Mentionsy

Tytuł ten przynależy do wspomnianego już anglo-francuskiego myśliciela, Hiller Bellocca.

W świecie anglosaskim Bellocca pamiętany jest dziś wyłącznie jako autor wierszy dla dzieci.

Katolicki apologeta, którego książki Tolkien polecał synom jako remedium na kryzysy wiary.

To właśnie Bellocowi zadetykował Chesterton jedną ze swych najsłynniejszych powieści, debiutanckiego Napoleona z Nothing Hill.

Belloc jako wieloletni, nieco starszy wiekiem przyjaciel Chestertona wywarł ogromny wpływ na światopogląd księcia paradoksu, walnie przyczyniając się do jego konwersji na katolicyzm.

w którym wprawdzie ogół społeczeństwa zachowuje wolność polityczną, ale własność środków produkcji znajduje się w rękach wąskiej grupy, podczas gdy większość ulega proletaryzacji.

Gwarancja równości wobec prawa kłóci się z rzeczywistą nierównością w sferze ekonomicznej, co budzi u proletariuszy poczucie niesprawiedliwości i prowadzi do stałego napięcia społecznego.

Jednocześnie w warunkach nieskrępowanej konkurencji rynkowej proletariusz zawsze obawia się bezrobocia.

Łatwo dostrzec, że owi przedstawiciele ludu pracującego w istocie sami stają się właścicielami, jednocześnie przyznając sobie pełnię władzy nad proletariatem.

Taka interpretacja doprowadziła do traktowania pracy Belloka jako przede wszystkim krytyki komunizmu.

Idealiści szczerze pragną polepszyć dolem proletariuszy, ale ze względu na wyznawaną ontologię pojmują dobrobyt w sposób na wskroś materialistyczny.

Wzięcie odpowiedzialności za dobrobyt materialny proletariuszy w zamian za władzę nad nimi oraz usunięcie na zawsze groźby strajków i rewolucji będzie dla nich korzystną inwestycją.

Wreszcie według Belloka nowy porządek nie tylko zaakceptują, ale wręcz przyjmą z radością sami proletariusze.

Brak instynktu własności, zastąpionego jedynie aspiracją do zarabiania wysokiej pensji, sprawi, że proletariat uzna gwarancje materialne za spełnienie swych pragnień.

Ponadto Belloc przewidywał, że własność nad proletariuszami obejmą nie tyle konkretne osoby, ile potężne trusty, czy też korzystając ze współczesnej terminologii korporacje.

pomimo tych zalet dystrybucjonizm od początku spotykał się z ostrymi zarzutami podstawowym jest napiętnowanie pomysłów dekoncentracji produkcji jako absurdalnych w polsce dogodnym chłopcem do bicia pozostaje doboszyński

Nawet najostrzejsi krytycy Doboszyńskiego zgodzą się chyba, że utrzymanie pierwotnej wizji braci McDonald nie niosłoby ze sobą strategicznych zagrożeń dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych, a może nawet byłoby korzystne dla zdrowia publicznego.

Z drugiej strony istnieją gałęzie gospodarki, jak przemysł zbrojeniowy czy energetyka, których dekoncentracja na szerszą skalę powodowałyby poważne zagrożenia.

Z kolei Chesterton zauważał, że centralizacja w zakresie energetyki może przynosić pozytywne skutki.

Warto wszakże zauważyć, że maszynoburcze argumenty Pentiego, zwłaszcza krytyka wpływu produkcji maszynowej na wymiar estetyczny ludzkiego życia, okazują się wręcz profetyczne wobec rozwoju sztucznej inteligencji.

Zanim jednak na podstawie jednego sloganu zawszufladkujemy dystrybucjonizm, co niestety często się zdarza, jako odmianę agraryzmu, przypomnijmy raz jeszcze, że jego podstawowym dogmatem jest dystrybucja własności środków produkcji, a więc ziemi i narzędzi, symbolizowanych właśnie przez trzy akry i krowę.

Figura rolnika to zatem wyłącznie archetyp obrazujący człowieka o skromnym majątku, lecz samowystarczalnego ekonomicznie.

Jeśli wyobrazimy sobie zatem idealne państwo dystrybucjonistyczne, nie będzie to zastęp z partiatów osadzonych na równych działkach, ale korzystając z metafory Chestertona ogród, w którym wprawdzie silne państwo ujmuje rynek w karby, alejek i grządek, lecz jednocześnie rosną w nim różnorodne kwiaty, własność publiczna, spółdzielnie, zrzeszenia wytwórców, przedsiębiorstwa rodzinne itd.

Kwestia przykładów dystrybucjonizmu w praktyce zasługuje oczywiście na szersze omówienie, niestety niemożliwe w obrębie tego artykułu.

Być może dotychczasowy wywód zdołał przekonać szacownego czytelnika, że pisma Bellocca et Consortes zawierają sporo cennych uwag.

Jednak nawet jeśli mieli w wielu kwestiach rację, pozostaje pytanie, czy wspominanie w 2025 roku o doktrynie sprzed ponad 100 lat jest czymś więcej niż, jak to określił na łamach Nowego Ładu Artur Krawczyk, endeckim epigonizmem.

Nie ukrywa przeciwnika pod etykietami neoliberalizmu, późnego kapitalizmu czy neomarksizmu, ale otwarcie kontestuje nowoczesność jako taką.