Mentionsy

Historia i podróże w Miejsca Nieoczywiste
Historia i podróże w Miejsca Nieoczywiste
19.05.2026 06:30

Władysław Biały, ostatni Piast Kujawski… z Dijon.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Władysław Biały był ostatnim Piastem kujawskim — księciem z niewielkiego Gniewkowa, który po utracie swojej dziedziny przemierzał Europę, odwiedzał dwory cesarskie, zakon krzyżacki w Malborku i papieski Awinion, by ostatecznie wrócić do Polski jako pretendent do tronu. Odcinek opowiada o świecie późnego średniowiecza widzianym z perspektywy człowieka, który próbował odnaleźć swoje miejsce pomiędzy polityką, religią i ambicją dynastyczną. Pojawiają się tu kujawskie zamki, konflikty z zakonem krzyżackim, podróż do Ziemi Świętej, klasztory Burgundii oraz dramatyczne próby odzyskania utraconego księstwa po śmierci Kazimierza Wielkiego. To historia o schyłku epoki rozbicia dzielnicowego, o Piastach funkcjonujących już na marginesie wielkiej polityki i o człowieku, który nawet po utracie władzy nie zrezygnował z walki o swoje miejsce w historii.

Rozdziały (11)

1. Wstęp i historia Kujaw

Podróżnicy w czasie opowiadają o Władysławie Białym, ostatnim Piastem Kujawskim, i jego kontekście historycznym.

2. Historia Kujaw w XIII wieku

Podróżnicy w czasie omawiają powstanie i podział księstwa kujawskiego w XIII wieku.

3. Władysław Biały i jego pochodzenie

Podróżnicy w czasie opisują Władysława Białego, jego pochodzenie i wykształcenie.

4. Władysław jako książę gniewkowy

Podróżnicy w czasie opisują rząd Władysława Białego w Gniewkowie, jego relacje z Królestwem Polskim i małżeństwo z Elżbieta.

5. Podróżnicy po Europie

Podróżnicy w czasie opowiadają o podróży Władysława Białego po Europie, w tym do Malborku i Awinionu.

6. Powrót do polityki

Podróżnicy w czasie opisują próbę Władysława Białego wracania do polityki w Polsce po śmierci Kazimierza Wielkiego.

7. Narastające konflikty

Podróżnicy w czasie opisują konflikty między Władysławem Białym a rządem Ludwika Andegawańskiego oraz jego próby odzyskania księstwa gniewkowego.

8. Zakończenie aktywności politycznej

Podróżnicy w czasie opisują ostatnie lata życia Władysława Białego, jego zrzeczenie się politycznych roszczeń i śmierć w 1388 roku.

9. Rehabilitacja pamięci

Podsumowano życie Władysława Białego, podkreślając jego znaczenie dla historii Polski. Mówiono o jego renowacji grobu w Dijonie i publikacji biografii.

10. Kościół w Gniewkowie

Opisano kościół gotycki w Gniewkowie, jego historię i obecne stany, wskazując na jego znaczenie dla księstwa gniewkowskiego.

11. Reklama BuyCoffee2

odwdzięczyć się wirtualną kawą w serwisie buycoffee2

Sponsorzy odcinka (1)

BuyCoffee2 post-roll

"odwdzięczyć się wirtualną kawą w serwisie buycoffee2"

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Kazimierza Wielkiego"

Stan ten utrzymywał się do momentu stopniowej konsolidacji ziem piastowskich na przełomie XIII i XIV wieku, głównie przez króla Kazimierza Wielkiego.

Po śmierci Kazimierza III Gniewkowskiego, która nastąpiła prawdopodobnie między 1347 a 1350 rokiem, Władysław Biały został księciem gniewkowskim i wtedy uznawał zwierzchnictwo króla Polski Kazimierza Wielkiego.

Także całą historię umieszczamy w czasach Kazimierza Wielkiego i po nim.

Książę utrzymywał poprawne relacje zarówno z zakonem krzyżackim, jak i z monarchią Kazimierza Wielkiego, starając się zachować polityczną równowagę pomiędzy dużo, dużo silniejszymi sąsiadami.

Prawdopodobnie w związku z tym małżeństwem książę otrzymał od Kazimierza Wielkiego w Lenno, Kasztelanię i Nowrocławską, co dodatkowo zwiększyło jego pozycję na Kujawach.

Chciałbym nadmienić, że pojęcie tzw. korony to termin, który ukłuł się za czasów Kazimierza Wielkiego, czyli prawie 150 lat po sprowadzeniu braci zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niewieckiego w Jerozolimie przez Konrada Mazowieckiego.

Śmierć Kazimierza Wielkiego otworzyła Władysławowi Białemu możliwość powrotu do polityki dynastycznej w Polsce, a potencjalnie także ubiegania się o koronę.

Bycie królem Polski zjednoczonej pod berłem Kazimierza Wielkiego i Łokietka to przecież opcja kusząca.

Jednak w biografii tegoż Piasta kluczowe miejsce zdają się mieć zbrojne próby odzyskania gniewkowskiego księstwa w latach od 1373 do 1377 roku, które stały się przedmiotem licznych spekulacji na temat jego królewskich ambicji obudzonych po zgonie Kazimierza Wielkiego.

To opowieść historyczna Józefa Ignacego Kraszewskiego wydana w 1882 roku, osadzona właśnie w realiach Polski drugiej połowy XIV wieku po śmierci Kazimierza Wielkiego.