Mentionsy
Odcinek 120 – Wywiad z dr Sarą Brown
Dziś mamy dla Was odcinek specjalny – numer 120. Tym razem gościmy jedną z najbardziej znanych badaczek twórczości Tolkiena oraz podcasterek – dr Sarę Brown. Jak wszyscy wiecie, analizujemy rozdział „Narada u Elronda” w formie narady w podcaście. W rozmowie z Sarą, po tradycyjnym przedstawieniu, skupimy się na kilku kluczowych tematach, które obserwujemy w tym rozdziale.
Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem
„Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017 „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015 “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014Szukaj w treści odcinka
Tym razem naszą gościnią będzie jedna z najbardziej znanych badaczyk Tolkiena, autorka wielu artykułów, a także podcasterka dr Sarah Brown.
W naszym podcaście zajmuję się przygotowywaniem oraz opowiadaniem Wam kolejnych fragmentów tekstów profesora Tolkiena.
Tutaj będziecie mogli wspólnie z nami przewędrować przez niezwykle obszerną oraz ogromnie bogatą twórczość profesora Johna Ronalda Rula Tolkiena.
W naszych rozmowach posiłkujemy się w dużej mierze już istniejącymi materiałami, które tworzą bardzo pokaźny Tolkien Ozbiór, czyli bazą książek, na których się koncentrujemy szykując każdy odcinek.
Naszym dzisiejszym gościem jest osoba bardzo mocno zaangażowana w badania nad twórczością Tolkiena.
Opublikowała i wygłosiła liczne artykuły oraz wykłady na konwentach tolkienowskich w Europie i Stanach Zjednoczonych.
Jest członkinią Tolkien Society i obecnie zasiada w Radzie Redakcyjnej Czasopisma tej organizacji Mallorca.
Prowadzi również i występuje gościnnie w wielu podcastach poświęconych Tolkienowi, takich jak The Tolkien Experience, The Prancing Pony Podcast, Rings of Power Wrap-Up oraz Rings and Rituals.
Jej artykuły zdobyły nagrody Tolkien Society dwa lata z rzędu, w 2023 roku za tekst All That Glisters Is Not Gold oraz w 2024 roku za artykuł The Tale of Aldarion and Erendis.
Osobiście najbardziej interesuje mnie Oxford Handbook of Tolkien.
Zgodnie z tytułem będzie to kompendium wiedzy o Tolkienie, wprowadzające czytelnika w bardzo szerokie spektrum zagadnień związanych z jego twórczością.
biografię, doświadczenia wojenne Tolkiena oraz szeroki kontekst historyczny.
Część druga to światy, skupiająca się na budowaniu świata przez Tolkiena oraz na procesie twórczym rozciągniętym na bardzo długi okres.
Trzecia nosi nazwę Podejścia i Terytoria, a tu autorzy piszący w mojej części prezentują narzędzia krytyczne i teoretyczne do analizy procesu twórczego Tolkiena oraz proponują możliwe interpretacje jego dzieł.
Ostatnia, czwarta część to Dziedzictwo, które bada zarówno to, co wpłynęło na Tolkiena, jak i to, jaki wpływ on sam wywarł na późniejszą kulturę.
Mój rozdział, będący częścią działu Podejścia i Terytoria, co nie będzie zaskoczeniem dla nikogo, kto mnie zna, dotyczy feministycznej krytyki twórczości Tolkiena.
Cały rozdział poświęcony jest historii, teraźniejszości i możliwej przyszłości feministycznych interpretacji dzieł Tolkiena.
A to oznacza, że sposoby czytania Tolkiena przez pryzmat feminizmu również ewoluują.
W książce znajdą się rozdziały autorstwa najlepszych obecnie pracujących badaczy Tolkiena i myślę, że całość będzie liczyć około 40 rozdziałów.
Aktualnie wydawany jest szósty tom jakoś na początku stycznia, no to ogromne przedsięwzięcie dla polskich wydawców i tłumaczy, zwłaszcza, że w Polsce mamy trzy różne przekłady dzieł Tolkiena, trzy tłumaczenia Władcy Pierścieni, a szczególnie kwestie językowe są niezwykle trudne do oddania.
To też trzyma polskich fanów Tolkiena w napięciu i oczekiwaniu.
Mamy zestaw pięciu prostych pytań, które zadajemy każdemu gościowi, po to, żeby dowiedzieć się nieco więcej o jego lub jej relacji z twórczością Tolkiena.
Jak długo czytasz książki Tolkiena?
I mam na myśli zarówno same dzieła, jak i książki o Tolkienu.
Dopiero wiele, wiele lat później naprawdę zrozumiałam, czym tam ta książka w ogóle jest i że w dużej mierze jest to dzieło zredagowane i ułożone przez Christophera Tolkiena.
że to są wybrane teksty przez jego syna i że niekoniecznie były formą, jaką Tolkien sam chciałby opublikować, no ale i tak mamy ogromne szczęście, że w ogóle ją mamy.
Mój doktorat był otolkieni i przez dwa lata po jego obronie nie tknęłam władcy pierścieni.
Jeżeli chodzi o książki o Tolkienie, szkoda, że nie widzicie, co mam po tej stronie pokoju.
Cała ściana regałów, z czego zdecydowana większość to książki o Tolkienie.
No wszystko, co Tolkien napisał, włącznie z Finn and Hengest oraz Potworami i Krytykami.
Czy masz ulubiony cytat lub powiedzenie z twórczości Tolkiena?
I jedna z rzeczy, która bardzo mi się podoba, to sposób, w jaki Tolkien podchodzi do tematu śmierci.
Mam wiele, wiele półek z książkami Tolkiena i o Tolkienie.
To jedna z tych postaci kobiecych, które przywołuje, gdy ktoś mówi Tolkien nie potrafi pisać kobiet.
W końcu w pierwszej kolejności jesteśmy fanami i fankami Tolkiena i tworzymy z czystej pasji.
Natomiast na naszej stronie internetowej znajdziecie linki do wszystkich odcinków wraz z przepisami oraz ogromny Tolkien Ozbiór, czyli naszą bibliotekę książek, z których korzystamy tworząc podcast.
To z kolei przekłada się na kolejnych fanów Tolkiena, dołączających do naszej gospody.
Czy Tolkien tak planował?
Nie znam jednak żadnego miejsca, w którym Tolkien napisałby wprost.
Nie ma jednego miejsca, w którym Tolkien mówiłby, że pisze historię dla chłopców.
Ale Tolkien pisał to, co znał.
Te wydarzenia miały miejsce za życie Tolkiena.
Tolkien nie żył w próżni, był świadomy, co się dzieje naokoło, więc nie usprawiedliwiał go.
Jednocześnie nie zgadzam się z tezą, że Tolkien nie potrafił pisać kobiet.
Niektóre z tych postaci Tolkien stworzył później, gdy pierwsze rozdziały były już napisane, albo były już gdzieś spisane, ale nie łączyły się jeszcze z historią Władcy Pierścieni.
Tolkien natknął się na nią w trakcie pisania i musiał się potem cofnąć, żeby wstawić ją do wcześniejszego legendarium, bo okazała się zbyt ważna, by jej tam nie było.
Tolkien ma tendencję do wprowadzenia silnych postaci kobiecych dokładnie wtedy, gdy są najbardziej potrzebne.
Skoro mówimy o Galadrieli, ponieważ wspomniałaś, że Tolkien wprowadził ją do tekstu przez poprawki, a skoro była członkinią Białej Rady, dlaczego nie pojawia się w Naradzie u Elronda?
Moim zdaniem jedna z różnic wynikała z ewoluowania wizji samego Tolkiena.
Ale jak tylko Tolkien zaczął pisać swój sequel, praktycznie od samego początku zmienia ton i nastrój.
Wspomnieliśmy też, że Tolkien pisał w bardzo płynnym, artystycznym lub kreatywnym stylu.
To właściwie bardzo skomplikowane pytanie, ponieważ wiele z tego, co Tolkien napisał, odkrył w trakcie pisania.
Ale czytam dużo fantazy i myślę, że to, co zrobił Tolkien, to istne arcydzieło.
Ale to, co zrobił Tolkien, to opowiadanie zamiast pokazywania w naradzie u Elronda.
Tolkien jest niezwykle utalentowanym pisarzem, o wiele bardziej niż mi się wydaje, że czasami mu się przypisuje.
I to właśnie dzięki temu Tolkiena można teraz czytać w bardzo współczesny sposób i rozumiemy problemy ze zdrowiem psychicznym, rozumiemy toksyczną męskość, rozumiemy kobietę żyjącą pod okiem gadziego języka i jaki to może mieć wpływ.
Szczerze mówiąc, myślę, że jedną z rzeczy, za które chciałabym zginąć w ogniu, jest ta koncepcja, że Tolkien nie pisze interesujących postaci kobiecych, bo naprawdę to robi.
Ale myślę, że właśnie o tym wspomniałaś, że ludzie często źle rozumieją postacie kobiecą Tolkiena.
Myślę, że to jedno z największych nieporozumień, że w dziełach Tolkiena nie ma kobiet.
I think this is one of the biggest misconceptions that there are no about women in Tolkien.
Tam mam też Tolkien o zbiór, czyli pełną, bardzo bogatą bibliotekę książek i innych mediów, z których korzystamy tworząc podcast.
Ostatnie odcinki
-
Odcinek 121 - Co się działo z Gandalfem? Narada...
30.01.2026 09:00
-
Episode 120 - Interview with Sara Brown
24.01.2026 12:00
-
Odcinek 120 – Wywiad z dr Sarą Brown
23.01.2026 09:00
-
Odcinek 119 – Czarna mowa w Rivendell? Narada z...
16.01.2026 09:00
-
Odcinek 118 – I oto Pierścień! Narada u Elronda...
09.01.2026 09:00
-
Odcinek 117 – Co się dzieje w Gondorze? Narada ...
02.01.2026 09:00
-
Odcinek 116 – Listy Świętego Mikołaja
23.12.2025 09:00
-
Odcinek 115 – Niech się zacznie Narada!
19.12.2025 09:00
-
Odcinek 114 – Bilbo, Earendil i Dunadan, czyli ...
12.12.2025 09:00
-
Odcinek 113 – Trzy wersje Elronda
05.12.2025 09:00