Mentionsy
Historia BEZ KITU
03.12.2025 09:00

Czas Próby. Litwa w czasie II wojny światowej. Prof. Rafał Wnuk

Po napaści III Rzeszy na ZSRR 22 czerwca 1941 r. Litwini liczyli na zmianę własnej sytuacji politycznej. Działacze z Litewskiego Frontu Aktywistów (LAF) 23 czerwca 1941 r. wzniecili „powstanie czerwcowe”, a dzień później ogłosili powstanie Rządu Tymczasowego. Przystąpili do tworzenia własnej policji, wojska, a także administracji. Niemcy jednak po dwóch miesiącach rozwiązali litewskie organy władzy, jego przywódcę zesłali do obozu koncentracyjnego, a pozostałe instytucje i ich członków włączyli we własny system okupacyjny. Wówczas jawnie działające władze litewskie zeszły do podziemia. Litwa postrzegała ZSRR jako większe zagrożenie niż III Rzeszę. W 1943 r. powstał Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy (VLIK), w którego skład weszli polityce z różnych ugrupowań. Został on jednak rozbity przez Gestapo w 1944 r. i nie odegrał żadnej roli w momencie wkroczenia Armii Czerwonej.Walkom powstańczym w czerwcu 1941 r. towarzyszyły mordy na ludności żydowskiej. Obok Niemców uczestniczyli w nich Litwini. Pogromy objęły nie tylko Litwę, lecz także inne państwa nadbałtyckie. Większość litewskich Żydów zginęła w zbiorowych egzekucjach , a nie w obozach zagłady.Druga wojna światowa pogłębiła polsko-litewski antagonizm. Cieniem na wzajemnych relacjach położyły się szczególnie wydarzenia z 1944 r.: zbrodnie policjantów litewskich na Polakach w Glinciszkach, a następnie polski odwet w Dubinkach dokonany przez 5 Wileńską Brygadę AK.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Rafałem Wnukiem, historykiem z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i dyrektora Muzeum II Wojny Światowej.#litwa #einsatzgruppen #holocaust #zsrr #IIIrzesza #leonasprapulenis #lupaszka #litewskifrontaktywistów #pogrom #njwyższykomitetwyzwolenialitwy #powstanieczerwcowenalitwie #glinciszki #dubinki #armiakrajowa #historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Łupaszki Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy Litewska Armia Wolności Einsatzgruppen Armii Krajowej Komitecie Wyzwolenia Litwy LLA Muzeum II Wojny Światowej Łupaszko Waffen-SS LAF Korpus Plechawiciusa III Rzeszę Kowno Einsatzkommando

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 18 wyników dla "Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy"

Chciałem z panem porozmawiać o trudnych dziejach Litwy i Litwinów w czasie II wojny światowej.

W współczesnych dziejach Litwy, o tym ważnym fragmencie ich dziejów, który dotyczył właśnie powstania niepodległej państwowości w okresie międzywojennym, zakończyliśmy naszą rozmowę wydarzeniami związanymi z paktem Ribbentrop-Mołotow.

Ofensywa niemiecka także, że tak powiem, jedną z najważniejszych uderzeń w kierunku Leningradu skierowana była przez tereny Litwy.

Ujawnił się, powstał rząd tymczasowy litewski, który ogłosił, że chce odbudowy Litwy w ramach nowej nazistowskiej Europy, że widzą się w tym

Bo co do samego zajęcia Litwy, to pewnie parę dni po wybuchu wojny cała Litwa już była okupowana przez Niemców.

Otóż wróćmy do tego wątku żydowskiego, tragicznego w dziejach Litwy, bo rozumiem, że przy tej pierwszej fali pogromów, których symbolem jest kowno, to pewnie też mieliśmy do czynienia z eksasami w innych miejscach.

I od jesieni, od września mamy do czynienia z dwoma masowymi mordami na terenie Litwy.

Jednocześnie na terenie tej samej Litwy powstają pierwsze obozy dla jeńców sowieckich.

Czyli dochodzi do masowego wygładzania tych jeńców także na terenie Litwy.

W podziemiu już w 1943 roku powstał Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy, do którego weszli niemal wszyscy.

I oni wszyscy w tym Komitecie Wyzwolenia Litwy, najwyższym Komitecie Wyzwolenia Litwy się spotkali i oni ogłaszają, że są prozachodni i że oni są po stronie aliantów.

przedstawicieli Najwyższego Komitetu Wyzwolenia Litwy, które donikąd nie doprowadziły.

i o milion więcej niż Łotyszy, to nie udaje im się z tego powodu, że Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy i inne mniejsze organizacje, w tym Litewska Armia Wolności, bo Litewska Armia Wolności nie weszła do Komitetu Litwy,

To był oddział, który wsławił się wyjątkowo źle w historii Litwy.

Zresztą jego dowódca potem stał się jednym z dowódców Leśnych Braci po wojnie i bohaterem narodowym Litwy.

Natomiast ja myślę, że warto wrócić do samej Litwy, bo ten Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy próbował za wszelką cenę skontaktować się z Zachodem, wysłał swoich wysłanników do Skandynawii.

W efekcie ten Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy został rozbity przez Niemców do maja-czerwca 1944 roku.

Komórki były, ale proszę pamiętać, że ten komitet był swego rodzaju konfederacją różnego rodzaju organizacji politycznych i wojskowych przybudówek.

Ostatnie odcinki