Mentionsy
Crazy Nauka
21.10.2025 20:08

137. Zapomniana epidemia: ludzie uwięzieni we własnych ciałach

Opowiadamy o pandemii patologicznej senności, która niosła śmierć albo unieruchamiała chorych na całe dziesięciolecia. Mimo tych przerażających skutków została niemal całkiem zapomniana. Do dziś pozostaje jedną z najbardziej tajemniczych chorób XX wieku.

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: 
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
Książka “Przebudzenia”, Oliver Sacks, Zysk i S-ka 2011
https://www.encephalitis.info/types-of-encephalitis/other/encephalitis-lethargica/
http://medlink.com/articles/encephalitis-lethargica 
https://academic.oup.com/brain/article/140/8/2246/3970828
https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/03946320231154997
https://academic.oup.com/braincomms/article/6/5/fcae347/7810952 
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9892526/ 
https://www.neurologylive.com/view/encephalitis-lethargica-still-unexplained-sleeping-sickness
https://www.hkjpaed.org/pdf/2009;14;122-125.pdf 
https://en.wikipedia.org/wiki/1919%E2%80%931930_encephalitis_lethargica_epidemic
https://en.wikipedia.org/wiki/Encephalitis_lethargica
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zapalenie_m%C3%B3zgu_von_Economo
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lewodopa
https://pl.wikipedia.org/wiki/Constantin_von_Economo
https://en.wikipedia.org/wiki/Awakenings_(book)

Leonard L. Parkinsona Foneconomo COVID Sachs Olivera Sachsa Jean-René Cresche Fon Economo Lewodopa von Economo Leonard Tell Konstantin von Economo Jezu Jean-René Crichet Harvard

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 11 wyników dla "Konstantin von Economo"

Ale przejdźmy dalej, bo po drugiej stronie frontu, linii frontu był inny lekarz, neurolog i psychiatra, który się nazywał Konstantin von Economo.

Ale zanim przejdziemy do tego, co było dalej, to ja bym chciała tylko powiedzieć, jak bardzo niesamowitą postacią był Konstantin von Economo.

W ogóle Fon Economo był postacią wyjątkową, nietuzinkową, bo na przykład był pionierem awiacji.

W ogóle odkrył taką odrębną kategorię neuronów, które się nazywają neuronami wrzecionowatymi, albo inaczej, jak kto woli, neuronami foneconomo.

Więcej było osób takich, no nie powiem, że ludzie renesansu, bo to nie bardzo renesans, ale takich właśnie wielu, które mieli liczne osiągnięcia w bardzo wielu dziedzinach, no niewątpliwie Fon Economo do nich należał.

No i kiedy odesłano von Economo z frontu, jak już przestał być tym pilotem wojskowym, znaczy nadal był, ale już nie w służbie czynnej, to skierowano go do szpitala, gdzie pracował jako lekarz wojskowy i zajmował się pacjentami z urazami głowy w klinice psychiatryczno-neurologicznej Uniwersytetu Wiedeńskiego.

To, co opisywał Jean-René Cresche, ujrzało światło dzienne dosłownie kilka dni po publikacji Foneconomo.

W związku z tym, no cóż, choroba, o której mówimy, została w wielu częściach świata nazwana chorobą Foneconomo, a nie chorobą Creschetta.

No i Foneconomo, ponieważ w ogóle, jak już wspomnieliśmy, grzebał w ludzkich mózgach, więc podczas sekcji zwłok tych zmarłych pacjentów, którzy mieli takie objawy, zauważył wspólne dla tych różnych objawów, wspólne zmiany w mózgach.

I wracając do tej naszej tabeli czasowej, mamy rok 1917 i Foneconomo opracowuje definicję choroby, a tymczasem roznosi się ona wśród żołnierzy i nie tylko i uzyskuje status epidemii.

No to się pokrywało z tymi odkryciami von Economo, który mówił o uszkodzeniach istoty czarnej, czyli właśnie tej, która ma związek z wytwarzaniem dopaminy, więc rzeczywiście stąd tu się dopinało.

Ostatnie odcinki

0:00
0:00