czy pokoleń i jakby różnego rodzaju postaw, preferencji, które pewnie się na przestrzeni ostatnich lat, dekad zmieniają, tak jak zresztą zmienia się przecież nasze społeczeństwo i sposób patrzenia na różne tematy, no to jednak...

To, że z jednej strony mamy tą właśnie negatywną ocenę dostępności oferty, warunków zatrudnienia czy wynagrodzenia.

Z drugiej strony właśnie też ten odsetek osób, które decydują się ostatecznie nie podejmować pracy.

Dodatkowo pozwolę sobie wrócić na chwilę do kwestii zamieszkania, ale zdecydowanie najczęściej wybraną opcją jest mieszkanie z rodziną lub znajomymi, 46% wskazań.

Widzimy, jak się to wszystko układa w taki obraz, w którym ta taka symboliczna dorosłość wydaje się, że się przesunęła i ten początek tej dorosłości jest później, niż był on dotychczas.

Bo jeżeli na studiach my nie chcemy pracować, czy uważamy z jakichkolwiek innych powodów, że ta praca nie jest jeszcze dla nas,

Nie mamy za bardzo możliwości mieszkania samodzielnego i korzystamy tutaj ciągle z możliwości domu rodzinnego.

No to wszystko pokazuje nam taką trochę postawę osób w wieku studenckim, którą jeszcze pewnie parę lat temu byśmy raczej przypisali w naturalny sposób, nie wiem, być może do uczniów szkoły średniej bardziej, aniżeli do studentów, którzy dążą do tego, żeby być na swoim, żeby dorabiać.

No ale to też pewnie w warunkach temu sprzyjających.

Także to też jest myślę, że element, na który powinniśmy w tym kontekście zwrócić uwagę.

Wasza modelowa postać, która jest w badaniu prześwietlana finansowo, ma stypendium naukowe, ale są też stypendia socjalne, są zapomogi.

Razem z Parlamentem Studentów RP prześwietlacie również te opcje.

Tak, to jest oczywiście coś, co bardzo mocno wspieramy i tak samo zachęcamy do tego, aby się tymi opcjami w ramach swoich uczelni zainteresować.

Stypendia i różne rodzaje stypendiów dostępnych w ramach statusu studenta

naprawdę są dosyć szerokie.

Oczywiście od lat przez media przepracza się dyskusja na temat wysokości tych stypendiów.

No niemniej, jeżeli faktycznie kreujemy, mówię z punktu widzenia studentów,

swoje życie w tym momencie koncentrując się na przykład mocniej jednak na nabywaniu wiedzy, nabywaniu umiejętności, być może jakiejś działalności wolontaryjnej, no to jednak każdy dodatkowy zastrzyk finansowy, który jest wsparciem

Czy to tego takiego wsparcia materialnego ze strony właśnie domu rodzinnego, czy też być może z innych źródeł.

No jednak jest warty uwagi tutaj gorąco razem z Parlamentem Studentów, z którym od lat współpracujemy i działamy na rzecz tej edukacji ekonomicznej właśnie w środowisku studenckim.

Zachęcamy do tego, żeby zainteresować się takimi opcjami.

I też walczymy z takim przeświadczeniem, że stypendia są tylko dla wybitnie uzdolnionych albo dla bardzo biednych.

Naprawdę oferty stypendialne dają też dużą przestrzeń do tego, aby zawalczyć o to i spróbować aplikować tym, nazwijmy to, z tych stanów średnich.

To nie tylko tabelka z wskazaniami na co wydajemy, na co wydajemy mniej czy więcej niż w zeszłym roku.

To także rozdział poświęcony różnego rodzaju postawom względem oszczędzania, względem inwestowania, a także względem sieci i cyberbezpieczeństwa.

To jest temat, do którego wracamy regularnie również w naszych audycjach.

Bo wszelkie badania pokazują, że cały czas czujemy, że nam w tej bramce brakuje wiedzy.

Niezależnie od wieku studenci również potrzebują wiedzieć więcej o tym, co w internecie i jak to wpływa na nasze konta, na nasze pieniądze i dane.

Tak, oczywiście ta przestrzeń cybernetyczna, w świetle też tych wszystkich wydarzeń, które na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy, kilkunastu miesięcy, również już w odniesieniu do tej cyberprzestrzeni Polski miały miejsce, pokazuje, że tak naprawdę jest to ta kompetencja, która...

jest czymś więcej niż tylko modą.

I trzeba do tego podchodzić jako po prostu coś, co może podnieść poziom naszego bezpieczeństwa, bezpieczeństwa naszych danych, bezpieczeństwa naszych środków finansowych.

I tutaj faktycznie pokutuje trochę takie myślenie, że osoby młode, jako też szczególnie aktywnie działające w...

czy to w mediach społecznościowych, czy w ogóle w sieci, w internecie, są na pewno wykształcone w tym zakresie i tutaj nie ulegają różnego rodzaju praktykom oszukańczym.

No niestety nie jest aż tak dobrze.

Tutaj też z racji pewnie niewykształcenia...

w takim zakresie, w jakim powinno to mieć miejsce.

Częściowo pewnie z racji stylu życia, szybkości, braku przywiązywania uwagi do szczegółów.

To po prostu młode osoby też są skłonne do tego, aby popełniać błędy w tym zakresie.

Stąd te działania edukacyjne, które są prowadzone przez różnorakie podmioty, są prowadzone i są niezwykle ważne dla tego, żeby właśnie budować tą swoją cyfrową

odporność, czytać na ten temat, ale także włączyć krytyczne myślenie, bo wydaje się, że jeden z takich aspektów, który jest bardzo mocny obecnie w zakresie wiedzy cyfrowej, to jest to przeciwdziałanie dezinformacji i fake newsom.

Do tego potrzeba takich umiejętności, jak właśnie wspomniane krytyczne myślenie, umiejętność korzystania z różnych źródeł.

Tak, żebyśmy nie powielali jakichś informacji niesprawdzonych i też nie przykładali tym samym ręki do różnych niezbyt pozytywnych zjawisk i różnych zabiegów, które mogą mieć na celu destabilizację.

Również nie boję się tego powiedzieć, destabilizację państwa.

Także do tego gorąco zachęcamy, żeby tym się kształcić, interesować, wyrabiać sobie pewne nawyki, wyrabiać sobie takie pewne lampki ostrzegawcze, które się zapalają wtedy, kiedy sytuacja różni się od takiej typowej, bezpiecznej i nam dobrze oswojonej.

I zachęcam też do słuchania kolejnej audycji z cyklu Trzy Grosze o Ekonomii.

Będziemy rozmawiali z ekspertem Stowarzyszenia Demagog o tym, czym różni się dezinformacja od fake newsa i jak te fałszywe informacje złapać i jak się ich pozbyć ze swojego otoczenia, albo przynajmniej próbować.

Na koniec naszej rozmowy powiedzmy jeszcze, gdzie znajdziemy raport portfel studenta i zaprośmy do lektury, zwłaszcza przed rokiem akademickim.

Raport Portfel Studenta tradycyjnie dostępny na stronach Warszawskiego Instytutu Bankowości, także Związku Banków Polskich, z którym od lat ten raport wspólnie przygotowujemy.

Będziemy też promować raport na uczelniach w trakcie szkoleń studentów pierwszego roku.

Ci słuchacze, którzy dzisiaj nas słuchają, możliwe, że też zetkną się nie raz i nie dwa jeszcze z tematyką tego raportu, z danymi z tego raportu oraz także i do tego gorąco zachęcam z tymi treściami poradnikowymi, które w raporcie się znajdują.

Michał Polak, wiceprezes Warszawskiego Instytutu Bankowości.

Dzięki za to spotkanie i za te wszystkie wskazówki dotyczące naszych studentów pieniędzy.

Dzięki bardzo, wszystkiego dobrego.

Zachęcam do słuchania całej rozmowy w podcaście 3 grosze o ekonomii.

Tam także poprzednie spotkania dotyczące kwestii, o których również dziś mówiliśmy.

Pieniądze, inwestycje, oszczędzanie.

Piotrek Topoliński, do usłyszenia.