Mentionsy
#106 Bez Łokietka nie byłoby zjednoczenia Polski?
Czy bez Władysława Łokietka możliwe byłoby zjednoczenie Polski? W najnowszym odcinku podcastu moim gościem jest Michael Morys-Twarowski – historyk i autor książki „Łokietek Rex. Jeden, by wszystkimi rządzić”. Rozmawiamy o roli Łokietka w dziejach, o tym, jak udało mu się przezwyciężyć chaos rozbicia dzielnicowego i jakie byłyby losy Polski bez jego determinacji. To opowieść nie tylko o średniowieczu, ale też o znaczeniu silnego przywództwa.
Zapraszam do odsłuchu 🎧
🔴 https://patronite.pl/sigillum
☕ https://buycoffee.to/sigillum.authenticum
Prowadzenie: Artur Wójcik (Sigillum Authenticum)
Goście: Michael Morys-Twarowski
Montaż: Mirek Kubic
#historiearturiańskie #publichistory
Szukaj w treści odcinka
No to gratuluję tym bardziej, ale wiesz co, zanim może przejdziemy do samego omówienia i osądu Władysława Łokietka, to chciałbym jeszcze wrócić do poprzedniej twojej książki, ale w sumie zadałbym ci jeszcze inne pytanie.
Są tematy gdzie się czuję znaczy nie, że mi odbija palma ale, że czuję się takim bardziej szajnochą czy kubalą na tej zasadzie bardziej dziejopisem niż historykiem, że osobą która przeprowadza kwerendę i zbiera te wszystkie elementy żeby ułożyć z tego fajną opowieść i ewentualnie dorzucić jakąś kwestię, szczegółową które się teraz pojawiają w aneksach bo były i takie aneksy w Chrobrym i takie aneksy w Łokietku o czasach Łokietka trochę mojej bibliografii można znaleźć więc,
które rzeczy traktuję za bardziej prawdopodobne które mnie i dorzucam swoje uwagi dotyczące powiedzmy kwestii drugo czy trzeciorzędnych bo to nie jest moja główna epoka powiedzmy Barbarica w chrobrym uważam, że jeżeli ta rzecz te aneksy zostaną jakoś zauważone to włożyłem, dołożyłem ciekawą cegiełkę do genealogii pierwszych piastów a na etapie Łokietka też spotkałem się z opinią, że no nic specjalnie nowego nie jest pojawia się w książce o tym zakresie jeszcze
a jeżeli korzystam z łacińskiego oryginału to wpisuję łaciński oryginał ponieważ to tak nakazuje uczciwość badawcza i sam wątek pierwszej walki łokietka o Kraków jest, rzeczą świeżą i nową w ogóle w polskiej literaturze historycznej a czy idę za tropem wskazanym przez profesora Jana Tęgowskiego w latach 80 on się później już wycofał trochę z tych koncepcji w nowszych pracach ale wątek ten został podjęty więc jest to praca w tym sensie naukowa No oczywiście no.
I też bibliografie są zrobione w sposób nie taki, żeby była specjalnie opasła, albo żeby znaleźli się tam wszyscy święci, tylko są wskazane te osoby, z których prac realnie korzystałem na poziomie faktografii, więc jak ktoś otworzy i nagle zobaczy łokietka, o Panie, a gdzie jest Balcer, a gdzie jest ta ważna praca Janusza Kurtyki i tak dalej, ja zaznaczam i Baszkiewicz, ja zaznaczam to w posłowiu, że ja tę pracę znam, czytałem, ale nie przyjąłem żadnego elementu faktograficznego, żeby ułożyć tę opowieść.
Wiesz co, Michael, to może przejdźmy teraz do łokietka.
Pierwszy draft Łokietka nazywał się książka pięć.
Po prostu historia Łokietka, jak użyłeś określenia fabuła, uważam, że Łokietek obok Kazimierza Odnowiciela jest najbardziej fabularnym polskim władcą, ponieważ ma dużo, traci wszystko i wraca, żeby zyskać jeszcze więcej, łącznie z miejscem w Polsce.
bardzo dużo zbiorówek lepszych gorszych ale rzeczywiście te badania kwestii szczegółowych naprawdę rzucały dużo nowego na tę postać i też nie jest to książka na zasadzie Polska czasów Władysława Łokietka, że też jeśli chodzi, że bardziej interesujące dla mnie była ta droga
Więc w sumie najciekawsze i najnowsze dla mnie było odkrywanie tej drogi Łokietka do roku 1300.
I też ciekawa rzecz, w sumie taka słabo akcentowana, rola Władysława Łokietka w polityce ruskiej, że jednak Łokietek, który z autopsji znał tamte tereny i...
o historii tego i różnych koncepcjach, to Łokietka nie warto pomijać w tym aspekcie.
inaczej opisać drogę Łokietka do zbierania dzielnic, że to nie było tak, że Łokietek przychodził i z programem zjednoczeniowym, tak mówiąc w uproszczeniu, i że polskie rycerstwo dorosło do tego, żeby nagle się jednoczyć i porzucić dzielnicowe właśnie, tylko Łokietek do każdej dzielnicy miał twardy tytuł genologiczny, ewentualnie elekcyjny, łamany na genologiczny, że Łokietek nie mógł sobie, nie wiem,
Może nie zaskoczyło, ale jakiś taki potencjał, to najpierw opowieść o tym, że z Kroniki Wielkopolskiej, że macocha, matka Łokietka próbowała otruć pasierbów.
Obecność Łokietka w Pradze.
Już profesor Karol Maleczyński przypuszczał, że tym bratem, który towarzyszył Leszkowi Czarnemu mógł być Kazimierz Łęczycki, czyli młodszy rodzony brat Łokietka, a moim zdaniem najbardziej pasowało, że zabrałby Władysława.
To jest oczywiście hipoteza, ale gdzieś z puli tych braci Leszka Czarnego mamy czterech i z tych czterech opcji uważam Łokietka za najbardziej prawdopodobnego.
Ślub też z, co jeszcze takiego ujmującego w ogóle w tej historii w drodze Łokietka?
można takie elementy przyjaźni wychwycić między innymi na przykład Bolesław Płocki miał córkę imienia Eufrozyna i tutaj nie ma jakieś wielkie zagadki znaczy nie ma zagadki jaki transfer tego imienia skąd się wziął najbardziej prawdopodobne moim zdaniem jest to imię chrzestne znaczy imię znaczy imię na chrzcie ta dziewczynka otrzymała na cześć matki Łokietka.
Ełfrozyny też sam wątek ojczyma łokietka Mścisława II Gdańskiego bardzo erudycyjnie opracowany w ogóle przez profesora Błaża Jaśliwińskiego to też są takie rzeczy które mi otwierały oczy No nie mówiąc o rozprawach profesora Tomasza Jurka w zasadzie z każdym aspektem i jeżeli od któregoś historyka jestem gdzieś najbardziej uzależniony w tych wizjach w ogóle tamtych czasów to to od niego wydają mi się one.
Ale jeśli chodzi o Łokietka, bardzo inaczej.
Nie cierpię takiego taniej psychologii w przypadku postaci historycznych co komu się działo w głowie ale łokietka można zobaczyć pewną sekwencję łokietek zawsze darzył wielkim kultem świętego Stanisława przekonanie zwłaszcza i to jeszcze byłoby nic ale fakt, że łokietek spędził część swojego dzieciństwa w Krakowie na dworze Bolesława wstydliwego miał okazję jako dzieciak ogląd brać udział w uroczystościach corocznych ku czci świętego Stanisława.
to czasami to jest efekt jakiejś takiej spontanicznej decyzji która się zapadła dosłownie może nie, że minutę hiperbolizuje ale chodzi o to sekundę przed tym zanim przy pieczęć znalazła się pod jakiś pergaminem ale czasami jest to efekt przemyśleń paruletni które nie do końca znajdują odbicie jeszcze na piśmie ale gdzieś już się rodziły w umysłach łokietka i tego otoczenia i to to to przejście zbiera takiego kolekcjonera dzielnic na.
Jeszcze jedna rzecz ostatnia, bo tak takim trochę bezdechu, teoria, że Amadej Abba, którego ja pamiętam z jakiejś powieści, takich trochę dla dzieciaków napisanych, że taki szlachetny węgiel wzruszył się losem łokietka, jak profesor Tomasz Jasiński napisał, że to był bezwzględny oligarcha, który po prostu chciał przejąć szlak miedziany i potrzebował...
Z rąk do rąk i nawet jak wydawałoby się, że już nastąpiła jakaś stabilizacja za czasów Bolesława Wstydliwego, to przecież wuj Władysława Łokietka, po którym imię dostał Władysław Opolski, też podjął próbę do bycia Krakowa.
Ostatnie odcinki
-
#142 Jak zbudować uniwersytet w średniowieczu?
14.05.2026 04:00
-
#141 Erich von Däniken – osąd bohatera
07.05.2026 04:00
-
#140 Kulisy powrotu Ołtarza Mariackiego do Polski
30.04.2026 04:00
-
#139 Polscy oficerowie Napoleona. Kim byli?
24.04.2026 04:00
-
#138 Czy nasza historia ma ciemne strony, o któ...
17.04.2026 04:00
-
#137 Historii tych przypisów i tak nie zrozumiecie
29.03.2026 12:53
-
#136 Świat, który zniknął - sztetl Biłgoraj
12.03.2026 05:00
-
#135 Odestreicherzyć uniwersytet. Kulisy odejśc...
04.03.2026 05:00
-
#134 Rodzimowierstwo od kulis
26.02.2026 05:00
-
#133 UFO (UAP) bez teorii spiskowych. Dlaczego ...
19.02.2026 05:00