Mentionsy

Dwie lewe ręce
19.08.2025 17:00

[O historii] Aleksander Napiórkowski - socjalista przeciw bolszewikom, bohater roku 1920

Dołącz do społeczności ponad TYSIĄCA (!) Patronów podcastu Dwie Lewe Ręce, który prowadzą Marcin Giełzak i Jakub Dymek. Wspieraj treści, które lubisz i miej wpływ na ich kształt: 👉 https://patronite.pl/dlrPamiętajcie też o tym, aby subskrybować nasze treści, tak aby nie ominął Was żaden nowy odcinek! 🔔 Zasubskrybuj: @dwielewereceZapoznaj się też z ofertą sklepu, gdzie autorskie kreacje w stylu DLR: 🛒 https://patronite-sklep.pl/kolekcja/dwie-lewe-rece/━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━Z okazji rocznicy bitwy warszawskiej 120 r. i rocznicy śmierci bohatera tego materiału przygotowaliśmy krótki wykład o życiu i walce Aleksandra Napiórkowskiego.

Był to prawdziwy Żołnierz Niepodległości, który przeszedł cały szlak bojowy z Legionami Polskimi w czasie I wojny światowej, a później poległ bohatersko w toku wojny bolszewickiej. Był to także zasłużony działacz łódzkiej PPS - organizator struktur partyjnych, akcji strajkowych, działalności oświatowej. Był to też jedyny poseł na Sejm, który poległ w wojnie roku 1920.

Jego pogrzeb był wielką, przeszło 100 tysięczną manifestacją patriotyczną. Marszałek Piłsudski kazał złożyć w swoim imieniu wieniec. Pamięć poległego uczcił także Sejm.

Dziś Napiórkowski jest niemal zupełnie zapomniany. Warto przypomnieć życie i śmierć tej wielce zadłużonej postaci.━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━☚ Facebook: https://www.facebook.com/dwielewe☚ Twitter: https://twitter.com/2lewerece☚ Instagram: https://www.instagram.com/dwielewerece_podcast/ Wszystkie teksty Jakuba: ✍ dymek.substack.comJesteśmy też na platformach:🟢 Spotify: https://podcasters.spotify.com/pod/show/dwielewerece🍎 Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/pl/podcast/dwie-lewe-r%C4%99ce/id1635522094Nowa książka Marcina "Wieczna lewica": 📚 https://patronite-sklep.pl/produkt/wieczna-lewica-marcin-gielzak/

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 33 wyników dla "Aleksander Napiórkowski"

Mowa oczywiście o pośle z mojej rodzinnej ziemi łódzkiej Aleksandrze Napiórkowskim.

A bohater dzisiejszego odcinka, Aleksander Napiórkowski, był kawalerzystą właśnie.

Aleksander Napiórkowski, o którym dzisiaj będziemy rozmawiać, dobrze do tych ludzi pasował.

Aleksander Napiórkowski przeszedł na świat w 1890 roku we wsi Chrzczony na Mazowszu w rodzinie drobno szlacheckiej.

Buntował się oczywiście również Aleksander Napiórkowski.

Za udział w tych niepokojach młody Napiórkowski zostaje ze szkoły wydalony i tylko dzięki staraniom rodziców udaje się go ulokować w innej placówce, mianowicie w szkole handlowej w Łomży.

Skórę znowu ratuje mu ojciec, który zapewne za sprawą hojnych łapówek, które rosyjskim czynownikom musiał uiścić, uzyskuje zwolnienie syna z aresztu, no ale młody Napiórkowski ma wilczy bilet, jeżeli chodzi o kontynuowanie

Napiórkowski oczywiście rzuca się w wir pracy w obydwu tych organizacjach.

Młody Aleksander wyróżnia się dość szybko zarówno jako strzelec, jak i jako organizator.

Feliks Perl, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, zaproponuje, aby zdolnego Napiórkowskiego rzucić na grunt równie trudny, ile obiecujący.

Napiórkowski podwija rękawy, bierze się do roboty, przybiera nowy pseudonim, typowo PPS-owski, jako towarzysz Stefan

Teraz Napiórkowski stawia sobie za cel, żeby te pęknięcia wyzyskać i żeby pozyskać lewitów dla niepodległościowego socjalizmu.

Otóż wśród tych środowisk, powiedzmy dysydenckich w ramach PPS-lewicy powstaje, za sprawą Napiórkowskiego, który udostępnia im drukarnie i techniczne środki wydawania własnego pisma,

I Napiórkowski właśnie tych informatorowców do PPS-u przyciąga i to on odpowiada za to, że poszli oni na współpracę z PPS-em, a nie jak wielu ich kolegów partyjnych z SDKP i EL, innymi słowy zabiera ich z drogi wiodącej wprost do obozu narodowego zaprzaństwa.

I faktycznie, Napiórkowski organizuje strajki, pochody, manifestacje, koordynuje współpracę ze związkami zawodowymi i kooperatywami, czy współdziała z organizacjami oświatowymi.

Powstaje milicja ludowa, na czele której staje Aleksander Napiórkowski i on z ramienia socjalistów koordynuje, razem oczywiście z innymi ugrupowaniami, bo tu i ND-cy i wszyscy inni odgrywają swoją rolę, ale z ramienia socjalistów Napiórkowski koordynuje rozbrajanie żołnierzy niemieckich na ulicach miasta Łodzi.

Aleksander Napiórkowski zostaje wystawiony przez Polską Partię Socjalistyczną jako kandydat i istotnie uzyskuje mandat posła.

Już 13 lipca Aleksander Napiórkowski, odpowiadając także na wezwanie swojej partii, która wzywa Polaków do tego, żeby gromadzili się pod sztandarami narodowymi, żeby walczyli o tą niepodległość, która na naszych oczach się urzeczywistnia,

Do towarzyszy z PPS Napiórkowski pisze list, w którym padają bardzo charakterystyczne i pamiętne słowa.

W randze porucznika Napiórkowski trafia najpierw do 1.

Aleksander Napiórkowski jednak tego nie doczeka.

Napiórkowski bierze udział w bitwie pod Sarnową Górą, bitwie o tyle znanej, że jest ona wśród tych, które zostały wymienione przy grobie nieznanego żołnierza w Warszawie.

W uzasadnieniu dla przyznania Aleksandrowi Napiórkowskiemu Orderu Virtuti Militari czytamy następujące słowa, zacytuję je.

16 sierpnia o godzinie 11, gdy piechota sowiecka chciała dopaść pierwszych zabudowań Ciechanowa, podporucznik Napiórkowski na czele szwadronu zaatakował w konnym szyku następującą tyralierę nieprzyjaciela.

Zamieszanie wojenne, brak informacji, plotki, to wszystko prowadzi do tego, że zarówno towarzysze partyjni, jak i rodzina Napiórkowskiego do końca nie znają jego losów.

Poseł Napiórkowski zginął jak żył.

O Napiórkowskim pamiętała także Rada Miasta Łodzi, która podjęła decyzję o nadaniu jego imienia jednej z ulic.

Myślę, że można byłoby bardzo poważnie rozważyć przywrócenie nazwy Aleksandra Napiórkowskiego tej ulicy na cześć prawdziwie łódzkiego bohatera przy całej sympatii względem wielkiego poety, jakim Stanisław Przybyszewski bezsprzecznie był.

Pośmiertnie już Napiórkowski zostaje awansowany do stopnia rotmistrza odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości z Mieczami oraz Krzyżem Walecznych.

Tablicę pamiątkową zdobi ułańska czapka, bo i ułanem Napiórkowski był.

Sam Napiórkowski uwieczniony jest na tym nagrobku w łańskim mundurze w chwili, gdy spada ranny z konia, co każdemu polskiemu patriocie natychmiast musi przywodzić skojarzenie z Józefem Poniatowskim, który poległ bohatersko w nurtach Elstery.

Porównanie to jest i zaszczytne i prawdziwe, bo tym właśnie Aleksander Napiórkowski był.

Do takiego klubu możecie oczywiście przystać, a jeżeli w waszej miejscowości takiego klubu nie ma, pamiętajcie, że możecie go oczywiście założyć, biorąc sprawy w swoje ręce, tak jakby to zrobił Aleksander Napiórkowski, towarzysz Stefan.