Mentionsy

Mikołaj Kopernik jaki był, każdy wie, każdy uczył się w szkole, ruszył Ziemię, zatrzymał Słońce.

Tym bardziej, że i to jest trochę paradoks, że tak naprawdę astronomia dla Kopernika była hobby.

Panowie, zanim panów profesorów przedstawię, patrzycie czasami w gwiazdy i zastanawiacie się, co ten Kopernik, jakie było jego życie, jak on się zajmował tymi rzeczami, od której strony go w ogóle nie znamy.

Ja bardzo często, dlatego że właśnie jak popatrzeć na to, czym się zajmował Mikołaj Kopernik, no to intryguje mnie to, co jest jeszcze dalej niż to, co widzę na tym niebie.

Za czasów Kopernika niewiele wiedzieliśmy o gwiazdach.

I być może Kopernik też tak myślał.

Zaprosiłem do rozmowy o Mikołaju Koperniku, ale od takiej strony, od której myślę, że niewielu z nas go zna.

Kto z nas, która wie, że Kopernik zajmował się zarządzaniem i finansami, to myślę, że utożsamia go z takim hasłem dobry i zły pieniądz.

Kopernik mówił, że zły pieniądz zawsze wypiera ten dobry, co w sumie jest takie dość pesymistyczne, bo chcielibyśmy, żeby to dobre wypierało złe.

Pieniądz to pieniądz, ale w tych czasach, kiedy żył Kopernika, przypomnę, że mamy luty roku 2026 i jesteśmy 553 lata po narodzinach Kopernika i w tamtym czasie, czyli 1443,

I w latach, kiedy żył i tworzył Mikołaj Kopernik w Polsce, która składała się z Korony, która składała się z Litwy, która składała się z Prus Królewskich, z Warmii, istniało wiele monet.

I rzecz polegała na tym, że Kopernik zauważył, na przykład, że patrząc 100 lat wstecz, od czasów bitwy pod Grunwaldem 1410 do jego nowożytnych czasów, na przykład 1520 czy też później 20, inflacja, czyli strata na tych monetach wynosiła 80%.

I Kopernik chciał, żeby była jedna moneta o ustalonym nominale, ale też ten nominał miał się składać dokładnie z tej ilości kruszcu i tej pracy, ażeby nie było tak, że później te monety, gdy były wybijane, były przez tych złotników czy też ludzi, którzy zajmowali się właśnie kruszcami, były przetapiane, były to srebro wybierane z tych monet dobrych

To stwierdzenie wydaje się być oczywiste, intuicyjne, a jednak w tym haśle dobra, zła moneta, Kopernik, prawo, Kopernika Wiszała...

To nie jest takie bez znaczenia wtedy, dlatego że Kopernik złościł się na to, że krzyżacy, państwo krzyżackie wypuszczało swoje monety.

Tak jest i dlatego dla Kopernika było ważne, żeby była jedna mejnica, żeby tylko król mógł bić monety, dlatego że wiedział, że jeżeli to prawo do bicia monet mają poszczególne miasta i jeszcze inni, później jest wymiana i w obrót pozwoli się na przykład też używania monet właśnie innego państwa, państwa na przykład krzyżackiego, to wtedy już dane państwo nie ma nad tym kontroli i społeczeństwo tego państwa traci, powolutku, cichutko, bo inflacja to jest taki

Dlatego on, Kopernik to, że to opisał w 1519 roku w traktacie o biciu monety, gdzie później Grisham jako doradca finansowy, Sir Tomasz Grisham Elżbiety I w Wielkiej Brytanii opisał to dopiero w 1558, więc dużo, dużo później.

Niemniej jednak później wrócono do tekstów Mikołaja Kopernika i tym, czym on się zajmował.

I dlatego dzisiaj mówimy o prawie Kopernikagysza.

Mamy tego Kopernika, który mówi o złej i o dobrej monecie.

Skoro przecież dzisiaj, no w zasadzie moglibyśmy powiedzieć, że postulat Kopernika, żeby w jednym miejscu była bita moneta,

Ale czy to oznacza, że to prawo Kopernika Grishama już dzisiaj jest nieaktualne, czy nie?

Więc jeżeli ci, którzy odpowiadają za obecną politykę monetarną, dopuszczą właśnie do, no Kopernik to nazywał, do spodlenia tego pieniądza, że tej złotówki by było wszędzie, w każdym domu, nie wiadomo ile i ludzie by się zastanawiali w ogóle, co ja z tymi pieniędzmi mam zrobić, no to wtedy właśnie tak trochę było w czasie komunizmu w latach 80., gdzie ludzie może i mieli pieniądze,

I Kopernik też chciał, żeby ci nasi kupcy w Gdańsku, jego ojciec handlował miedzią z Gdańskiem, więc też wywodził się z takiej rodziny, w której ta ekonomia, wczórsteczna ekonomia, od razu powiem, że my dzisiaj mówimy o ekonomii dopiero od czasu Adama Smitha, 1786 rok, notabene ten sam rok, taki jak Stany Zjednoczone powstały.

Ale jednak uważamy Kopernika za ekonomistę ówczesnego, za prekursora polityki pieniężnej, bo on te procesy zauważał w codziennym życiu.