Mentionsy
Andrzej Samulowski
Wojciech Kosiewicz z IPN w Olsztynie przybliża sylwetkę i działalność Andrzeja Samulowskiego, ur. 2 kwietnia 1840 w Sząbruku, zm. 10 kwietnia 1928 w Gietrzwałdzie, warmińskiego poety, propagatora polskości, działacza i księgarza. Przygotował Mirosław Sochacki.
Rozdziały (6)
Opowieść o urodzeniu Andrzeja Samulowskiego w 1840 roku w Sząbruku, jego dzieciństwie i pierwszych związkach z polskością.
Opis zasobów polskości w Sząbruku w XIX wieku, w tym związków z biskupstwem warmińskim i rozmieszczenia ludności polskiej.
Opis roli Samulowskiego jako głosiciela polskości Warmii w czasie zaborów pruskich.
Opis założenia i działania księgarni Samulowskiego w Gietrzwałdzie, która stała się centrum polskości Warmii.
Opis poezji i działalności politycznej Samulowskiego, w tym jego udział w propagowaniu czytelni ludowych i Gazety Olsztyńskiej.
Opis ostatnich lat życia Samulowskiego, jego działalności w czasie I wojny światowej i testament.
Szukaj w treści odcinka
Andrzej Samulowski.
Andrzej Samulowski przyszedł na świat 2 kwietnia 1840 roku w Sząbruku.
W czasie I Komunii Świętej, tak jak wszystkie dzieci, Andrzej Samulowski złożył ślubowanie, że nie będzie używał palonych trunków.
XIX wieku Samulowski pisał między innymi do pelplińskiego pielgrzyma.
Dużą zasługą Samulowskiego było więc przypomnienie społeczeństwu zaboru pruskiego faktu, że do narodu polskiego należą również Warmiacy.
W lipcu 1890 roku, w związku ze sprowadzeniem prochów Adama Mickiewicza na Wawel, Samulowski wysłał wieniec z głosami z pól warmińskich wraz z okolicznościowym wierszykiem, który rozpoczynał się od słów
Po jego twórczość można było sięgnąć na przykład odwiedzając księgarnię Samulowskiego w Gietrzwałdzie.
Wydarzenia te zaważyły bezpośrednio na losach Andrzeja Samulowskiego.
To właśnie pod wpływem objawień Andrzej Samulowski założył tu księgarnię.
Wówczas i Samulowski postanowił jeszcze energiczniej wziąć w swoje ręce sprawę polską na Warmii.
Wspomnianą księgarnię otwarto w kwietniu 1878 roku pod szyldem Księgarnia Katolicka Roman i Samulowski.
Inicjatywa ta była pokłosiem dobrej współpracy pomiędzy Samulowskim a działaczami z Pomorza.
Po dwóch miesiącach Samulowski pisał.
Ale zysk nie był tu najważniejszy, co podkreślał sam Andrzej Samulowski.
Andrzej Samulowski w 1890 roku wziął udział w olbrzymiej akcji mającej na celu propagowanie i zakładanie czytelni ludowych.
Na wiecu w Olsztynie pan Samulowski zachęcał do gorliwego czytania, wykazując, że najlepszą rozrywką po pracy jest dobra książka.
Samulowski był pierwszym znanym pisarzem ludowym na Warmii.
Wpływ na poezję Samulowskiego bez wątpienia miały objawienia gietrzwałdzkie z 1877 roku.
Samulowski swoimi wierszami wzywał również do obudzenia się z letargu i działania dla polskości w armii.
W literaturze przedmiotu często wspomina się, że Andrzej Samulowski chciał założyć pismo dla Warmii.
Wiele wskazuje na to, że Janowi Liszewskiemu w doprowadzeniu do pomyślnego finału założenia Gazety Olsztyńskiej kibicował właśnie Andrzej Samulowski.
Po przeniesieniu redakcji do Olsztyna Andrzej Samulowski stale współpracował z tytułem.
Nic dziwnego więc, że w nekrologu poświęconym Andrzejowi Samulowskiemu, a zamieszczonym w gazecie, napisano.
Nie oznaczało to, że Samulowski zawsze zgadzał się z poglądami redaktorów.
Na nim Andrzej Samulowski wygłosił dłuższe przemówienie.
Ostatnie odcinki
-
Stanisława Leszczyńska | Podcast historyczny Ra...
19.05.2026 12:40
-
Prof. Władysław Tatarkiewicz | Podcast historyc...
12.05.2026 08:38
-
Kłamstwo katyńskie | Podcast historyczny Radia ...
15.04.2026 10:28
-
Wielkanoc w PRL | Podcast historyczny Radia Ols...
15.04.2026 09:33
-
Gwiezdne Wojny | Podcast historyczny Radia Olsztyn
15.04.2026 08:22
-
Narodziny TVP | Podcast historyczny Radia Olsztyn
24.03.2026 13:10
-
Kryzys gospodarczy u schyłku PRL | Podcast hist...
23.03.2026 10:58
-
ORMO
10.03.2026 10:41
-
Powrót wawelskich skarbów
10.03.2026 10:35
-
Komputery w PRL
10.03.2026 10:20