Mentionsy

Cezary Jastrzębski z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i Robert Szumielewicz.

Również ze wzmiankami o charakterze pisanym, bo nie są to może jakieś odległe sprawy, ale z pomocą oczywiście tutaj przychodzi nam nieśmiertelny Jan Długosz, który wprawdzie pisząc swoje notatki dotyczące Księgi Uposażeń Diecezji Krakowskiej

Tak to zapisał właśnie Jan Długosz, odnosząc się do tych starych dokumentów.

No i wynika z tego takie dość duże rozdrobnienie wioski, jeśli chodzi o właścicieli, ponieważ Jan Długosz napisał, że jej dziedzicami są Stanisław Olszowski, to dla nas już intrygujące, no bo Olszówka i Olszowski, więc na pewno jakaś rodzina.

Niestety Jan Długosz nie podał herbów tych ludzi, którzy wtedy żyli w Olszówce, bo to byłoby dla nas bardzo dużą wskazówką.

Ach, ten Jan Długosz, nie wszystko tam zapisze zawsze, co tam jest potrzebne.

Przyjęli to nazwisko Olszowski, czyli Stanisław Olszowski, ale też Jan Gamba, Piotr Radzieszowski, Mikołaj Momot i Mikołaj Bełzowski.

Czyli no tylu było właścicieli, a tymczasem na ich rzecz pracowało niezbyt wiele osób, ponieważ tak Jan Długosz to zapisał, że w tej wsi nie ma więcej jak czterech kmieci, a tu dziedziców mieliśmy pięciu.

Skończył się wiek XVI, czyli przechodzimy do kolejnego stulecia, a tutaj ten okres, to myślę, że to najważniejszy czas naszej miejscowości, jeżeli chodzi o historię związaną z bardzo znaną postacią, no bo tutaj mieszkał nasz pamiętnikarz Jan Chryzostom Pasek.

I to jest taki motyw, który powoduje, że rzeczywiście bardzo dużo osób przyjeżdża, jak sami mieszkańcy twierdzą, żeby Olszówkę odwiedzić, już pomijając te różne współczesne obiekty, które przyciągają odwiedzających, ponieważ rzeczywiście Olszówka pełniła bardzo ważną rolę w życiu Jana Chryzostoma Paska.

Wszystko na to wskazuje, pochodził właśnie stąd, z Olszówki, ponieważ już Jan Chryzostom Pasek, zanim objął to miejsce wraz z żoną na 11 lat, to już wcześniej tutaj się pojawił na chwilę, później przenieśli się w inne miejsca w naszym regionie, a później tu wrócili 11 lat, mieszkali i z tego czasu właśnie pochodzą te wszystkie historie, które dotyczą słynnego robaka.

Ale też musimy pamiętać, że jest taki element, który może być punktem wyjścia do malutkiej wędrówki przez Starą Olszówkę, ponieważ wystawiono w 1991 roku taki obelisk poświęcony pamięci Jana Chryzostoma Pascha.

Mieszkał tu i tworzył Jan Chryzostom Pasek.

Na pewno też, co się podkreśla, to jest pasek, jest takim symbolem polskiego szlachcica, takiego sarmaty, tego z czasów, jak to się niekiedy określa, warcholstwa,

Więc nic dziwnego, że te procesy nawet właśnie z Myszkowskimi, nawet ze Stefanem Bidzińskim, który był bezpośrednim takim jednym z trzech ludzi, którzy w otoczeniu Jana III Sobieskiego nieustannie przebywali.

To jest właśnie taka gawęda szlachecka na podstawie pamiętników Jana Chryzostoma Paska.

I potem dojdziemy do takiej malutkiej krzyżówki, gdzie trzeba znowu skręcić w prawo i przez most na Mozgawie przejdziemy sobie, po lewej stronie będzie figura świętego Jana Nepomucena i dojdziemy do tej głównej drogi, którą szliśmy i wrócimy sobie z powrotem do naszego obelisku.

Czyli 1200 mniej więcej metrów pokonamy, chłonąc to wszystko co związane było właśnie z tą wielką historią i z tymi wspaniałymi momentami, które przeszły do historii dzięki pamiętnikom Jana Chryzostoma Paska.

Pasek uważał, że ona ma nie więcej niż 30 lat, ale miała 46, jak wiemy.

I taki dialog się odbył, że zapytał Pasek Annę podczas tańca, czy nie pomyślałaby o ślubie, a ona miała odpowiedzieć, choćby i dzisiaj, gdyby nie piątek.

I od tego momentu, mimo że nie doczekali się potomstwa, Pasek był tylko ojczymem dla dzieci Anny, zresztą potem były różnego rodzaju problemy dotyczące spadku, więc i sądy, ale potem znowu polubownie się to wszystko skończyło.

Zresztą Pasek też narzekał, że jego pasierbice wstępowały do klasztoru.

Czyli stąd był ten motyw, stąd się właśnie pasek u nas pojawił.

Tam znajduje się figura świętego Jana Nepomucena z 1847 roku, tak trochę zasłonięta w świerkach, można ją przeoczyć.

Dlatego wiele osób mówi, że a tutaj hodował pasek swoją wydrę i tutaj łowiła ona ryby.

No i być może to jest ta chwila, na którą państwo podczas dzisiejszej MOCy najbardziej czekali, bo oprócz tego, że fragmenty pamiętników Jana Chryzostoma Pascha zacytujemy, no to jeszcze bardzo ciekawa jest ta jego oswojona wydra.

Pod rokiem 1680 Jan Chryzostom Pasek opisał te wszystkie historie, które dotyczą wydry oswojonej tutaj właśnie, której nadał imię Robak.

A kiedy był pijany, to ona po piersiach deptała, wrzeszcząc tak długo, że obudziła, gdy się kto koło łóżka przechodził.

No i teraz jest ten motyw, który dotyczy Jana III Sobieskiego, ponieważ Pasek napisał tak.

Słysząc o takich osobliwościach, król Jan III Sobieski wysłał posłańców, aby sprowadzili wydrę do Warszawy.

No i tutaj się zaczyna problem, ponieważ to wszystko się niestety zbyt dobrze nie skończyło, o czym Jan Kryzostą Pasek tak napisał.

Oczywiście trudno powiedzieć, no to czemu tego kochanego robaka, tego bobrownika, pasek podarował królowi?

Wspominaliśmy o tej figurze świętego Jana Nepomucena z 1847 roku, to właśnie rodzina Byczkowskich ufundowała, ponieważ od wielopolskich, kiedy tu już była ordynacja po Myszkowskich i tam był taki czas, kiedy nieprawnie sprzedawano fragmenty ordynacji, okazało się, że z dwunastu kluczy ziemskich, a był klucz właśnie olszowski, tak jak mówiliśmy, Brzeście i Olszówka tworzyły klucz, jeden z tych dwunastu, ten klucz kupił Bartłomiej Byczkowski.

Bo okazuje się, że nie tylko ten jeden element związany z Robakiem, Janem Chryzostowem Paskiem, ale też wiele innych spraw, to są historie, które wiążą się ze Starą Olszówką.