Mentionsy
Ekonomia i cała reszta
10.12.2025 05:00

Piguła 110: Dlaczego w Polsce nie może być jak w Danii? Czyli dziedziczenie drogi edukacyjnej

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


Według danych OECD za 2023 rok w Polsce 79% osób w wieku 25-34 lata, których przynajmniej jedno z rodziców miało wyższe wykształcenie, samo może pochwalić się takim wykształceniem.


Pośród 27 zbadanych krajów tylko w jednym – Korei Południowej – ten odsetek był wyższy (85%). Nic jednak dziwnego z tą Koreą – tam studia kończy blisko 70% młodych ludzi.


Dla porównania: w Szwecji to było 49%, w Czechach 60%, w Niemczech 62%. A jak to wygląda w przypadku osób, których rodzice nie skończyli szkoły średniej?


W Polsce tylko 11% takich osób skończyło studia – mniej było tylko w Słowacji (3%), Litwie (4%) i Węgrzech (6%). Wyróżniają się tu kraje Europy Środkowo-Wschodniej. Dla porównania w Danii było to 49%, w Korei Południowej 45%, w Nowej Zelandii i Kanadzie prawie 40%.


Nierówności edukacyjne to nie tylko funkcja talentów i dziedziczonych zdolności intelektualnych. To przede wszystkim funkcja tego, w jaki sposób jest zorganizowany system edukacyjny. W Polsce - jak widać - coś z tym systemem jest nie tak.


Bibliografia:

OECD, Education at a glance 2025, https://www.oecd.org/en/publications/education-at-a-glance-2025_1c0d9c79-en/full-report/to-what-level-have-adults-studied_c1d483b0.html#annex-d1e3971-7018dd8208


OECD, To Have and Have Not – How to Bridge the Gap in Opportunities 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/to-have-and-have-not-how-to-bridge-the-gap-in-opportunities_f642138a/dec143ad-en.pdf

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

OECD Maruda ECD Glance Kacper Żytkowicz Kamil Fejfer Magdę M? Marcelina Zawisza Klub Dwie Lewe Ręce Warszawa Broken Social Elevator Łukasz Komodaj Czesna

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 9 wyników dla "ECD"

OECD ma taki raport, taką analizę, Education at a Glance zdaje się tak nazywa się ten raporcik i tam mamy dane za 2023 rok i na przykład można stamtąd wyczytać, że

Okazuje się, że ten odsetek, te 79%, to był drugi najwyższy wynik w krajach OECD.

I właśnie w takiej grupie krajów OECD, które ewidentnie tutaj mają coś charakterystycznego, co sprawia, że ciężko osobom, które są dziećmi osób o niższym wykształceniu zdobyć wykształcenie wyższe.

Nie ma drugiego takiego kraju OECD, gdzie ta różnica jest większa.

Do tych wyliczeń już nie będę podawał cyferek, może tylko jedną, że jeżeli popatrzymy w poprzednie edycje raportów o ECD na temat właśnie tej edukacji i tych właśnie wskaźników, tych odsetków, o których wspominaliśmy wcześniej.

Tu chciałbym jeszcze zajrzeć do jeszcze jednego badania OECD, które się nazywa To have and have not.

I okazuje się, tak bardzo już streszczając to, co w tym raporcie się znajduje, że średnio w krajach OECD 25% różnicy w dochodach gospodarstw domowych wynika z tego, co można nazwać czynnikami niezależnymi od członków tych gospodarstw domowych, czyli np.

I okazuje się, że na tym tle, te 25% średniej OECD, na tym tle w Polsce te właśnie czynniki niezależne od nas stanowią aż 36% tych czynników wpływających na zmienność dochodu w gospodarstwie domowym.

To znaczy, że w Polsce, a po drugiej stronie jest Islandia, Dania, Finlandia, czyli kraje skandynawskie, kraje opiekuńcze, czyli jesteśmy krajem zepsutą, to wcześniej OECD też miało taki Broken Social Elevator, to się chyba nazywało, taki raport, który mówił właśnie o nierównościach szans, to znaczy, że mamy popsutą, czy nie za dobrze działającą windę, jeśli chodzi o awans społeczny.

Ostatnie odcinki