Mentionsy
Katastrofa. Jak tonął Heweliusz? I Heweliusz. Prawdziwa historia #2
Jak przebiegała feralna noc z 13 na 14 stycznia 1993 roku, kiedy w pobliżu Rugii zatonął prom Jan Heweliusz? Co było przyczyną tragedii promu? Czy winę za jego zatonięcie ponosił wyłącznie huragan Junior? A może statek, który znany był z awarii i prowizorycznych napraw zatonął, bo był w fatalnym stanie technicznym? Jaką rolę mogła odegrać uszkodzona furta rufowa, wylanie betonu na pokład kilka lat wcześniej i wadliwy system antyprzechyłowy? Roman Czejarek po 30 latach wraca do tematu i wszczyna dziennikarskie śledztwo, by poznać prawdę o przyczynach katastrofy. Pomogą mu w tym unikatowe archiwalne nagrania, z których część nie była do dziś emitowana, relacje świadków oraz opinie ekspertów.
Szukaj w treści odcinka
Heweliusz.
W nocy z 13 na 14 stycznia 1993 roku tonie na Bałtyku prom Jan Heweliusz.
Heweliusz.
Adam Zadworny, autor książki Heweliusz.
Z wyjątkiem trzeciego oficera, Janusza Lewandowskiego.
Jaką tajemnicę skrywał do końca życia trzeci oficer Janusz Lewandowski?
Jak już Państwo wiedzą, dziś rano w pobliżu wyspy Rugia zatonął polski prom pasażersko-kolejowy Jan Heweliusz.
Mówi główny nawigator spółki Euroafrika, armatora promu, kapitan Antoni Janusz.
Jeszcze chciałem Panu jedno powiedzieć, że pół godziny przed Janem Heweliuszem wyszedł prom Polskiej Żeglugi Bałtyckiej Cilesia.
Wyprzedził go, no i później o godzinie 4.35 kapitan właśnie promu naszego, tego Heweliusza, na UKFC powiadomił, że statek ma 30 stopni przechyłu i że raptowny podmuch bardzo silnego wiatru jest.
Ale tej nocy obok na morzu były inne polskie promy, w tym bliźniak Heweliusza.
Heweliusz nie wyszedł ze Świnoujścia o czasie.
Mieli tak wielkie opóźnienie, bo od trzech dni, podczas krótkich postojów Heweliusza w Świnoujści, bo on cały czas pływał, próbowali własnym sumptem naprawić uszkodzoną furtę rufową.
25 punkt na liście wypadków i poważnych awarii Heweliusza.
10 stycznia 1993 roku kolejny już raz w historii Heweliusza uderzyli o nabrzeże Vistat, bardzo poważnie uszkadzając furtę rufową.
Nieszczelna, uszkodzona furta na Heweliuszu była od strony rufy.
Były nawet relacje w radiu o pożarze, który na Heweliuszu wybuchł dużo wcześniej.
W niedzielę dowiedzieliśmy się o pożarze na promie Heweliusz.
Heweliusz mógł zabrać ponad 30 wagonów i prawie 20 tirów oraz pełnych naczep, czyli wiele, wiele więcej.
Dlaczego Heweliuszowi tej nocy tak bardzo się śpieszyło?
Heweliusz dysponował prognozą meteo, z której wynikało, że czeka ich 6 do 7 w porywach do 9 w 12 stopniowej skali Beauforta, a to są normalne warunki zimą.
Tak zeznawał Edward Kurpiel, ochmistrz Heweliusza.
Panie Sławku, zacznijmy może od tego w takim razie, czy rzeczywiście z Heweliuszem były już takie problemy?
Wobec tego można powiedzieć tak, że w biografii promu Jan Heweliusz, 16-letniego statku, uzbierało się różnych przypadłości, mniejszych, większych.
Znany był na przykład pożar na Heweliuszu,
Statek taki jak Heweliusz kursuje na trasie Świnoujście-Istat.
Heweliusz walczy ze sztormem.
Oryginalny, niezmieniony zapis dźwięku z pracującej na mostku Heweliusza krótkofalówki.
Jak długo jeszcze ciężko ranny Heweliusz utrzyma się na wodzie?
Ostatnia noc Heweliusza.
Jan Heweliusz, to jest Akona Mirio.
W tym komunikacie niestety pada zła pozycja Heweliusza.
Janusz Lamek, drugi mechanik, zapamiętał tę chwilę jak zatrzymane kadry starych fotografii.
Właściwie po wodzie już wchodziłem, no bo ten statek Heweliusz tak się już przechylał, że tratwa była na wodzie, a ja, a myśmy jak gdyby wchodzili do tej tratwy.
Coś, co zabrało załodze Heweliusza ostatnią szansę na uratowanie promu przed zatonięciem.
O ironio coś, co w teorii miało Heweliuszowi pomagać.
Piętą alfilesową Heweliusza był tzw.
Trzeci oficer, Janusz Lewandowski, podczas przesłuchań zarówno w Izbie Morskiej, jak i prokuraturze przyznał się, że tej nocy użył systemu antyprzechułowego, żeby wyrównać lekki przechył na prawą burtę, który pojawił się kilkustopniowy już na pełnym morzu.
Brat bliźniak Heweliusza, czyli Mikołaj Kopernik miał taki nowoczesny system, który umożliwiał przepompowywanie tej wody z burty na burtę za pomocą automatu, po prostu przycisku, który był na mostku kapitańskim.
Natomiast na Heweliuszu, żeby zamknąć te zawory po przepompowaniu wody, trzeba było zejść na same dno statku i ponad 80 razy przekręcić taką
Heweliusz.
Ostatnie odcinki
-
Odcinek specjalny. Odkrywamy nowe fakty I Hewel...
14.01.2026 06:30
-
Po emisji naszego podcastu świadkowie przerywaj...
13.11.2025 06:30
-
Tajemnica Heweliusza. Co go zatopiło? I Heweliu...
06.11.2025 06:30
-
Heweliusz. Wdowy, sąd i tajemnice I Heweliusz. ...
04.11.2025 06:30
-
Heweliusz tonie. Gdzie był ratunek? I Heweliusz...
30.10.2025 06:30
-
Katastrofa. Jak tonął Heweliusz? I Heweliusz. P...
28.10.2025 06:30
-
Katastrofa Heweliusza. Co wydarzyło się naprawdę?
21.10.2025 06:30