Mentionsy

Wszystkie artykuły przeczytasz na enlat.pl W ramach debaty nad ustawą zasadniczą warto zastanowić się nad przepisami o Narodowym Banku Polskim.

Tekst Michała Szymańskiego Nowa Konstytucja musi bronić polskiego złotego i gotówki.

Niezależny Bank Centralny to jeden z fundamentów suwerennego, a zarazem dobrze zorganizowanego państwa, zaś zagwarantowanie Polakom prawa do płatności gotówkowych w ustawie zasadniczej to jedna z gwarancji sukcesu nowej konstytucji.

Z kolei zafascynowany polityką Niemiec, liberalny konstytucjonalista z Katedry Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Jagiellońskiego dr Maciej Pach na falach Radia Kraków postulował, by w Polsce zrezygnować z wyborów powszechnych prezydenta i skopiować model ustrojowy Republiki Federalnej Niemiec na polski grunt.

Chciałbym ową merytoryczną debatę nad ewentualnymi modyfikacjami czy wręcz zmianami prawno-konstytucyjnymi rozpocząć od rozmowy o prawie bankowym.

uregulowano podstawowe kwestie związane z bankiem centralnym.

Przepisy dotyczące Narodowego Banku Polskiego umieszczone zostały w artykule 227 Konstytucji.

1 Konstytucji stanowi, że Centralnym Bankiem Państwa jest Narodowy Bank Polski.

Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość polskiego pieniądza.

Oznaczałoby bowiem nie tylko zmianę waluty ze złotego na euro, ale także instytucji odpowiedzialnej za emisję prawnych środków płatniczych z Narodowego Banku Polskiego na Europejski Bank Centralny.

Można zastanawiać się, czy w świetle wielu kreatywnych sposobów interpretowania ustawy zasadniczej nie warto byłoby w przepisie wprost umieścić sformułowania, iż polskim pieniądzem, polską narodową walutą jest złoty.

Gdybyśmy zdecydowali się na tworzenie nowej ustawy zasadniczej, taki zapis mógłby znaleźć się obok przepisów mówiących o symbolach narodowych.

Tak, by na poziomie konstytucyjnym prawnie nadać złotemu dodatkowego prestiżu, uczynić go jednym z symboli polskiej państwowości.

W rozdziale trzecim Konstytucji źródła prawa uregulowano trzy sposoby ratyfikowania umów międzynarodowych.

Kolejne ustępy artykułu 227 Konstytucji dotyczą organów NBP, a w szczególności prezesa Narodowego Banku Polskiego i Rady Polityki Pieniężnej.

7 wskazać, że organizacjami zasady działania Narodowego Banku Polskiego oraz szczegółowe zasady powoływania i odwoływania jego organów określa ustawa zgodnie z ust. 3.

Prezes Narodowego Banku Polskiego jest powoływany przez Sejm na wniosek prezydenta Rzeczypospolitej na 6 lat.

Zaś ustęp czwarty dodaje, że prezes Narodowego Banku Polskiego nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego, ani prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z godnością jego urzędu.

Ponadto nie wymaga, aby prezesem NBP był polski obywatel.

Obserwacja ekonomistki z SGH i byłego członka zarządu Narodowego Banku Polskiego jest obserwacja, co szokujące, prawidłową.

Konstytucja RP wskazuje, że tylko obywatel Polski może zostać wybrany na posła, na senatora, art.

Na poziomie ustawowym uregulowano wymóg posiadania obywatelstwa polskiego przez np.

Z kolei komentarz do ustawy o Narodowym Banku Polskim do dziś nie został przygotowany.

Świat bankowości Warszawa 2018, strona 34.

Prezes Narodowego Banku Polskiego to jedna z najważniejszych postaci polskiego życia społeczno-gospodarczego.

Jest on medialną twarzą Banku Centralnego i posiada de facto nieporównywalnie większą władzę niż np.

musi posiadać polskie obywatelstwo.

Wprowadzenie wymogu posiadania polskiego obywatelstwa przez prezesa Narodowego Banku Polskiego wydaje się być na poziomie konstytucyjnym racjonalnym postulatem na przyszłość, a znowelizowanie w tym celu ustawy o Narodowym Banku Polskim jest niezbędne.

Nie jest trudno wyobrazić sobie sytuację, w której liberalno-lewicowa koalicja wraz z głową państwa zmieniają przepisy ustawowe tylko po to, by następnie do banku centralnego wprowadzić swojego kandydata nieposiadającego polskiego obywatelstwa.

Kolejnym zadaniem dla ustrojodawcy będzie wzmocnienie niezależności Narodowego Banku Polskiego.

Myślę, że nikogo nie trzeba przekonywać do tego, iż w realiach państwa demokratycznego niezależność banku centralnego to jeden z fundamentów dobrze działającego państwa.

2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o Narodowym Banku Polskim.

Być może warto więc rozważyć skopiowanie artykułu 283 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którym prezes Europejskiego Banku Centralnego, a także pozostali członkowie jego zarządu są wybierani na lat 8, lecz ich mandat nie jest odnawialny.

na 9, podobnie jak w przypadku TK, a także warto byłoby rozważyć konstytucyjne zablokowanie możliwości kontynuacji pracy byłemu prezesowi NBP w zarządzie Banku Centralnego, a wszystko po to, by podobnie jak sędziowie Trybunału Konstytucyjnego, prezes miał podejmować działania wyłącznie dla dobra polskiej gospodarki.

Kompetencja ta mogłaby zostać zawężona w ten sposób, by dotyczyć mogła wyłącznie aktów prawnych związanych z funkcjonowaniem banku centralnego i przepisami prawa finansowego i bankowego.

W ten sposób zniknie nie tylko zagrożenie, iż ewentualne wprowadzenie cyfrowego pieniądza banku centralnego CBDC, Central Bank Digital Currency, uderzałoby w nasze prawa i wolności obywatelskie, ale także wiele innych zagrożeń, jak chociażby powolne przesuwanie w dół granicznej kwoty, do której można płacić gotówką.

Wskądinąd warto rozważyć, czy w Polsce nie należałoby w ogóle wprowadzić na poziomie konstytucyjnym zakazu tworzenia i emisji polskiego CBDC, tak by utrudnić ustawodawcy ewentualną nowelizację ustawy o Narodowym Banku Polskim i przyznać bankowi centralnemu kompetencje do emisji cyfrowego złotego.

Banku Rozrachunków Międzynarodowych w Bazylei wymagałyby szerokiego poparcia politycznego.

cyfrowego złotego jako dodatkowej alternatywy dla gotówki nie może służyć ograniczaniu wspomnianego już prawa do płatności gotówkowych oraz że takie polskie CBDC nie może posiadać cech, które służyłyby inwigilacji polskich obywateli czy ograniczaniu ich prawa własności poprzez wprowadzenie takich rozwiązań jak np.

Nie można natomiast pozwolić na to, by bank centralny, a zapewne także inne podmioty, takie jak wspomniany już bank z Bazylei, zyskały możliwość nie tylko inwigilacji Polaków, ale także ograniczenia prawa własności.

Na koniec warto postawić pytanie, czy nie byłoby ciekawym rozwiązaniem wzmocnienie tajemnicy bankowej poprzez zagwarantowanie jej istnienia na poziomie konstytucyjnym oraz odebranie ustawodawcy możliwości zakazania w Polsce emitowania czy posługiwania się kryptoaktywami.

Obydwa te rozwiązania mogłyby być interesującym sygnałem dla inwestorów, iż nasz kraj jest krajem gospodarczej wolności, który nie podąża za międzynarodowymi trendami uderzającymi w prywatność i własność, lecz stoi twardo w obronie tych wartości.