Mentionsy
Polska Piastów - Książę i poddani, daniny i sądownictwo
Wesprzyj mnie na:https://patronite.pl/mrocznewiekihttps://buycoffee.to/mrocznewiekihttps://suppi.pl/mrocznewiekiSłowianie w czasach przedpaństwowych rządzili się za pomocą wieców, w których udział brali zdolni do noszenia broni mężczyźni-wojownicy. Była to więc demokracja wojenna, tożsama tej z jaką spotkał się tysiąc lat wcześniej Cezar w Germanii. Elity i starszyzna plemienna kierowała takimi wiecami za pomocą autorytetu, elokwencji i charyzmy. Władza obieralnych wodzów była bardzo chwiejna o czym wspominał jeszcze Prokopiusz z Cezarei, wedle którego Słowianie we krwi mieli skłonność do anarchii i zabijania swoich wodzów pod byle pretekstem.Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.Źródła:Gall Anonim, Kronika Polska, tłum. Z. Komarnicki, Armoryka, Sandomierz 2018.Konstantyn Porfirogeneta, O zarządzaniu cesarstwem, tłum. A. Paroń, ISKŚiO UWr IAE PAN, Wrocław-Warszawa 2024.Nestor, Powieść minionych lat, tłum. A. Bielowski, Armoryka. Sandomierz 2018.Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna, red. G. Labuda, Sorus, Poznań 1999.Thietmar z Merseburga, Kronika Thietmara, przeł. M. Z. Jedlicki, Universitas, Kraków 2012.Opracowania:Brückner A., Słownik etymologiczny języka polskiego, Wiedza Powszechna, Warszawa 1970.Buczek K., Ziemie polskie przed tysiącem lat, PAN, Kraków 1967.Buko A., Świt państwa polskiego, IAiEPAN, Warszawa 2021.Modzelewski K., Barbarzyńska Europa, Iskry, Warszawa 2004.Modzelewski K., Chłopi w monarchii wczesnopiastowskiej, Ossolineum, Wrocław 1987.
Szukaj w treści odcinka
Te wcześniejsze są rzadkością, chociaż czasem trafiają się perełki, takie jak relacja Ibrahima ibn Jakuba, przepisana przez XI-wiecznego arabskiego geografa i historyka Al-Bekriego, któremu zawdzięczamy opis piastowskiej drużyny z czasów Mieszka.
A co się tyczy kraju Mieszka, to jest on najrozleglejszy z ich krajów.
Drużynę Mieszka odziedziczył jego syn Bolesław, który z pewnością jeszcze ją powiększył, tworząc z niej prawdziwy postrach części Europy leżącej między Łabą, Bałtykiem, Dnieprem i Dunajem.
Zbrojonych i opłacanych ze skarbca władcy musiał położyć się ciężkim brzemieniem na barkach mieszkańców państwa Piastów, zobowiązanych do płacenia danin.
Kilka, kilkanaście rodzin mieszkało razem w tak zwanym siodle, które z czasem stało się siołem, a dzisiaj to po prostu wioska.
Wcześniej jednak powiem, jaki wpływ na rolę Opola, położenie jego mieszkańców oraz charakter i wysokość płaconych przezeń danin miało powstanie państwa piastowskiego.
X wieku prędko rozlała się poza pierwotne siedziby rodu Mieszka.
Broną mógł być jednak każdy istotny z punktu widzenia mieszkańców danego obszaru element krajobrazu, w jakim można było spodziewać się ataku obcych wojsk i gdzie należało zawczasu przygotować plan obrony.
Pewnym odpowiednikiem podymnego było także podworowe, płacone od każdego dworu, czyli zagrody lub domu mieszkalnego.
W państwie Mieszka czy Bolesława, a nawet bezpośrednich następców tego drugiego, pieniądz kruszcowy był jeszcze rzadkością w codziennym obiegu.
To na mieszkańcach konkretnego Opola ciążyła zbiorowa odpowiedzialność za ściganie, chwytanie i wydawanie władzom delikwentów odpowiedzialnych za popełnienie najcięższych przewinień.
kradzieży, rozboju czy pobicia, musiała natychmiast podnieść głośny krzyk, aby czym prędzej zawiadomić okolicznych mieszkańców o swoim położeniu.
Jeżeli ślad prowadził do sąsiedniej wsi, to zgodnie z prawem zwyczajowym jej mieszkańcy musieli również podjąć pościg.
Mieszkańcy ziemi, przez którą uciekał sprawca, musieli następnie udowodnić, że ślad prowadził dalej, do kolejnej wioski, na którą z kolei spadał dalszy obowiązek tropienia złoczyńcy.
Jeżeli ślad urywał się na terenach danej wioski, jej mieszkańcy byli, pod rygorem odpowiedzialności zbiorowej, zobowiązani do wytropienia delikwenta.
Jeżeli winnego nie udało się wskazać, a ślad ewidentnie urywał się w wiosce, to jej mieszkańcy musieli solidarnie ponieść odpowiedzialność finansową za straty spowodowane przestępstwem.
mieszkańcy średniowiecznej Islandii.
Podobna odpowiedzialność mogła na Was spaść również wtedy, gdy ślad po sprawcy przestępstwa urywał się nad strumykiem biegnącym w sąsiedztwie siodła, w którym mieszkaliście.
Ponownie odwołam się tutaj do zupełnie egzotycznego przykładu rdzennych mieszkańców Gran Canarii, zwanych przez Hiszpanów Canarios.
Tak samo jak produkcja ceramiki czy domów mieszkalnych w zupełnie odizolowanych od siebie społecznościach będzie wykazywać jakiś stopień podobieństwa, tak samo będzie wyglądała sytuacja ich praw i zwyczajów.
Wiemy, że w monarchii piastowskiej dzierżył ją przedstawiciel władcy, który udawał się wraz z nią do okolicy, gdzie miano zwołać mieszkańców Opola na zgromadzenie lub wiec.
Wysłannik władcy lub reprezentującego go dostojnika obchodził siodła, uderzając drewnianą laską w drzwi chałup, wzywając jej mieszkańców na wiec.
Opole mogło okazać się bezbronne także w sytuacji, gdy doszło do sporu prawnego między jakimiś znaczniejszymi spośród jego mieszkańców.
Proces centralizacji władzy w rękach piastowskich książąt, a potem także monarchów, postępował stopniowo, lecz nieubłaganie od czasów Mieszka, z pewnymi tylko komplikacjami podczas największych państwowych kryzysów, jakie miały miejsce podczas rządów Mieszka II, czy znacznie później w okresie znanym jako rozbicie dzielnicowe.
Ostatnie odcinki
-
Królowie Wysp Kanaryjskich. Rozdział VI - "Równ...
27.01.2026 17:12
-
Neandertalczycy - krewniacy z epoki lodowcowej
22.01.2026 16:46
-
Pierwsi Europejczycy - kiedy ludzie pojawili si...
03.01.2026 08:50
-
Polska Piastów - Książę i poddani, daniny i sąd...
21.12.2025 09:27
-
Polska Piastów - gospodarka, rolnictwo, hodowla...
13.12.2025 18:43
-
Klęska Aten i koniec wojny peloponeskiej | 413-...
06.12.2025 20:04
-
Wojna Peloponeska - Wyprawa Sycylijska Aten | 4...
01.12.2025 19:09
-
Wojna Peloponeska - Wojna Archidamosa i Pokój N...
19.11.2025 11:21
-
Pułapka Tukidydesa i Geneza Wojny Peloponeskiej
09.11.2025 14:47
-
Wojny niewolnicze Republiki Rzymskiej | 135-101...
26.10.2025 13:06