Mentionsy

I nasz gość, z nami już połączony, generał Krzysztof Stańczyk, dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej.

Witam serdecznie, panie generale.

Dzień dobry pani redaktor, dzień dobry państwu.

Pewnie pan słyszał, pani general, o czym z Ewą Własążnik rozmawiałyśmy przed połączeniem.

Ja wiem, że pan jest oficerem i trudno też komentować polityczne wypowiedzi, ale również pan brał udział w misjach zagranicznych polskiego wojska.

My nie staliśmy z boku, nie można powiedzieć, że nasze wojsko gdzieś trzymało się na drugiej czy na trzeciej linii.

Trzykrotnie byłem w Afganistanie w 2010, 2013 i 2016 roku.

Rzeczywiście nie byliśmy na drugiej, na trzeciej, ale wręcz przeciwnie byliśmy na pierwszej linii.

W jednej ze zmian zginęło moich dwóch żołnierzy.

Szkoliliśmy armię afgańską, szczególnie trzecią brygadę ANA i inne elementy jako siły specjalne realizowaliśmy zadania wspólnie również z wojskami amerykańskimi.

Szacunek dla wszystkich żołnierzy, którzy tam byli, ale przede wszystkim dla rodzin, które straciły tych 43 chłopaków.

To mogą być rzeczywiście takie bolące, krzywdzące słowa, już bez względu na to, kto je wypowiada.

Choć rzeczywiście, jeżeli to jest ze strony polityków amerykańskich, to wyjątkowo chyba nie jest to uzasadnione stwierdzenie i opinia.

Pani redaktor, byliśmy również w Iraku, także też realizowaliśmy te zadania wspólnie z wojskami amerykańskimi i myślę, że ten wysiłek, jaki polskie wojsko wniosło, ale również doświadczenia, jakie wynieśliśmy, będąc na misjach czy w Iraku, czy w Afganistanie, które później przerodziły się na wyposażenie, na doposażenie polskich sił zbrojnych, chociażby w wozy bojowe KTO Rosomak.

Wyposażenie indywidualne zaprocentowały i teraz widzimy diametralną zmianę, jeżeli chodzi o wyposażenie sił zbrojnych.

Ale nie można tutaj umiejszać roli naszych żołnierzy we wszystkich misjach, w których braliśmy udział.

Panie generale, przechodząc już do tych tematów, które chciałabym z panem dzisiaj omówić.

W połowie tygodnia albo w czwartek, z tego co pamiętam, mieliście taką odprawę roczną.

W wojsku i w poszczególnych strukturach tak jest, że trzeba też na początku roku nowego podsumować to, co było wcześniej.

Jak wypada rok 2025 w oczach dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej?

Pani redaktor, szanowni państwo, tak, środa, czwartek tego tygodnia to podsumowanie działalności Wojsk Obrony Terytorialnej za 2025 rok, który w mojej ocenie był dobry, stabilny, w miarę spokojny, chociażby fakt, że zakończyliśmy operację Feniks w kwietniu tego roku.

Ale zakończony również dobrymi statystykami.

Prawie 45 tysięcy żołnierzy w szyku, których mamy już w 2026 roku.

Pierwsze w historii ćwiczenia Wojsk Obrony Terytorialnej, mam na myśli ćwiczenie Ognista Burza, gdzie ćwiczyła 1, 2 i 3 Brygada Obrony Terytorialnej.

Te brygady były sformowane w pierwszym etapie formowania Wojsk Obrony Terytorialnej.

Ponadto udział we wszystkich operacjach, a mianowicie Bezpieczne Podlasie, Bezpieczny Zachód, Operacja Horyzont, wsparcie ochrony Polokhap Jasionka.

Na dzisiaj to jest ponad 1887 żołnierzy, którzy pełnią codziennie służbę właśnie na tych kierunkach.

Ale też podkreśliłem jako dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej,

Najważniejszą jaką jest gotowość bojowa i mobilizacyjna moich jednostek wojskowych.

Ta gotowość bojowa, o której Pan mówi, ona się przekłada tak naprawdę na tę codzienność żołnierską, czyli na to, że trzeba po prostu wykonywać mnóstwo ćwiczeń, przeprowadzać mnóstwo szkoleń.

I z tego co wiem, to ten rok, który no już jest dwadzieścia kilka dni tego nowego roku, rzeczywiście Wy jako żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej, no tak naprawdę można powiedzieć, że upłynie Wam pod hasłem szkolenia, szkolenia i jeszcze raz szkolenia.

Tak, jeszcze wracając do 2025 roku, to szkolenia programowe, mam na myśli szkolenie podstawowe, równawcze, rotacyjne, ale też szkolenia rezerwy, gdzie na uwagę zasługuje fakt, że procent stawiennictwa żołnierzy rezerwy to jest około 82 w Wojskach Obrony Terytorialnej.

Również zmiany kadrowe, jak doskonale Pani wie, nowych dwóch zastępców

Dowództwie Wojsk Obrony Terytorialnej, nowy dowódcy brygad 4 Warmińsko-Mazurskiej i 11 Małopolskiej.

I chyba też, z tego co pamiętam, brygada warszawska również ma nowego dowódcę.

Tak, w tym roku.

No tak, to już ten rok rzeczywiście, ale wyznaczony był chyba w ubiegłym.

Tak, w tym roku nowy dowódca 18 Stołecznej Brygady i również za chwilę będzie zmiana

Podyktowana przede wszystkim złożenie wniosku żołnierza do rozerwy ubycia bardzo znacnego dowódcy 9.

Było również przekazanie obowiązków w ramach odprawy rocznej.

Także rok 2025 uważam za spokojny, stabilny, ale pozwalający na rozwój struktur i

Kontynuację zadań, chociażby w ramach gotowości bojowej i mobilizacyjnej.

No i ten rok to między innymi przed Wami też bardzo ważne ćwiczenie, czyli ta ognista burza.

To będzie wczesnym latem z tego, co zdążyłam wyczytać z dokumentów, które są dostępne na stronie dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej.

Tak, rok 2026 to będą jakby dwa terminy.

Główny, zasadniczy to będzie czerwiec.

Ćwiczenie

Brygady czwartej i piątej jako pierwszoplanowej ćwiczącej i brygady szóstej, siódmej i ósmej jako drugoplanowej ćwiczącej z szesnastą dywizją zmechanizowaną.

Ale kolejnym terminem to również będzie wrzesień, gdzie też będziemy wydzielać elementy do ćwiczeń.

Natomiast 2026 to również kontynuacja zadań związanych z

Zabezpieczeniem granic zarówno na wschodzie, północy, jak i na zachodzie.

Ponadto formowanie komponenty obrony pogranicza.

To jest jedno z głównych zadań, które jest przed nami.

Wdrożenie nowego programu szkolenia, bo od pierwszego

W styczniu tego roku wdrażamy pilotażowo przez pół roku nowy program szkolenia dla właśnie jednostek komponentu obrony pograniczna, czyli dla brygady I, IV, XIX i XX.

Ponadto planujemy do połowy tego roku wydać znowelizowaną doktrynę Wojsk Obrony Terytorialnej DD-340-Alfa.

Oj, nazwa bardzo taka wojskowa.

Panie generale, za chwilę pana poproszę, żeby pan to troszeczkę wyjaśnił naszym słuchaczom, co się pod tymi cyferkami, literkami kryje.

To jest dokument doktrynalny, który jakby reguluje działalność WOT.

To jest podstawa, taki elementarz WOT.

Pierwsza doktryna została opracowana w 2017 roku i w wyniku zmian również na Ukrainie,

Różnego rodzaju też kontroli, które przeszliśmy jako WOT i tego co zauważyliśmy musimy to znowelizować i planujemy to wydać ten dokument właśnie do połowy tego roku.

Pochodną tego dokumentu będzie podręcznik działań taktycznych WOT, który będzie już szczebla niższego.

I myślę, że to też będzie zrealizowane w tym roku.

Pan powiedział, panie generale, o tym komponencie ochrony pogranicza, że jest to jeden z priorytetów.

Jak wygląda w tej chwili, no właśnie nie wiem, czy kompletowanie tych struktur, jednostek, batalionów, czy trzeba specjalne szkolenia, ćwiczenia dla tych żołnierzy, którzy będą wchodzić właśnie w ochronę pogranicza przeprowadzić?

Przede wszystkim te cztery brygady będą w przyszłości odpowiedzialne za wsparcie Straży Granicznej w ochronę granicy państwa.

Różni się również procentem uzawodowienia.

To będzie około 17-18% żołnierzy zawodowych w strukturach tych brygad.

Notabene pozostałe brygady będą miały około 8-10% uzawodowienia.

Ale też również w tych brygadach komponenty obrony pogranicza będą elementy logistyczne w oparciu o bataliony logistyczne.

Elementy dronowe i to wszystko w tym roku będziemy też rozwijać i szkolić w oparciu o nowy program szkolenia, który wszedł od 1 stycznia tego roku.

Znaczące zmiany, przede wszystkim szkolenie ze strażą graniczną bardziej taktyczne, patrolowe niż to, które mamy teraz, jeżeli chodzi w oparciu o program Wojsk Obrony Terytorialnej.

Dodam, że w tym roku wspólnie z Akademią Sztuki Wojennej planujemy otworzyć nowy kierunek, właśnie dedykowany, kierunek studiów, dedykowany dla żołnierzy komponentu obrony pogranicza.

Zarówno studia pierwszego stopnia, jak i studia podyplomowe, które będą skierowane właśnie dla tych żołnierzy.

Praktyki będą realizowane na granicy, ale również w kętrzyni.

Ja rozumiem, że to wszystko jest podyktowane tym, żeby ci żołnierze, którzy będą wchodzić właśnie w ten komponent obrony pogranicza, żeby oni mieli specyficzne kompetencje.

Żebyście już, podejrzewam, nie wiem, no nie tracili czasu na przeszkalanie tych terytorialców, którzy teraz no trochę niejako

No może nie złapanki, bo to złe słowo, ale no jednak mogą być z różnych miejsc i różne mieć inne kompetencje, żeby byli już przygotowani stricte do tego, jak działać w tych miejscach, gdzie mamy do czynienia z granicą i ewentualnie z zagrożeniem jej bezpieczeństwa.

Komponent obrony pogranicza jest nierozerwalnym elementem Tarczy Wschód i to wszystko razem połączone będzie tworzyło

Zmiany w strukturze i szkoleniu WOT.

Będzie nowy kierunek studiów.

Będzie nowy kierunek studiów.

Wchodzący w skład komponenty obrony pogranicza.

Z tym się również wiąże ukompletowanie i sprzęt i uzawodowienie.

To co powiedziałem, te jednostki będą zaliczone, już są zaliczone do tak zwanego tieru pierwszego.

I tutaj to uzawodowienie i ukompletowanie w zasadniczy sprzęt będzie znacznie większe niż w pozostałych jednostkach Wojsk Obrony Terytorialnej.

Jakbyśmy jeszcze wytłumaczyli naszym słuchaczom, co to jest tier pierwszy.

Ja oczywiście wiem, bo to chodzi o też taką zdolność i gotowość takich jednostek w razie W, czy w razie kryzysu.

Tak, więcej nie mogę tutaj rozmawiać, powiedzieć.

Są kategorie tier pierwszy, drugi, trzeci i właśnie te jednostki będą wchodziły do tieru pierwszego.

I rozumiem, że jakby coś się zadziało, nie daj Boże oczywiście, to wtedy akurat żołnierze z tych jednostek będą musieli, nie wiem, pewnie natychmiast się stawić do działań, do zadań i być w tej pełnej gotowości.

Zgadza się, ale to też, tak jak powiedziałem, oprócz gotowości bojowej i inwazacyjnej,

Wojska Obrony Terytorialnej dedykowane są do wsparcia lokalnej społeczności.

Dla przykładu powiem, że w 2025 roku około 100 wojskowych zgrupowań zadaniowych zostało powołanych po to, żeby wspierać lokalne społeczności, chociażby kontynuacja operacji Feniks, ale również wsparcie chociażby w takie elementy jak dołożenie wody,

Zabezpieczenie w energię elektryczną na zapotrzebowanie oczywiście wojewodów i wnioski województw.

Jeżeli się dzieli jednostki w danej strukturze, oczywiście dotyczy to wszystkich rodzajów wojsk podejrzewam, czyli na te tiery, jakby to na język cywilny przełożyć, czyli jednostki takie, które są szybciej zdolne do działania albo takie, które w późniejszym etapie ewentualnie byłyby wprowadzane w te działania kryzysowe czy w działania

No to oczywiście trzeba też odpowiednio przygotowywać żołnierzy do tego typu zadań.

Rozumiem, że to wszystko się odbywa dla terytorialców w ramach tych cyklicznych ćwiczeń i tego planu szkoleń, który też wiem, że powstał w Dowództwie Wojsk Obrony Terytorialnej.

Zgadza się, plan szkoleń powstał wspólnie ze związkami taktycznymi.

Chodzi tutaj przede wszystkim o osiemnastą, szesnastą dywizję zorganizowaną, a również jedenastą, gdzie moje brygady, moje jednostki

Wojsk obrony tercjalnej będą szkoliły się z tymi brygadami, ale tak jak pani powiedziała, pani redaktor, również ze strażą graniczną mówię tutaj o jednostkach wchodzących w skład komponentu obrony pogranicznej.

Można powiedzieć, że wszystko się składa w wielką całość, bo 18 i 16 Dywizja, te związki taktyczne, które pan wymienił, no to one

Tak, 30 stycznia jest właśnie przekazanie odpowiedzialności

W szesnastej dywizji do osiemnastej i my dalej będziemy realizować zadania w ramach zgrupowań zadaniowych Zapora i południe w sumie ponad sześciuset osiemdziesięciu żołnierzy będzie realizowało te zadania na granicy wschodniej.

Ale chciałbym jeszcze powiedzieć.

Jeszcze dwa tysiące dwudziestym szóstym roku to.

Przede wszystkim budowa kolejnego batalionu Wojsk Obrony Terytorialnej w Turku.

12 Wielkopolska Brygada.

Będziemy też budować kolejny batalion w tej brygadzie.

A skąd się wziął pomysł na batalion w Turku?

Bo mam wrażenie, że przecież Wielkopolska też już ma swoje, jest nasycona dosyć mocno chyba tymi strukturami WOT.

Czy właśnie jest potrzeba?

W tej chwili są trzy bataliony, ale zauważyliśmy taką tam dziurę operacyjną na wschodniej części tego województwa i są możliwości, zdolności, przede wszystkim możliwości osobowe i myślę, że będziemy ten batalion w tym roku również budować po to, aby zwiększyć potencjał tej brygady.

Panie generalnie, sposób też chyba nie, jeżeli mówimy o planach na 2026 rok, nie wspomnieć o waszym słynnym karabinku, o grocie.

Bo wiem, że kolejna wersja ta, która jest opracowana tak naprawdę też z sugestiami pańskich żołnierzy, no jest w trakcie chyba wdrażania.

Jeżeli chodzi o grot, to przede wszystkim grotowisko, które cyklicznie będzie w tym roku również reorganizowane.

Pozwala na to, aby ten karabinek Grot rozwijać, wskazywać jego wady, również zalety.

I wersja A3 Grota z tego, co jest w planach i myślę, że fabryka droni.

I tutaj wspólnie z Agencją Uzbrojenia i ze mną, jako mówię z dowództwem Wojsk Obrony Terytorialnej, jako gestorem na ten karabinek.

Wejdzie na użytkowanie sił zbrojnych od 1 lipca tego roku.

Kompletnie już z urządzeniami celowniczymi.

Mam nadzieję, że to wszystko się uda połączyć.

A czym się różni ta wersja Grota właśnie A3 od tych wcześniejszych?

Co jest tam takiego wyjątkowego?

Przeżba kolba karabinu jest też zmodyfikowana.

Jest lżejszy, ale przede wszystkim ma

I też będzie wyposażony, tak jak powiedziałem, w urządzenia celownicze, które będą już w komplecie.

A kto dostanie na początku, jeżeli chodzi o terytorialców?

Które brygady są gdzieś wytypowane?

Ma jakieś pierwszeństwo?

Właśnie dostaną te jednostki, które są w tierze pierwszeństwa.

Ale również wojska operacyjne, bo na dzisiaj to mamy ponad 180 kompletów, 180 tysięcy kompletów tej broni i sukcesywnie też jest dostarczana do wojsk operacyjnych.

Pani General, na koniec chciałam jeszcze Pana zapytać o jedną kwestię, która ponad tydzień temu została ogłoszona.

Oczywiście to jest dokument, który ma poziom klauzulowany, jest tam dużo zapisów tajnych, ale jednak gdzieś tam rezonuje na też całe siły zbrojne, czyli oczywiście mówimy o tych

O tej zapowiedzi szefa sztabu generalnego, że w 2039 roku polska armia, polskie siły zbrojne mogłyby liczyć 500 tysięcy żołnierzy, z czego 300 tysięcy to oczywiście ta czynna służba wojskowa, a 200 tysięcy chociażby rezerwy.

W tej liczbie tego pół milionowej armii znajdujecie się też wy jako Wojska Obrony Terytorialnej.

Taka właśnie 500 tysięczna armia to rzeczywiście nam jest potrzebna, panie generale?

Albo jest w ogóle możliwe do stworzenia?

Oczywiście jest możliwe i oczywiście zdecydowanie jest potrzebne.

Z naszych kalkulacji wynika, że Wojska Obrony Terytorialnej mają osiągnąć liczebność około 50 tysięcy żołnierzy.

Do 2030 roku mam nadzieję, że to się uda nam zrealizować.

Natomiast jeżeli chodzi o rezerwy, to też rezerwy będą podstawą tej dwustu tysięcznej społeczności, którą będziemy szkolić.

Chociażby dla studentów będą wskazane terminy, które będą mogli się szkolić w ramach szkoleń rezerwy.

Przypomnę, że mamy również kursy sonda, kursy agricola, jeżeli chodzi o Wojskę Obrony Terytorialnej.

I tu już też ci żołnierze stanowią pewne rezerwy.

Ale jeżeli chodzi też jeszcze o Wojskę Obrony Terytorialnej, w tym roku to będziemy rozwijać ośrodki szkolenia, chociażby ośrodek szkolenia K9 psów.

Też w tym roku, od tego roku Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej jest dwupołożeniowe.

Główna siedziba to jest w Grudziądzu oraz w Toruniu.

Przede wszystkim podyktowane to było zabezpieczeniem logistycznym i możliwościami do szkolenia podforążych, gdzie od 2027 roku Centrum przejmie też jedną z ról jako szkolenie podforążych.

Jeszcze dosłownie końcóweczka, bo mamy już 30 sekund do końca audycji.

Panie generale, ile wam brakuje jeszcze ochotników do tych 50 tysięcy, o których pan powiedział?

Około pięciu tysięcy, tak jak powiedziałem.

Oto już niewiele, to już może nawet w trakcie audycji niektórzy się zapisują już.

Natomiast tak jak powiedziałem, nie jest problemem pozyskanie żołnierzy, jest utrzymanie w szyku tych żołnierzy, bo po odprawie rocznej wyszło nam, że od początku funkcjonowania formacji około pięciu, sześciu procent żołnierzy jest teraz w naszych strukturach, czyli od dziewięciu lat.

Reszta średnia wiek służby żołnierzy to jest około czterech do pięciu lat.

Żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej.

Ale mam nadzieję, że program taki jak Pracodawca Przyjazny WOT i inne programy w tym roku, które planujemy uruchomić pozwolą na to, aby ci żołnierze służyli w nas dłużej.

Generał Krzysztof Stańczyk, dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej był moim państwa gościem.

Dziękuję Panie redaktorze, dziękuję Państwu.