Mentionsy

Historia BEZ KITU
Historia BEZ KITU
27.05.2026 08:00

Żydowski Związek Wojskowy. Fałszywe świadectwa i prawdziwa walka. Prof. Dariusz Libionka

Żydowski Związek Wojskowy był drugą — obok Żydowska Organizacja Bojowa — formacją zbrojną walczącą podczas Powstanie w getcie warszawskim. Rekonstrukcja dziejów ŻZW napotyka jednak bardzo poważne trudności badawcze, ponieważ większość bojowców, wraz z niemal całym kierownictwem organizacji, zginęła w czasie walk lub wkrótce po nich. W efekcie baza źródłowa pozostaje niezwykle skromna, a po wojnie wokół historii ŻZW narosło wiele kontrowersji oraz relacji o wątpliwej wiarygodności — zarówno po stronie polskiej, jak i żydowskiej.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Dariuszem Libionką, z Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl oraz serwisy podcastowe: Spotify: Historia BEZ KITU Apple Podcats: Historia BEZ KITU

Rozdziały (15)

1. Wprowadzenie i omówienie RZZW

Profesor Dariusz Libionka omawia historię i korzenie RZZW, porównując je z ŻOB i opisując początki organizacji.

2. BETAR - opis i kontekst polityczny

Profesor Libionka wyjaśnia, co to jest organizacja BETAR, jej polityczne kierunki i wpływ na formację RZZW.

3. Konflikty między organizacjami

Rozmowa skupia się na konfliktach między RZZW i ŻOB, a także na próbach tworzenia jednej organizacji zbrojnej.

4. Liczebność i uzbrojenie RZZW i ŻOB

Profesor Libionka omawia liczebność obu organizacji oraz źródła uzbrojenia, skupiając się na RZZW.

5. Kontakty z polskim podziemiem i zakup broni

Rozmowa skupia się na relacjach między RZZW a polskim podziemiem, w szczególności na zakupie broni.

6. Walka i strategie oporu

Profesor Libionka omawia strategie oporu RZZW, w tym walkę na Place Muranowskim i jej konsekwencje.

7. Walka na Place Muranowskim

Opisane są walki na Placu Muranowskim, w tym pojawienie się flag biało-czerwonej i biało-niebieskiej. Dyskusja skupia się na znaczeniu tych flag i sytuacji w getcie podczas powstania.

8. Walki i ewakuacja ŻDZ-2

Opisane są walki i ewakuacja grupy ŻDZ-2 przez tunnel do Michali, a następnie do Warszawy, gdzie grupa rozproszyła się i większość członków nie przeżyła.

9. Afera Hotelu Polskiego

Opisane są okoliczności afery Hotelu Polskiego, w której Niemcy oferowali Żydom z dokumentami wylegitywnymi możliwość wyjazdu, co prowadziło do ewakuacji kilku osób, choć większość zginęła w obozach koncentracyjnych.

10. Narracje po wojnie

Opisane są zmiany w narracjach o opórze żydowskim po wojnie, z uwzględnieniem roli Żydowskiego Związku Wojskowego i jego relacji z polskim podziemiem.

11. Relacje po 1956 roku

Rozkłady relacji o Żydowskim Związku Wojskowym po 1956 roku, w tym opowieści majora Apfelbauma i jego oddziału, oraz ich akceptacja przez historyków i media.

12. Dekonstrukcja historii

Analiza i dekonstrukcja historii Żydowskiego Związku Wojskowego przez historyków, w tym role oficerów służby bezpieczeństwa i konfabulacji.

13. Dokumenty z Centralnego Archiwum Wojskowego

Profesor Dariusz Libionka omawia odkryte dokumenty z Centralnego Archiwum Wojskowego dotyczące Pawła Frenkla, który mógł być przywódcą RZDW.

14. Analiza dokumentów i hipotezy

Libionka analizuje dokumenty i przedstawia hipotezy dotyczące osoby Frenkla, jego roli w RZDW i potencjalnej współpracy z ŻOBiem.

15. Wątpliwości i kontekst historyczny

Profesor przedstawia swoje wątpliwości i kontynuuje analizę kontekstu historycznego RZDW i jego relacji z innymi organizacjami.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 23 wyników dla "ŻOB"

W przeciwieństwie do żobu, wszyscy członkowie kierownictwa Żydowskiego Związku Wojskowego zginęli albo w czasie powstania jeszcze w gecie, albo po ewakuacji na tzw. stronę aryjską.

Ale domyślam się, że jakby to powiedzieć, korzenie polityczne musiały być zupełnie inne niż żoby.

Bo żoby kojarzymy z ludźmi wywodzącymi się z różnego rodzaju organizacji lewicowych żydowskich, przedwojennych, prawda?

W Warszawie przez członków, przede wszystkim przez członków organizacji młodzieżowych i niektórych partii, wyjątkowo ŻOB współtworzony był przez członków dużej przedwojennej partii, Żydowskiej Partii Robotniczej, Bund.

Ja rozumiem, że ŻOB miał te kontakty, ale to skutkowało tym, że w pewnym momencie dostarczono kilkadziesiąt chyba pistoletów do ŻOB-u.

Żob miał jeszcze kontakty z komunistami, z PPR-em i z GL-em.

Ta broń została zresztą bardzo szybko utracona, była duża, duża, duża wpadka w żobie, ale nie o tym po prostu mówimy teraz.

Wysłannikowi żobu po stronie aryjskiej nawet do tego nie doszło.

Natomiast ŻOB, który posiadał formalne kontakty z Komendą Główną Armii Krajowej i Okręgiem

Od żobu, o wiele bliższemu oczywiście ideologicznie Ringelblumowi, po prostu tym, że byli umundurowani, byli lepiej uzbrojeni, lepiej zorganizowani, wykazywali większą

Tam też były oddziały RZW, podobnie jak oddziały żobów.

Zresztą podobnie było w Żobie.

Kierownictwo było kolektywne, tylko że w Żobie po prostu wiemy, znamy wszystkich członków, znamy wszystkich członków komendy, wiemy z jakich partii się wywodzili, kim byli.

Kilku członków Komendy Żobu, inaczej pisano w Izraelu i jeszcze w Polsce, no właściwie 1947-1948 roku o historii Żobu po prostu można było pisać i pisano dużo.

Ale ja rozumiem, że w Izraelu chociażby z faktu tego, że dotarli tam ocaleni, ocalali działacze żobu, przede wszystkim

W opowieści o powstaniu w Grecji dominowała opowieść o historii żobu.

I ta relacja miała zostać wysłana do Londynu również wraz z innymi relacjami kombatantów już wtedy Żobu, ale nie została wysłana.

Można było przytoczyć wiele argumentów na poparcie tej tezy, że dzieje się to z powodów ideologicznych, że dawni żobowcy, czy to byli syjoniści, czy już nie wiem co, bundowcach, celowo wypychają Żydów z historii.

Historyk z Yad Vashem, Izrael Gutman, autor podstawowych książek o gecie warszawskim, o Żobie.

Cóż, organizacja wojskowa, która nie chce współpracować, nie chce się połączyć z żobem, tak?

No i właśnie kwestia przywództwa w ŻOB-ie.

Z całym szacunkiem, ale przywódcy czy kierownicy organizacji politycznych tworzących ŻOB to przy osobie tego Frenkiela są amatorzy.

Już nie mówię o tym, że gdyby przed RZRW, bo o tym nie mówiliśmy wcześniej, skład Żobu stanowiłby najsilniejszą organizację w tym Żobie, no na co inni nie mogli sobie oczywiście pozwolić.