Mentionsy

No i wtedy właśnie wymyślili demokracja szlachecka to pojęcie, a mogli nazwać po prostu, nie wiem, Sejm i Chaos.

No sejmy były z kolei miejscem i sposobem, w jaki szlachta manifestowała swoją wolę.

Dodajmy do porządku, że nazwa Sejm pochodzi od starosłowiańskiego czasownika siać się, czyli zebrać, spotkać się.

Sejm to...

I musisz jechać na Sejm.

Pierwszy Sejm Walny, czy coś, co uznaje się w ogóle za Sejm Walny.

Jeśli ktoś woli Sejm Walny, który nie wiedział jeszcze, że jest Sejmem Walnym.

Nie, bo tam na obradę przybył król, przybyła Rada Królewska, przybyli posłowie z sejmików, czyli z takich lokalnych zgromadzeń.

Pierwszy dwuizbowy sejm z prawdziwego zdarzenia miał miejsce dopiero podczas sejmu w Piotrkowie, ale w roku 1493.

I ta Nihilnowi, ona ustalała, że wszystkie sprawy dotyczące całego państwa muszą zostać podjęte za wspólną zgodą wszystkich stanów sejmowych, czyli króla, senatorów oraz posłów.

Zanim jednak powiemy o samych sejmach, sejmikach i jak to wyglądało w praktyce, to trzeba powiedzieć coś o samej szlachcie i jej pozycji w Rzeczypospolitej.

I że jednym z najważniejszych, ale to takich po prostu topowych, najważniejszych przywilejów było prawo do uczestnictwa w Sejmie, gdy szlachta uczestniczyła w podejmowaniu najważniejszych w życiu państwa decyzji.

Były też oczywiście sejmiki, takie mniejsze sejmy, mniejsze te zgromadzenia, o charakterze takim lokalnym, gdzie dyskutowano nad sprawami dotyczącymi konkretnego obszaru, prawda?

No takie to tym się zajmowały te mniejsze sejmiki.

Ale jak te sejmy i sejmiki wyglądały w praktyce?

Tak, Sejm był zasadniczo najwyższym organem władzy ustawodawczej w Rzeczpospolitej.

A brały w nim udział trzy, dla odmiany, trzy stany sejmujące.

I były też różne rodzaje Sejmu.

Teraz tak, Sejm zwoływał monarcha, czyli popularny król.

ustalając, czytam, datę i miejsce, a szlachta musiała wysłać na ten Sejm swoich przedstawicieli.

Otóż najpierw przedstawiciele władcy jechali do poszczególnych województw i na sejmiku przedstawiali coś, co byśmy nazwali programem wyborczym.

Potem szlachta debatowała i wybierała posła, który miał reprezentować ich okręg na tym Sejmie Walnym.

I co ciekawe, sejmiki odbywały się często w kościołach.

W każdym razie, gdy się już udało wybrać szczęśliwca, który pojedzie na Sejmik, to wyposażano go w tak zwaną instrukcję, czyli zapis tego, co dany okręg, który gościu będzie reprezentował, chciałby osiągnąć na Sejmie.

W każdym razie na Sejmie tym już walnym wybierano marszałka, który miał przewodzić obradą.

Bo pamiętajmy, że w Sejmie było tak, że wszyscy, wszyscy musieli się zgodzić na daną ustawę, żeby została ona przyjęta.

Szlachcic, który zgłosił liberum veto, blokował przyjęcie ustaw przez Sejm.

Liberum veto po raz pierwszy użyto do zerwania obrad Sejmu 9 marca 1652 roku.

Czyli to taki pierwszy w historii Polski troll sejmowy.

Choć formalnie warto dodać, sprzeciwił się jedynie przedłużeniu obrad sejmu i gdy nie pojawił się już ponownie na sali, to marszałek uznał obrady za zerwane.

magnaci zauważyli, że w tej metodzie jest doskonały sposób na sparaliżowanie obrad Sejmu, jeżeli nie szły po ich myśli.

I koniec, bo był w restauracji sejmowej na przykład.

Dzisiaj lobbyści muszą iść do Sejmu.

tak zrywać Sejm, to od połowy XVII wieku zrywanie obrad Sejmu stało się sportem narodowym.

Ja tu mam notatki, uwaga, za Jana Kazimierza zerwano 7 z 17 Sejmów, za Michała Korybuta Wiśniowieckiego 4 z 6, a za rządów SAS-ów zerwano 15 z 35 zwołanych.

Nie wiem, jak to, dlaczego 20 nie zerwano, ale... Prawie każdy kolejny Sejm kończył się szybciej niż planowano.

I można powiedzieć, że obrady Sejmu Czteroletniego, na którym uchwalono konstytucję, były ostatnią próbą ratowania państwa.

Dobrze, że teraz mamy takie sejmy.