Mentionsy

Historia BEZ KITU
22.10.2025 08:00

Gorzki smak wolności Gruzja po 1989 r. cz.1. Pan Wojciech Górecki

Po upadku Imperium Rosyjskiego i wskutek rewolucji bolszewickiej Gruzja bardzo krótko, bo jedynie przez trzy lata (1918–1921) cieszyła się niepodległym państwem. Na następne siedemdziesiąt lat znalazła się pod dominacją sowiecką. Dopiero czasy pierostrojki pozwoliły na realne myślenie o odzyskaniu pełnej niepodległości. Jesienią 1990 r. opozycja wygrała pierwsze od 1921 r. wolne wybory do Rady Najwyższej Gruzji, co pozwoliło na odsunięcie od władzy komunistów. Po ogłoszeniu niepodległości w kwietniu 1991 r. pierwszym prezydentem Gruzji został Zwiad Gamsachurdia. Upadek ZSRR, a przede wszystkim zerwanie powiązań gospodarczych spowodowały ostry kryzys gospodarczy i bardzo szybką pauperyzację gruzińskiego społeczeństwa. Doszło do wojny domowej i obalenia prezydenta. Co gorsza wskutek wojen w latach 1991–1993 Gruzja utraciła kontrolę nad Abchazją i Osetią Południową. Stery upadłego państwa przejął niedawny minister spraw zagranicznych ZSRR, a wcześniej pierwszy sekretarz Komunistycznej Partii Gruzji, Edurard Szewardnadze. Był on jedną z twarzy pierestrojki i bliskim współpracownikiem Michaiła Gorbaczowa. Gruzja zmagała się z kryzysem gospodarczym i była przeżarta korupcją i nepotyzmem. W 2003 r. nastąpił kres jego władzy wskutek bezkrwawej Rewolucji Róż.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z Wojciechem Góreckim, analitykiem Ośrodka Studiów Wschodnich, autorem m.in. książek Toast za przodków (Wołowiec 2010, 2017) i Wieczne państwo. Opowieść o Kazachstanie (Wołowiec 2024).#Gruzja, #Kaukaz, #Abchazja, #Osetia, #MerabKostawa, #ZwiadGamsachurdia, #EduardSzewardnadze, #RewolucjaRóż, #MicheilSaakaszwili #historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 22 wyników dla "Związek Sowiecki"

Jaki proces doprowadził do tego, że Gruzja jednak postanowiła szukać własnej drogi poza, jakby to powiedzieć, dominium sowieckim czy też posowieckim?

No i tacy ludzie jak Zviad Gamsahurdia, który potem był pierwszym prezydentem Gruzji jeszcze sowieckiej.

Jeśli chodzi o ruch helsiński, to to był właśnie Marab Kostawa, to był pierwszy klub helsiński założony na terytorium Związku Sowieckiego, to był 1977 rok.

jak oddziaływały na kraj, no wiadomo, że w Związku Sowieckim to było bardziej skomplikowane te relacje, trudniej był ten zachód dostępny, mimo wszystko, niż nawet u nas za PRL-u.

Można powiedzieć, że Związek Sowiecki się po tych szwach narodowościowych jednak gdzieś tam zaczął rozprówać.

To też zresztą nie tak jednoznaczna sprawa, różnie było w przypadku Abchazji, różnie w przypadku Osetii, ale akcja równa się reakcja, jeżeli tam się zaczęły ruchy jakieś od środkowe, ale od Gruzji w stronę, bo też były takie pomysły, żeby się do Rosji Sowieckiej jeszcze przyłączyć, mówię o Abchazach, Osetijczykach z południa, no to oczywiście budziło to reakcję.

I to był zdecydowanie atak wojsk sowieckich na pokojową demonstrację 9 kwietnia 1989 roku.

I to było coś, co już tak zdecydowanie przychyliło szalę i Gruzini już poczuli, że nie chcą być w Związku Sowieckim.

On zasłynął tym, że kiedy wprowadzono konstytucję nowe sowieckie w 1978 roku na poziomie Republik Związkowych, Republik Autonomicznych, no i tam z gruzińskiej wykreślono zapis o państwowej pozycji, roli języka gruzińskiego.

a w następnym roku, w 1991 cały czas jeszcze mamy Związek Sowiecki, są wybory prezydenckie, on zostaje prezydentem Gruzji jeszcze jako Republiki Sowieckiej, ale już rządzi tą Gruzją jakby rządził niepodległym państwem.

którym był Związek Sowiecki opleciony kooperacyjne.

Więc można powiedzieć, że tak wyglądało pożegnanie ze Związkiem Sowieckim.

Pudzianajewa, który jakby już dopełnił dzieła rozwodu Gruzji ze Związkiem Sowieckim.

Właśnie Gamsahurdia kończył swoją karierę jako przywódca Gruzji jednocześnie z końcem sowieckiej Gruzji, bo to był przełom 1991-1992 roku.

Na przykład był taki mag końca Związku Sowieckiego, Anatolij Kaszpirowski, taki znany, 1, 2, 3, 4.

To był Dżaba Joseliani, który z jednej strony był autorem pierwszego w Związku Sowieckim napadu na bank, a z drugiej strony w tym więzieniu napisał pracę doktorską o twarzach i maskach w Teatrze Gruzińskim i w okresie postsowieckim stworzył formację paramilitarną jeźdźcy, mhedrioni.

czy początek już 1992, pierwsze dni on z Gruzji ucieka, no i Związek Sowiecki przestaje istnieć, władzę obejmuje tenże Trymvirat, czyli Joseliani, Kitowani, Sigła, no i ci trzej panowie mają taki pomysł, że są wiadomo niekonstytucyjnym organem, powołują Radę Wojskową, ale to...

I tu znowu mamy dwie rzeczy, bo z jednej strony mamy oczywiście wspieranie przez Moskwę tych ruchów odśrodkowych w republikach związkowych, żeby te republiki utrzymać po prostu jeszcze w orbicie sowieckiej.

No i potem jak się związek rozpadł, że po prostu przez Abchazję Osetię móc naciskać na Gruzję, przez Karabach móc kontrolować i Armenię, Azerbejdżan.

Rozwinęły się też bardzo ciekawe elity, o tym już nie będzie okazji porozmawiać, bo to też byśmy bardzo wchodzili głęboko, ale w każdym razie powstały elity, które się zaczęły też domagać początkowo większej samodzielności w ramach sowieckiej Gruzji, potem były pomysły oddzielenia się i przejścia do sowieckiej Rosji, potem wybuchła wojna.

To był obwód autonomiczny w ramach sowieckiej Gruzji, a Abchazja była republiką autonomiczną, czyli oczko wyżej.

Wtedy, tym niemniej właśnie z wyborów na wybory Szefard Nadze coraz bardziej wracał do swoich sowieckich nawyków i mówiąc kolokwialnie podkręcał te wyniki, aż w 2003 podkręcił także...