Mentionsy
Podcasty Krytyki Politycznej
Podcasty Krytyki Politycznej
30.06.2026 05:00

#15 Po co chińskim komunistom marksizm? | dr Michał Bogusz

Polityka zagraniczna Komunistycznej Partii Chin to nieoczywista mikstura marksizmu-leninizmu z nacjonalizmem. Diagnoza kapitalistycznego imperializmu to instrukcja działania, zaś historia ZSRR - przestroga przed błędami, które mogą pozbawić elitę jej władzy. Czy Róża Luksemburg przewraca się w grobie, gdy czytają ją chińscy aparatczycy? Dlaczego przeszłość Sowietów jest w Chinach bardziej zmienna niż w samej Rosji? Czy tysiące lat tradycji państwa chińskiego to tylko cepeliada dla zachodniej gawiedzi, a "stulecie upokorzeń", jakich Chińczycy doznali, to zaledwie poręczna wymówka dla własnych błędów i wypaczeń? O źródłach, mechanizmach i konsekwencjach polityki partii Xi Jinpinga dla świata opowiada dr Michał Bogusz, ekspert Zespołu Chińskiego Ośrodka Studiów Wschodnich, autor bloga "Za wielkim murem", a ostatnio opracowania Czerwony nacjonalizm. Polityka zagraniczna Chin w „Nowej Erze” (2026).

ROZMOWY SUTOWSKIEGO

„Rozmowy Sutowskiego” to wideocast o tym, jak zbudować lepszą Polskę. Michał Sutowski pyta o to tych, którzy potrafią odsłonić tło, połączyć kropki, poukładać chaos – jeśli nie w kosmos, to przynajmniej w sensowną całość. To eksperci, analitycy, aktywiści. Z sercem bliżej lewej strony – zazwyczaj. Z chłodną głową – zawsze. Będzie o historii, ekonomii, klimacie, energii, transporcie, zdrowiu, polityce społecznej i międzynarodowej. Eko – tak, ezo – nie, doomism („zagładyzm”) i wieszcze apokalipsy mają wstęp wzbroniony. Tu wciąż wierzy się w oświecenie i postęp. Klasycy mawiali, że nie ma lepszej praktyki niż dobra teoria; inni z kolei, że aby świat zmieniać, to trzeba go najpierw dobrze opisać. A może opowiedzieć? No to opowiemy. To znaczy: goście opowiedzą.

Teksty Michała Sutowskiego przeczytasz na https://krytykapolityczna.pl/bio/michalsutowski/

Spis:
- trailer
- intro
- Marksizm objaśnia świat, ale nie wyznacza celów
- "Sto lat upokorzeń"?
- Róża Luksemburg w Chinach: krytyka kapitalizmu czy instrukcja obsługi
- Mit państwa mędrców albo konfucjańska cepeliada
- Nie być jak Związek Radziecki
- Historia (ZSRR) funkcją polityki (partyjnej)
- Chiny w świecie: ciszej jedziesz, dalej dotrzesz?
- Przewodniczący Xi eliminuje
- Czystka w wojsku
- Czy partia dogoni tajwańskiego króliczka

Rozdziały (16)

1. Analiza chińskiej polityki zagranicznej

Analiza chińskiej polityki zagranicznej z perspektywy marksizmu-leninizmu i nacjonalizmu.

2. Podsumowanie teorii Kennana

Podsumowanie teorii Kennana dotyczącej polityki zagranicznej Związku Radzieckiego.

3. Analiza trzech ścieżek modernizacji

Analiza trzech ścieżek modernizacji: ignorowanie, adaptacja japońska i marksizm.

4. Wybór ścieżki marksistowskiej

Wyjaśnienie, dlaczego chińskie władze选择了马克思主义作为现代化工具。

5. Nacjonalistyczne elementy polityki

Analiza nacjonalistycznych elementów polityki chińskiej, w tym doświadczenia XIX wieku.

6. Krytyka narracji upokorzeń

Krytyka narracji o 100 latach upokorzeń i jej wpływ na społeczeństwo chińskie.

7. Historia kolonializmu i jego wpływ

Analiza kolonializmu i jego wpływu na historię i obecność Chin.

8. Teoria Róży Luksemburg i jej zastosowanie

Analiza teorii Róży Luksemburg i jej zastosowanie w kontekście ekspansji chińskiej.

9. Strategia rekinia i ciągłe rozwijanie się

Analiza strategii rekinia jako metody ciągłego rozwijania się i zagarniania nowych sfery.

10. Konfucjanizm i jego adaptacja

Analiza konfucjanizmu i jego adaptacja do współczesnego chińskiego reżimu.

11. Egzamin imperialny i jego rola w systemie

Analiza egzaminu imperialnego jako narzędzia autorytarnej merytokracji i jego wpływ na system rządzący Chinami.

12. Narracja upadku Związku Radzieckiego i jej zastosowania

Wyjaśnienie, jak Chińczycy interpretują i używają historii Związku Radzieckiego do legitymizacji swojego systemu i walki wewnątrzpartyjnej.

13. Zmiany w polityce zagranicznej Chin od 2008 roku

Analiza zmian w polityce zagranicznej Chin od kryzysu 2008 roku, w tym zmiany w podejściu do Stanów Zjednoczonych i roli Xi Jinpinga w konsolidacji władzy.

14. Analiza wpływu Xi Jinpinga na wojsko i jego ambicje

Analiza wpływu Xi Jinpinga na strukturę wojskową Chin, jego ambicje i cele polityczne, w tym zrelacjonowanie sił do polityki zagranicznej i zjednoczenia Tajwanu.

15. Diskussja nad ideologią i strategią komunistów chińskich

Diskurs nad ideologią i strategią komunistów chińskich, w tym możliwość zjednoczenia Tajwanu i wpływ sytuacji gospodarczej na ich decyzje polityczne.

16. Reklama www.krytykapolityczna.pl

znajduje się na stronie www.krytykapolityczna.pl

Sponsorzy odcinka (1)

www.krytykapolityczna.pl post-roll

"znajduje się na stronie www.krytykapolityczna.pl"

Szukaj w treści odcinka

Wpisz frazę, aby wyszukać treść w transkrypcji tego odcinka

Ostatnie odcinki