Mentionsy

Inny Świat
01.09.2025 08:00

[CAŁOŚĆ] #20 Lektury - Kagarlicki: socjologia z rosyjskiego więzienia

W najnowszym odcinku naszego podcastu omawiam trzy teksty rosyjskiego socjologa, Borysa Kagarlickiego, autora m.in. Imperium peryferii. Rosja i system światowy. Okoliczności powstania tych tekstów są wyjątkowe – ich autor przebywa bowiem od 2022 roku w rosyjskim więzieniu, skazany za „wspieranie terroryzmu”. Mimo tych warunków kontynuuje jednak refleksję na temat polityki międzynarodowej i współczesnych przemian społecznych. W tekstach, które tu przedstawiam analizuje pierwsze 100 dni prezydentury Trumpa w kontekście przemian imperializmu, przygląda się różnym nurtom wewnątrz rosyjskiego establishmentu w kontekście potencjalnego zbliżenia Rosji z USA oraz przekonuje, że stojący przed nami porządek wielobiegunowy to wizja „wojny wszystkich ze wszystkimi”. Można się nie zgadzać, ale warto się zapoznać z tymi przemyśleniami.

Linki do tekstów:
https://www.counterfire.org/article/from-us-hegemony-to-a-war-of-all-against-all-boris-kagarlitsky-on-trumps-first-100-days/
https://www.monde-diplomatique.fr/2025/08/KAGARLITSKY/68629
https://jacobin.com/2024/04/boris-kagarlitsky-multipolarity-social-change

Link do petycji w sprawie uwolnienia Kagarlickiego:
https://freeboris.info/case

...

Wesprzyj nasz podcast
➡️ ⁠⁠https://patronite.pl/innyswiat/

WYRÓŻNIENIE!!! WOJCIECH NADGŁOWSKI, ADAM CZECH,
dziękujemy, że możemy tworzyć ten świat razem!

Nie zapomnij nas zasubskrybować i włączyć przypomnienie na YT

Zajrzyj na bloga Pawła Mościckiego: https://pawelmoscicki.net/

Inny Świat do lajkowania, obserwowania i komentowania:
✔️ ⁠Facebook⁠ https://www.facebook.com/innyswiatpodcast/
✔️⁠ Instagram⁠ https://www.instagram.com/podcast_innyswiat/
✔️⁠ ⁠YouTube⁠ https://www.youtube.com/@Podcast_Inny_Swiat
✔️ Twitter https://twitter.com/inny_swiat

Inny Świat do słuchania:
SPOTIFY: ⁠⁠https://open.spotify.com/show/2ucArdZKzChwwFLgbuSNhc?si=UPF-HalZRR2YZ52F61h2lw⁠

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 54 wyników dla "Kagarlicki"

Socjolog Borys Kagarlicki, autor wielu ważnych prac, wielu bardzo interesujących tekstów, analiz.

Tam możecie się dowiedzieć szczegółów na temat sprawy Borysa Kagarlickiego, a także podpisać list domagający się jego uwolnienia.

Jak się okazuje, była nawet taka sytuacja, w której dziennikarz na jakimś spotkaniu Władimira Putina z dziennikarzami właśnie zadał pytanie o losy dysydentów i o te aresztowania za poglądy polityczne, bo Borys Kagarlicki od 2022 roku

Borys Kagarlicki też nie jest bohaterem tego przekazu antyrosyjskiego w zachodnich mediach.

zwolennikiem czy w każdym razie popierał aneksję Krymu przez Rosję, wtedy popierał też rebelię na Donbasie, która u nas w takiej narracji dominującej jest niczym więcej jak elementem inwazji rosyjskiej, ale Borys Kagarlicki

To, co jest przedmiotem naszego dzisiejszego spotkania, to są teksty Kagarlickiego, które pojawiają się tu i tam w zachodniej prasie, głównie tej lewicowej właśnie, a które powstają w tym więzieniu.

Więc jest Kagarlicki w stanie jakoś tam korespondować ze światem za pomocą różnych...

I dzisiaj właśnie skorzystam z okazji, że te teksty się gdzieś tam na zewnątrz przedostają i spróbuję przyjrzeć się trzem z nich i zobaczyć, co takiego Kagarlicki na temat systemu światowego ma do powiedzenia, jak analizuje najnowsze wydarzenia i gdzie tutaj się można z nim zgodzić, bądź nie zgodzić i tak dalej, i tak dalej.

I to się nazywa Od amerykańskich hegemonii do wojny wszystkich ze wszystkimi, czyli Borys Kagarlicki o Trumpie po pierwszych 100 dniach prezydentury Trumpa.

Kagarlicki zastanawia się, czy w ogóle należy używać pojęcia trumpizm.

Natomiast Kagarlicki się broni mówiąc, że może i tak, ale z działań Trumpa daje się wyczytać jednak pewnego rodzaju strategię i poddać ją właśnie socjologicznej analizie, dlatego to pojęcie trumpizmu tutaj zostaje.

niepracujących robotnikach z Pasardzy i z drugiej strony oligarchach technologicznych, czy takich właśnie nowych feudałach, jak to by chciał powiedzieć Varoufakis, który zresztą, tutaj wspomnę, jest jednym z takich głównych reprezentantów tej sprawy kagarlickiego na arenie międzynarodowej, domagając się jego zwięzienia, uwolnienia.

Więc ten zróżnicowany charakter bazy wyborczej Trumpa może być dużym problemem i dlatego Kagarlicki twierdzi, że z tego powodu Trump rozpoczął tę prezydenturę z takim wielkim impetem.

No tutaj sprawa Jeffrey'a Epsteina, której Kagarlicki nie wspomina, no bo ona nie jest może jakaś istotna z punktu widzenia polityki, ale z punktu widzenia nastrojów społecznych jest.

I tutaj muszę powiedzieć, że Borys Kagarlicki chyba nie do końca dostrzega jedną rzecz, która mi się jednak wydaje dosyć ważna.

Dzisiaj widać, że Trump dosyć wyraźnie spacyfikował tę opozycję, a jeśli jej nie spacyfikował, to ona jest na tyle słaba i tutaj Kagarlicki też to zauważa, że nawet zawiedziona Trumpem nie bardzo ma gdzie pójść, raczej nie pójdzie do demokratów, bo demokraci są już właściwie nieuleczalnie korporacyjni i nieuleczalnie neoliberalni.

W związku z tym, jak mówi Kagarlicki, trumpizm reprezentuje politykę przymusowej redystrybucji dysproporcji w globalnym kapitalizmie.

To, co jest, wydaje mi się, istotną tezą Kagarlickiego w tym artykule, to jest podkreślenie jeszcze jednego wymiaru tej dominacji dolara.

I Trump ma tego świadomość, natomiast podobnie jak Kagarlicki, inni też mają, w sensie ci przywódcy krajów BRICS choćby, mają świadomość, że na razie wszyscy na tym wózku jadą razem, więc po prostu odejście od dolara skończyłoby się marnie dla nie tylko Stanów Zjednoczonych, ale i gospodarek innych krajów.

Trump faktycznie likwiduje system hegemonii Stanów Zjednoczonych, pisze Kagarlicki, ale nie po to, aby zastąpić go bardziej sprawiedliwym i zrównoważonym porządkiem świata.

Kagarlicki mówi tutaj parę razy, że zamiast tego systemu będzie taki system bilateralnych relacji, w których po prostu Trump w każdej konkretnej wersji tych relacji, czy z Chinami, czy z Rosją, czy z Indiami, będzie rozgrywał ponownie taki rytuał wymuszania posłuszeństwa.

I to, co Kagarlicki jeszcze mówi w tym artykule, i też mi się to wydaje niestety,

I to jest moim zdaniem dokładnie to, co swoją drogą Kagarlicki też dostrzega.

jednak pewną logikę i jestem nawet trochę zdziwiony, że Borys Kagarlicki tej logiki nie dostrzega.

Tylko akurat w tym wypadku wydaje mi się, że Kagarlicki nie chce sobie pomóc, jeśli

Chociaż w tej twardej dominacji, i to też wydaje mi się trochę sprzeczne, Kagarlicki dostrzega logikę działań dyplomatycznych, no bo opisuje na przykład zbliżenie, ja to daję w cudzysłów, bo ja w to zbliżenie niespecjalnie wierzę, no ale to jestem ja, powiedzmy, zbliżenie między Stanami Zjednoczonymi i Rosją.

Natomiast to stawia i to Kagarlicki zauważa Rosję i Ukrainę w sytuacji bardzo podobnej niewygody.

To, co podkreśla Kagarlicki, moim zdaniem to jest bardzo trafna uwaga, to jest taka ogromna rozpiętość pomiędzy skalą tych posunięć, w jakie Trump się zaangażował.

Oczywiście i tutaj też uważam bardzo trafna uwaga Kagarlickiego, no jeśli czytać te

Ale wprowadziłbym tutaj do tej tezy Kagarlickiego, która mi się wydaje atrakcyjna, ale właśnie domagająca się pewnego niuansu, to znaczy, że to nie do końca jest cel Trumpa, tylko to jest efekt tego,

Ja się z tym zgadzam, ale w konsekwencji chyba będę się musiał zgadzać z tym stwierdzeniem, ale nie zgadzając się z Kagarlickim.

Drugi z tekstów, które chciałbym omówić, to jest tekst, który Kagarlicki napisał razem z Aleksiejem Sahaninem.

to nazwał, natomiast Kagarlicki chce pokazać też...

I tutaj Kagarlicki mówi o dwóch narracjach, które dotychczas funkcjonowały w obrębie tej...

Druga narracja, która była proponowana przez te elity rosyjskie, to jest Rosja jako, jak mówi Kagarlicki, arka Noego dla tradycyjnych wartości.

No i tutaj Kagarlicki wskazuje jako takiego ważnego autora Aleksandra Dugina.

Kagarlicki nie wspomina też o innych narracjach, które obsługuje rosyjska polityka, o których na przykład bardzo ciekawie pisał w książce

Więc to wydaje mi się jest ciekawe zarówno w tej wersji Kagarlickiego, jak i w wersji Bruno Drwęskiego.

Kagarlickiego i Sahnina, bo oni mówią, że współistnienie pokojowe tych dwóch narracji zachwiało się w wyniku tego majaczącego na horyzoncie zbliżenia ze Stanami Zjednoczonymi.

Przejdźmy do ostatniego tekstu, bo w tym tekście mamy do czynienia z wyjaśnieniem względnym tego, co Kagarlicki rozumie przez to, że ten nowy, wielobiegunowy świat to jest świat hopsowskiej wojny wszystkich ze wszystkimi.

Generalnie to się zaczyna od takiej sceny, że Kagarlicki nie bardzo ma dostęp do informacji, ale w tym więzieniu ciągle jest telewizor włączony, więc on jest zmuszony słuchać propagandystów telewizyjnych z Rosji.

Ja oczywiście nie twierdzę, że Borys Kagarlicki nie słyszał takiej wypowiedzi, bo nie mam do tego żadnych powodów.

I jak my, będąc na lewicy, tu tak sobie pozwolę z Borysem Kagarlickim wystąpić na jednej platformie, powiedzmy, szeroko rozumianej, mamy ten wielobiegunowy, rodzący się świat postrzegać, prawda, no bo...

Moim zdaniem oni są nieszkodliwi z tych samych powodów, z których Kagarlicki umieszcza problem w kategoriach chaos, destabilizacja versus porządek.

I tutaj odwołuje się Kagarlicki właśnie do dyskursu tych tradycjonalistów powiedzmy i tu ewidentnie pod spodem widać też właśnie władze rosyjskie.

Wydaje mi się, że z jednej strony Kagarlicki zgadza się, że ten porządek liberalny jest bardzo mało sprawiedliwy.

No tutaj ewidentnie Kagarlicki pisze o swoim kraju i trudno mu się dziwić, że jest złośliwy.

I to mi się wydaje dziwne, muszę powiedzieć, bo to jest taki argument, że Stany Zjednoczone to jest, i to ja teraz odwołuję się wprost do tego, co mówi Kagarlicki, to nie jest moja interpretacja, tylko parafraza, wydaje mi się dość wierna, jest taka, że

Mi się wydaje, że to jest głęboko wątpliwe i tutaj Borys Kagarlicki mówi trochę jak amerykański neokonserwatyst.

Więc wydaje mi się, że tutaj Borys Kagarlicki się po prostu myli i uważam, że...

No i na koniec Kagarlicki stwierdza, odpowiedzi należy szukać w zmianach społecznych, które pozwolą przezwyciężyć zarówno indywidualistyczną logikę współczesnego liberalizmu, jak i totalitarną agresywność nowego konserwatyzmu.

Nie żebym był znowu taki mądry i mógł zaproponować wiele więcej, ale i nie chcę się tutaj jakoś na siłę do tego Kagarlickiego przyczepiać, bo tak jak tutaj zauważyliście wiele z jego

obserwacji wydaje mi się trafnych czy interesujących, ale w tej akurat kwestii oceny może nie tyle aktualnego stadium tego porządku wielobiegunowego, co w ogóle tego, co się otwiera jako perspektywa wyniku powstania tego porządku, to uważam, jest dziwne, że tak mało tutaj Kagarlicki chciał z tego wyczytać.

Pamiętajcie o tym, żeby podpisać również petycję w obronie Kagarlickiego, żebyśmy mogli choćby się z nim spierać, czytać jego teksty i żeby były następne książki itd.

0:00
0:00