Mentionsy

Słuchasz audycji Kampus Nauka.

Odkrycia, badania i teorie podajemy w przystępnej formie w poniedziałki, środy i piątki o 13.

Podoba Ci się?

Daj znać, zasubskrybuj i zaobserwuj Radio Kampus.

Łączymy się teraz z Tomaszem Kamińskim, profesorem Uniwersytetu Łódzkiego z Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych.

Dzień dobry.

Dzień dobry.

Berlin, Stambuł, Paryż, Chicago, Wilno można wymieniać.

To tylko niektóre z miast partnerskich Warszawy.

Mówiąc o polityce, tym bardziej takiej zewnętrznej, myślimy głównie raczej o rządzie centralnym, a jednak miasta także odgrywają pewną rolę w kreowaniu soft power.

Jaka jest właśnie ta rola i jak to wygląda, o tym chciałbym dzisiaj porozmawiać.

Więc na początku spytam, co Warszawie czy też innym miastom, wszystkie duże miasta mają te miasta partnerskie, co taka współpraca daje?

O, daje rozmaite rzeczy, od takich powiedzmy troszkę może dla nas abstrakcyjnych, jak budowa wizerunku miasta na świecie, po bardzo konkretne, bo miasta uczą się od siebie rozmaitych rozwiązań, podpatrują rzeczy, które można w mieście zrobić.

No i chociażby w Warszawie taki ciekawy case Wisłostrady i tego, że miasto się w pewnym momencie zadecydowało, że będzie chciało się skierować w stronę Wisły i trochę zagospodarować

I to był jeden z czynników, który zadecydował o tym, że w Warszawie to zrobiono.

Temat soft power to jest taki temat, który przewija się u mnie w programie od trzech tygodni.

Rozmawialiśmy już w różnych kontekstach o tym, ale czy moglibyśmy króciutko przypomnieć co to w ogóle znaczy?

Soft power, czyli budowanie takiej miękkiej siły to budowa wizerunku atrakcyjności kraju czy atrakcyjności miasta, a atrakcyjność kraju jest powiązana z miastem, bo jak patrzymy sobie na

Na Francję czy na Wielką Brytanię czy na Stany Zjednoczone to z Wielką Brytanią kojarzy nam się Londyn, z Francją kojarzy nam się Paryż, a z Ameryką Nowy Jork czy Los Angeles, więc to miasta i ich wizerunek w świecie oczywiście wpływa też na wizerunek państwa w świecie i na atrakcyjność tego państwa na arenie międzynarodowej, a w szczególności w oczach ludzi, mieszkańców innych krajów, no bo to jest istota soft power.

Czyli czy można to tak podsumować, że po prostu im więcej osób dowie się chociażby o właśnie Warszawie, im więcej osób tutaj przyjedzie i zobaczy, że to fajne miasto, nowoczesne, bezpieczne, czyste, to po prostu tym więcej osób będzie także miało pozytywny obraz Polski i gdy będzie słyszało w różnych kontekstach o naszym kraju, no to będzie tak

Nie wiem, bardziej bądź mniej świadomie po prostu wspierało i lubiło ten kraj?

Nie, nie.

Wszystko się zgadza poza tym, że istotne jest w jakim kontekście się o Warszawie usłyszy, czy o innym polskim mieście, a nie, że się w ogóle o niej usłyszy.

No bo jeżeli usłyszymy w kontekście złym, że na przykład jest wysoka przestępczość w Warszawie, no to będzie to wiadomość niekorzystna, negatywnie wpływająca na nasze

Jak usłyszymy, że Warszawa jest świetnym miejscem do życia, świetnym miejscem do studiowania, ma fajny uniwersytet i fajne życie nocne, to oczywiście wpływa to na ten wizerunek bardzo pozytywnie.

Więc to są takie wzajemnie wpływające na siebie elementy.

Wizerunek państwa i wizerunek miast, szczególnie tych dużych miast, z miastem stołecznym oczywiście.

To czy nasze polskie miasta dobrze sobie radzą w realizacji tego soft power?

Oczywiście zależy które miasto, ale takim momentem, który był bardzo dobrze widoczny, to była reakcja polskich miast na agresję rosyjską na Ukrainę w dwudziestym drugim roku.

Ta solidarność pokazana przez obywateli, ale też przez władze samorządowe

To było coś, co się odbiło bardzo szerokim echem w świecie.

I bardzo pozytywnie wpłynęło na wizerunek Polski i wizerunek polskich miast.

Dla wielu miast polskich to był w ogóle taki moment, kiedy w zasadzie po raz pierwszy zaistniały w takiej ogólnoeuropejskiej świadomości jako takie istotne punkty.

Teraz zadam pytanie, które teraz mi wpadło do głowy, nie planowałem tego, ale chciałbym z ekspertem skonsultować moje w takim razie takie codzienne spostrzeżenia, bo właśnie mam takie wrażenie, że od tych trzech lat, czterech już prawie jak wojna w Ukrainie się dzieje i właśnie

Czy to nawet można właśnie podkleić pod taki soft power, że w końcu usłyszano o nas i światowy tour nie kończy się na Berlinie, tylko do Warszawy jednak zagląda czy do Krakowa?

Ja nie wiem, czy to można wiązać jednoznacznie z wojną na Ukrainie.

To by trzeba było zbadać, czy rzeczywiście to jest... Bardziej właśnie o tym, że usłyszano o nas w tym kontekście.

Ale bardziej to ten tur gwiazd to bym raczej wiązał z tym, że stajemy się coraz bogatsi i coraz więcej muzyki konsumujemy i stajemy się coraz większym rynkiem po prostu i zamożniejszym rynkiem również, jeżeli chodzi o konsumpcję muzyki.

Nie wiem, czy bym to wiązał z wojną.

A co robimy najlepiej według pana w tym kontekście właśnie pracy miast?

A może co jest takim obszarem, nad którym można jeszcze popracować?

No polskie miasta mają bardzo szeroką sieć współpracy międzynarodowej i w zasadzie jest to sieć globalna, nie tylko obejmująca, nie wiem, miasta ukraińskie, czy miasta niemieckie, czy naszych bliskich

Wielu miastach działają świetnie, w niektórych są nawet bardzo duże, takie jak np.

w Lublinie.

To jest kilkanaście osób zatrudnionych, odpowiedzialnych za współpracę międzynarodową.

Bardzo takim wymiernym efektem tej współpracy międzynarodowej miast polskich, takim wieloletnim efektem jest chociażby proces pojednania z Niemcami i budowy współpracy z RFN, mimo tych wszystkich no bardzo trudnych kart historycznych, które są za nami, to właśnie współpraca taka międzyludzka, często bardzo inicjowana przez samorządy, wcześniej przez

Czy są jakieś miejsca na świecie, od których moglibyśmy się uczyć?

Ktoś, kto to naprawdę dobrze robi?

No tak, szczególnie te duże, takie globalne miasta jak Barcelona, ale chociażby też Seul w Korei.

Wraz z moją doktorantką badaliśmy, jak Seul sobie to soft power buduje i robi to w taki bardzo przemyślany sposób.

Stara się na przykład ściągać do Seulu organizacje, takie międzynarodowe sieci miejskie.

No i przez to mieć duży wpływ na na to jak te organizacje działają i na przykład w ramach takiej takiej organizacji promować dobre praktyki Seulu jako jako coś od czego inne miasta powinny się.

Są takie miasta w świecie, które tego soft power podchodzą bardzo na poważnie i starają się rzeczywiście mieć taką wieloletnią strategię budowy swojego wizerunku międzynarodowego.

A Barcelona to już chyba nawet przesadziła, bo tam lokalsi to chcą wyrzucać turystów i robią anty-turystyczne manifestacje.

No tak, tak, tylko właśnie o to chodzi, żeby teraz Barcelonę jako cel turystyczny zmienić wizerunek Barcelony jako na przykład świetnego partnera technologicznego, miejsce do współpracy w zakresie innowacji, współpracy akademickiej, a niekoniecznie miejsce, gdzie się jedzie oglądać

Czy miasta mają ministrów spraw zagranicznych?.

Czy to jest tak, że miasta rzeczywiście myślą o tym soft power w taki sposób, że tworzą rzeczywiście programy stricte pod to?

Czy to jest jednak często skutek uboczny, że takie miasto jest znane?

No bo pomyśleć na przykład o takim Paryżu czy o Londynie to się wydaje, że to są miasta, które po prostu no od zawsze były

Tak, no Paryż czy Londyn niewiele muszą robić, bo już pewne rzeczy mają osiągnięte z racji chociażby swojej wielkości i historii, ale wiele miast tak jak tutaj właśnie Seul, Praga, Barcelona, one to budują tą swoją strategię wizerunkową i

W polskich miastach to nie do końca działa.

Jak właśnie badaliśmy tą pomoc polskich metropolii dla partnerów ukraińskich po tej agresji rosyjskiej, to zaobserwowaliśmy duży wzrost czy też

Nasi rozmówcy mówili nam, że rzeczywiście wizerunkowo to bardzo poprawiło pozycję wielu polskich miast w oczach np.

partnerów zagranicznych.

Natomiast był to ewidentnie skutek uboczny.

Tutaj taką pierwszym...

Powodem była po prostu chęć niesienia pomocy dla Ukrainy, a nie budowy jakiegoś wizerunku na tym, ale rzeczywiście ten fakt też zaistniał.

Kończąc powoli naszą rozmowę, w jaki sposób właśnie się to bada?

Jakie są wskaźniki tego soft power?

Na co należy zwrócić uwagę, aby ocenić jakie miasto jak sobie radzi w tym zakresie?

No dość trudno się bada takich bardzo twardych wskaźników nie ma.

Możemy sobie to badać pośrednio właśnie poprzez na przykład przyrost liczby turystów albo wzrost liczby dużych imprez, które się odbywają odbywają w danym mieście.

Można to też spróbować mierzyć interakcjami.

W sieciach społecznościowych, chociaż tutaj no bardzo dużo też zależy od osoby samego prezydenta miasta czy burmistrza.

No i znowu Warszawa jest bardzo dobrym przykładem, no bo prezydent Trzaskowski jest osobą bardzo rozpoznawaną nie tylko w świecie polityki polskiej jako były kandydat na prezydenta, ale też w polityce międzynarodowej, więc na przykład fakt, że miasto ma bardzo rozpoznawanego

i aktywnego międzynarodowo prezydenta, będzie bardzo pozytywnie wpływało na wizerunek tego miasta i na jego rozpoznawalność.

A z kolei, jeżeli miasto ma prezydenta o innym charakterze, który jest może bardziej skoncentrowany na bezpośrednio zarządzaniu miastem, a mniej na międzynarodowych kontaktach, to będzie to wyglądało inaczej.

Natomiast podsumowując to, generalnie mierzyć się tak to trudno.

Choć choć oczywiście rankingi jakichś tam miast

O soft power i roli miast w tej polityce rozmawialiśmy z Tomaszem Kamińskim, profesorem Uniwersytetu Łódzkiego z Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych.

Dziękuję bardzo.