Mentionsy

Dziś z mocą historii wybierzemy się do gminy Dwikozy, a konkretnie do miejscowości Gałkowice.

No właśnie, Gałkowice, ale czy tylko Gałkowice?

Gałkowice-Ocin, Gałkowice-Ocinek i tak dalej.

Jest jeszcze sołectwo odrębne, czy nie część Gałkowic, tylko odrębne sołectwo, które się nazywa kolonia Gałkowice.

I te dwie wsie znajdują się w gminie Dwikozy, ale jest jeszcze sołectwo Gałkowice-Ocin.

No i te pozostałe, czyli Gałkowice, Ocin i Ocinek, one należą do gminy Wilczyce.

Więc rzeczywiście te podziały administracyjne, one są dość skomplikowane i czasami wprowadzają konieczność zajmowania się nie tylko jedną miejscowością, ponieważ kiedy będziemy na przykład wspominać o tym, że w Gałkowicach znajdował się dwór, to dwór to jest miejsce, którego próżno szukać w Gałkowicach, bo dwór jest w kolonii Gałkowice.

Zresztą od razu możemy powiedzieć tak, że jeszcze na mapach dawnych, takich sprzed 200 lat na przykład, wyraźnie widać, że tej części, która dzisiaj się nazywa Gałkowice, w ogóle nie ma.

W tej części, gdzie dzisiaj są gałkowice.

Natomiast nazwa Gałkowice obejmuje ten teren, gdzie dzisiaj jest kolonia Gałkowice.

Nawet jeśli Gałkowice nie są jakąś wielką miejscowością, bo mają około 250 mieszkańców, kolonia ma około 70 mieszkańców.

Mamy Gałkowice, Gałkowice-Ocin, Ocinek, Kolonia, ale zatrzymajmy się przy samych Gałkowicach i o samej nazwie, bo myślę, że warto o tym też wspomnieć.

Ponieważ nazwa Gałkowice nie pochodzi od gałek, tylko pochodzi od imienia Gołek.

I zapewne też taka pierwotna forma brzmiała nie Gałkowice, tylko Gołkowice.

Oni dawali początek właśnie tym nazwom patronimicznym zawsze, a potem Gołkowice, a następnie Gałkowice, no bo to O przechodzi często właśnie w A tak bezwiednie.

I tutaj musimy zatrzymać się przy Janie Długoszu, bo nasz kronikarz uwzględnił Gałkowice w swoim dziele.

A więc rodzinie Lipnickich skonfiskowano prawdopodobnie również nasze Gałkowice, tak trzeba założyć.

Wielu jeszcze innych miejscowości, ale Gałkowice są wymienione jako te, które zwrócono Lipnickim.

No ale wiadomo, że to są też cenne informacje, ponieważ być może ten Mikołaj na przykład mógłby się potem gdzieś pojawić jako dziedziczący nasze Gałkowice.

Pełczyce, Renarczyce, tak to zapisano, Góry Wysokie i kilka jeszcze takich Sorsów, czyli tych takich małych części dawnych wsi oraz oczywiście nasze Gałkowice, zapisane tak samo jak u Jana Długosza w 1508 roku, czyli Golkowycze.

No i potem często właśnie nasze Gałkowice w sąsiedztwie tych miejscowości występują.

Między innymi na przykład w 1578 roku nasze gałkowice były własnością Kacpra Stanisławskiego.

To nie był też może jakiś długi okres, ponieważ wkrótce od Stanisławskich Gałkowice kupił Andrzej Bobola, więc pojawia się tutaj nazwisko też świętego Andrzeja Boboli, ale to nie jest ten święty, który kupował Gałkowice, tylko jego krewny.

I Młodziejowscy to kolejna historia, ale następuje taki bardzo ciekawy moment w dziejach Gałkowic, który jest właściwie przełomowy i powoduje, że od początku XVII wieku przez długi czas, bo do początku XIX wieku, czyli przez 200 lat, Gałkowice zmieniły całkowicie przynależność właścicielską.

Rewolucja z tego względu, że gałkowice z własności świeckiej przechodzą na własność duchowną i tutaj pojawia nam się zakon benedyktynek z Sandomierza.

I tu jest całkowita rzeczywiście zmiana sytuacji, ponieważ od Krzysztofa i Wojciecha Młodziejowskich nie tylko nasze Gałkowice z dworem i gruntami, ale też sąsiednie miejscowości, czyli Ocin z gruntami, a także góry wyższe, góry niższe z dworem, niwami i forteczką kupiła Elżbieta z Gostomskich-Sieniawska.

I tutaj właśnie pojawia nam się ten okres, o którym już wspominaliśmy, ponad 200 lat, kiedy nasze Gałkowice stają się własnością duchowną.

I w 1616 roku Elżbieta postanowiła przekazać wszystkie te dobra, które kupiła od Młodziejowskich, więc te wsie, które wymienialiśmy, w tym nasze Gałkowice, klasztorowi Benedyktynek w Sandomierzu.

Ale kolejna rujnacja dopiero czekała nasze Gałkowice, ponieważ po 200 latach nastąpiła tu kolejna diametralna zmiana.

I podjęto decyzję, żeby Góry Wysokie, Prebenda w Koprzywnicy oraz właśnie nasze Gałkowice weszły w skład tego majoratu albo majątku donacyjnego.

I łącznie te dwie nasze wsie, czyli Góry Wysokie oraz Gałkowice i te tereny, te grunty, które należały do Prebendy Koprzywnickiej, one dawały takie terytorium pięciu, sześciu dziesięcin.