Mentionsy
Duszny rok 1944. Sprawa zbrodni na Ludwiku Widerszalu i Jerzym Makowieckim. Dr Janusz Marszalec
W czerwcu 1944 r. w Warszawie zamordowani zostali Jerzy Makowiecki i Ludwik Widerszal, działacze konspiracyjni związani z Biurem Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK. Byli przedstawicielami środowiska demokratycznego i intelektualnego Polskiego Państwa Podziemnego, co czyniło ich obiektem ataków ze strony radykalnej prawicy konspiracyjnej. Mord miał charakter polityczny: wyrastał z oskarżeń, podejrzeń i kampanii wymierzonej w osoby uznawane za zbyt lewicowe, liberalne lub „obce” ideowo i etnicznie. Sprawa do dziś pozostaje jednym z najbardziej dramatycznych przykładów wewnętrznych konfliktów w polskim podziemiu, w których walka z okupantem została splamiona przemocą skierowaną przeciw własnym współpracownikom.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. Januszem Marszalcem wicedyrektorem Muzeum II Wojny Światowej#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl
Rozdziały (14)
Dr Janusz Marszalec omawia historię Biura Informacji i Propagandy Armii Krajowej (BIP), jego struktura i role.
Rozmowa skupia się na Jerzy Makowieckim, jego roli w BIP i zbrodni, do której doszło.
Dr Marszalec przedstawia biografię Ludwika Widerszala, jego naukowe osiągnięcia i sytuację przed zbrodnią.
Analiza sytuacji podziemnego Polska w 1944 roku, szczególnie w kontekście stosunków z komunistami.
Rozmowa na temat dyskusji na temat kompromisu z komunistami w BIP i Armii Krajowej.
Podróżnicy podziemia pytają o listy zdrajców i kontrwywiad NSZ, omawiając ich rozmieszczenie i wpływ na podziemne struktury.
Podróżnicy podziemia omawiają reakcję kontrwywiadu Armii Krajowej na listy zdrajców, podkreślając brak działań.
Podróżnicy podziemia opisują zbrodnię polityczną, w której zginęli Widerszal i Makowiecki, omawiając podejrzanych i ich motywacje.
Podróżnicy podziemia opisują oddział Sudeczki, jego działania i rolę w zbrodni, podkreślając kontakty z kierownictwem podziemia.
Bieńkowski zleca likwidację Widerszala i Makowieckiego, zauważając sytuację polityczną i potępianie BIP-a przez NSZ.
Podróżnicy BIP zaczynają szukać sprawców zbrodni. Moczarski, zauważając podejrzenia Witolda Bieńkowskiego, zaczyna śledztwo i łączy kropki, dowiadując się, że zbrodnia została wykonana przez oddział Sudeczki.
Sudeczko zauważa zaciskającą się pętlę i próbuje uciec, ale zostaje zabiety przez swoich podwładnych. Bieńkowski i Jamont przeżywają wojnę, ale po wojnie Bieńkowski zaczyna działać przeciwko Polski Podziemnej.
Po wojnie doszło do śledztwa w gronie byłych współpracowników BIP-u. Historycy zaczęli się polemizować, niektórzy usprawiedliwiali morderstwo, co jest zaskakujące.
Rozmowa kończy się na przypomnieniu o memento przeszłości, które powinno przede wszystkim przypominać o konsekwencjach paranoicznych inicjatyw.
Szukaj w treści odcinka
Narodowej Demokracji, NSZ-u czy też wszystkich myślących narodowo są traktowane jako pójście na absolutnie niedopuszczalny kompromis, a wręcz są traktowane jako zdrada.
Profesor, szarota te tworzone przez kontrwywiad NSZ-u listy nazywa listami nienawiści.
Czy ta lista powstała w czasach, kiedy jeszcze NSZ było poza Armią Krajową?
Czy to już jest sytuacja, w której mówimy o tej części NSZ-u, która już jest częścią Armii Krajowej i gdzieś tam ten kontrwywiad sobie tego typu dokumenty na boku sporządza?
Czy te listy były jakoś upubliczniane w drukach rozpowszechnianych w podziemiu, czy to raczej był dokument krążący, że tak powiem, w NSZ?
Ten dokument z wywiadu NSZ-u, czy z kontrwywiadu NSZ-u trafił do różnych komórek Polski Podziemnej.
To była policja delegatury rządu, która zassała z NSZ-u ten materiał, a potem przekazywała go dalej swoim przełożonym.
To nie jest wierchuszka, jak rozumiem, wierchuszka NSZ-u czy tej prawie samej części Polskiego Podziemia.
Wielu hejtu dzisiaj byśmy powiedzieli, która była wytworzona przez NSZ, która rozeszła się po różnych komórkach podziemia, trafiła również do prasy i trafiła też do zwykłych ludzi, bo ta informacja o zarzedzeniu BIP-u oczywiście się rozchodzi, więc jeżeli mówimy o jakimś udziale
Jeżeli chodzi o ideologię NSZ-u czy ideologię radykalną, to możemy mówić o takiej inspirującej roli tej idei, która z NSZ-u się rozpływa.
Ale mówimy o tej części NSZ-u, która się nie przyłączyła do Armii Krajowej, prawda?
No tak, o tym radykalnej opcji narodowej, o tych jastrzębiach z NSZ-u.
Do tego, że NSZ, że część NSZ-u zostaje przyjęta już w 44 roku w marcu do Armii Krajowej.
W BIP-ie, pojawia się artykuł w BIP-ie, w którym komendant główny Armii Krajowej, Bór Komorowski, wita NSZ w szeregach Armii Krajowej.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Z dziejów polskiego oporu przeciw UPA na Wołyni...
15.07.2026 08:00
-
Azjatyckie fronty zimnej wojny. Dr hab. Igor Ch...
08.07.2026 08:00
-
Azjatyckie fronty zimnej wojny. Dr hab. Igor Ch...
08.07.2026 08:00
-
Ziemia atomu, deportacji i eksperymentów rolnic...
01.07.2026 08:00
-
Plan, przymus i niedobór - o gospodarce radziec...
24.06.2026 08:00
-
Między terrorem a polityką. Z dziejów izraelski...
17.06.2026 08:00
-
Od ideologii do pragmatyki rządzenia. Historia ...
10.06.2026 08:00
-
Duszny rok 1944. Sprawa zbrodni na Ludwiku Wide...
03.06.2026 08:00
-
Żydowski Związek Wojskowy. Fałszywe świadectwa ...
27.05.2026 08:00
-
Autorytaryzm po polsku. System rządów Sanacji w...
20.05.2026 08:00