Mentionsy

I dziś będziemy rozmawiać o tym, czy Eswatini stanie się pierwszym krajem na świecie, które powstrzyma HIV.

I rozmawiamy o tym dlatego, że akurat przypada moment podania drugiej dawki Lenacapaviru, czyli takiego leku, który jest kluczowy w tym całym, no możemy powiedzieć, przełomowym projekcie, które dzieje się właśnie w Eswatini.

Czyli wyjaśnimy, że Eswatini jest krajem w południowej Afryce, otoczonym ze wszystkich stron RPA, jeżeli ktoś szukałby na mapie, no bo z reguły też trudno jest je znaleźć.

Od kilku lat jest to już Eswatini.

I ja o trochę rozszyfrowanie tych statystyk i też znalezienie powodów dlaczego kobiety młode i dlaczego dziewczyny spytałam doktora Nkulu Lekodube, który jest dyrektorem programowym Krajowego Oddziału AIDS Healthcare Foundation w Eswatini.

I am the country program's director for AIDS Healthcare Foundation in Eswatini, which is a small country in southern Africa.

Są one, tak jak powiedziałeś, bardzo trudne i ten obraz, który nam się maluje jest bardzo ciężki i faktycznie kwestia HIV w Eswatini jest bardzo, bardzo poważnym problemem, ale widzimy tam pewien paradoks, właśnie z tymi statystykami związany, bo nie jest aż tak źle.

Ponieważ, okej, Eswatini ma z jednej strony ten najwyższy wskaźnik zachorowań HIV na świecie i dokładnie w grupie osób między 15 a 49 rokiem życia odsetek zakażonych wynosi 25,1%.

Ale z drugiej strony Eswatini uznaje się za kraj, który odniósł jeden z największych sukcesów na świecie w walce z HIV.

Więc tak, Eswatini osiągnęło ten poziom i to w takim razie, skoro walczy tak skutecznie, to skąd te fatalne statystyki?

Jeżeli chodzi o Eswatini, to ona się plasuje w ścisłej topce krajów, które mają ten najtrudniejszy wskaźnik, który świadczy o tym, że te nierówności są potężne i bardzo dużo osób, tutaj mówimy o kobietach, bardzo dużo kobiet żyje w bardzo, bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej.

Praca seksualna, o której wspomniałam, jest jej bardzo dużo w Eswatini, bo trochę tam nie mamy wyborów w takich, a nie innych warunkach społecznych.

Ale to nie wszystko, dlatego że mamy też w Eswatini poligamię.

Natomiast tak naprawdę chodzi o to, że w Eswatini poligamia jest dozwolona.

Dodajmy jeszcze taki dodatkowy kontekst społeczny, ponieważ Eswatini jest ostatnio monarchią absolutną Afryki.

Mamy też inne monarchie, mamy na przykład Maroko, ale Eswatini jest faktycznie monarchią absolutną, co znaczy, że monarcha jest de facto człowiekiem decydującym niemal o wszystkim, zwłaszcza w tak małym kraju.

Był taki przypadek na przykład w 2009 roku, kiedy Eswatini przechodziło o gruby kryzys gospodarczy z powodu problemów gospodarczych RPA, ponieważ większość mieszkańców Eswatini pracuje po prostu w RPA i ten kraj jest zależny od swojego więzkiego sąsiada.

I pomimo tego, że budżet był wtedy w bardzo złym stanie, to Eswatini III zwiększył sobie z tego budżetu wydatki na swoje własne potrzeby.

I to jest ten szerszy kontekst społeczny, polityczny w Eswatini.

Bądź szereg innych, możemy wymieniać, bo to nie dotyczy tylko Eswatini, ale też całego świata.

Natomiast Eswatini jest pierwszym miejscem na świecie, gdzie postanowiono wprowadzić ten program na szeroką skalę.

I tak, w grudniu i styczniu te leki trafiły, część tych leków, kilka tysięcy dawek trafiło do Eswatini.

Jak faktycznie doszło do tego, że to Eswatini stało się tym miejscem, gdzie ten lek trafił i jak wyglądało też jego rozpowszechnianie na samym początku.

To był dokładnie 1 grudnia 2025 roku o godzinie 10.30 pierwsza osoba, pierwsza młoda kobieta w Eswatini wzięła, to jest w ogóle też światowy dzień walki z AIDS, wzięła pierwszą dawkę lena kapawiru i to było wielkie święto.

Ogólnie prezentacja tego leku, bardzo, bardzo ważny moment dla Eswatini, a tam na miejscu wtedy przy wdrażaniu była doktor Karin Hatzold, która jest globalną dyrektorką ds. chorób zakaźnych w Międzynarodowej Organizacji Pozarządowej, która nazywa się Population Services International i to jest lekarka z ponad 25-letnim stażem już i właśnie jedna z ekspertek, która była i wciąż jest zaangażowana we wdrażanie lena kapawiru i prowadzenie całego tego programu w Eswatini.