Mentionsy

Ponieważ dzisiaj chciałabym Wam opowiedzieć o obrazie Michelangelo Merisida Caravaggio, Zaśnięcie Najświętszej Marii Panny, nazywane również Śmiercią Najświętszej Marii Panny.

I tak, wiem, to trochę przewrotne, że tutaj opowiadam Wam o tej serii wykładów przy okazji obrazu Caravaggio, ale jeśli posłuchacie dalej, to dowiecie się, co łączy tych dwóch wielkich artystów, a również co łączy Rubensa

A teraz przejdziemy do Caravaggio i do Rzymu początku XVII wieku, ponieważ zarówno to miejsce, jak i osoba samego artysty były niezwykle turbulentne, awanturnicze i wcale nieświęte, pomimo bliskości stolicy watykańskiej, pomimo bliskości papieża i niezwykłej ilości zarówno kardynałów, jak i kościołów, które znajdowały się w tym wiecznym mieście.

I właśnie dlatego Caravaggio, który pochodził z okolic Mediolanu, zdecydował się przyjechać właśnie do Rzymu w latach 90. jeszcze XVI wieku,

W którym to w wyniku utaczki Caravaggio zabija człowieka.

Jednak tym nieszczęśliwym też zbiegiem wypadków, nie dość, że Caravaggio całkowicie pozbawia życia Ranucciego Tomasuniego,

I w związku z tym rok 1606 jest tym, w którym Caravaggio opuszcza Rzym i choć sam jeszcze o tym nie wie, już nigdy nie będzie mógł oficjalnie powrócić do tego miasta.

I tam też wspomniana jest kwota zaliczki, to znaczy tej sumy, tej kwoty, którą dostał Caravaggio.

Wspominam o tym dlatego, że powód, dla którego ukończone dzieło Caravaggio ostatecznie nie znalazło się w kościele, nie zostało przyjęte i tutaj właśnie trudno powiedzieć, czy przez zamawiającego, czy może właśnie przez mnichów opiekujących się ową świątynią,

Zamiast dzieła Caravaggio na tym miejscu przeznaczonym właśnie w kaplicy Cherubiniego, został umieszczony obraz namalowany przez Carlo Saraceniego, artystę działającego w kręgu Caravaggio, ale mniej

I kiedy Wam opisuję tutaj też ten aspekt tego dzieła Saraceniego i porównamy go sobie za chwilę z tym, jak dzieło Caravaggio wyglądało, no to mamy pierwszy powód, bardzo jasny i widoczny, dla którego mnisi opiekujący się kościołem mogli mieć pewne wątpliwości, czy akurat to dzieło Caravaggio pasuje do wnętrza ich świątyni.

Ten efekt caravaggionistyczny, ta gra światła i cienia bardzo silnych kontrastów, tutaj jak najbardziej została wykorzystana w pełni i pomaga też zbudować dynamizm tej sceny.

Więc jest to taki troszeczkę abstrakcyjny element, jeżeli chodzi o realizm przedstawionej sceny, ale bardzo malarsko pomyślany przez Caravaggio, który jest świetnym reżyserem, można powiedzieć, dramaturgii w swoich kompozycjach.

Mam też poczucie, że realizm, który zastosował Caravaggio, ta prawdziwość emocji, gestów i prawdziwość też takich rysów apostołów,

Jednak, powiedziawszy to wszystko, dzieła Caravaggio, pomimo że właśnie miały bardzo często taki sposób ich odczytywania, były przyjmowane do kościołów i znajdowały w nich swoje miejsce, chociaż nie wszystkie.

To jest ten rok, w którym Caravaggio staje się wygnańcem, staje się banitą, staje się tym, który przekroczył jednak normy i stał się zabójcą i musi uchodzić z miasta.

Ale nie pomagały również opinie współczesnych Caravaggio, którzy opisywali, wyrażali swoją opinię na temat tego,

Kurtyzana, która miała być też kochanką Caravaggio, a tutaj myślę, że to też nie jest akurat nic niezwykłego, no taki zawód jest kurtyzany.

I tutaj Giulio Mancini, który był ówczesnym krytykiem, marszandem, ale również lekarzem rzymskim, który bardzo chętnie dzielił się swoimi przemyśleniami na temat ówczesnych, współczesnych mu artystów, jak Caravaggio,

Właśnie tak pisał o Madonie, tutaj ukazanej na obrazie, że na pewno modelką była właśnie jedna z tych kurtyzan, z którymi prowadzał się Caravaggio.

Nieco inaczej zapatrywali się na kwestie tej osoby dwaj inni teoretycy sztuki, współcześni bardzo Caravaggio, między innymi Giovanni Baglione, który był malarzem i też historykiem sztuki,

I w wyniku tego właśnie wystąpienia Caravaggio miał trafić do więzienia na jakiś czas.

Nawet niektórzy uważali, że Caravaggio jako ten wzór wziął ciało wyłowione z tybru, być może należące do kurtyzany i właśnie na podstawie tego miał stworzyć ową wizję martwego ciała Madonny.

I tutaj właśnie przechodzimy do tego dogmatycznego sposobu rozumienia momentu, który ukazał Caravaggio, który ukazywali bardzo chętnie artyści północni.

To, co Caravaggio miał zapisane w kontrakcie, bo warto się tutaj posiłkować tym punktem startowym, to konieczność ukazania transitio.