Mentionsy
Czasy Stanisławowskie - kierunek oświecona zagłada
W podcaście Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie” zajmiemy się zagładą I Rzeczpospolitej. Czy można było jej uniknąć? Co sprawiło, że jedno z największych państw ówczesnej Europy – większe od Hiszpanii, czy Francji, zostało w ciągu 30 lat rozdrapane, tak że zniknęło z map świata? Czy można było je uratować i jak? Czy Stanisław August Poniatowski, ostatni władca, to marionetka Rosji, zdrajca, a może po prostu realista? A uchwalenie Konstytucji 3 Maja, to zamach stanu, czy może wola Polaków i Litwinów, powód do chwały, czy gwóźdź do trumny? Opowiemy, też o konfederacji targowickiej – być może największej zdradzie w historii Polski. W czasy upadku, ale też wielkiej społecznej przemiany zaprasza Łukasz Starowieyski, a okres stanisławowski prześwietlimy wraz z prof. Piotrem Ugniewskim, z Muzeum Historii Polski. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.
Finis Polonie, czyli koniec Polski, miał krzyknąć spadając z konia ranny Tadeusz Kościuszko.
Dobiegał końca jeden z najburzliwszych okresów w historii Polski i Litwy, trwające 31 lat czasy stanisławowskie.
Barskiej, zapewne największym ruchu I Rzeczpospolitej, oraz Targowickiej, prawdopodobnie największej zdradzie w całej historii Polski.
Zapraszam na kolejny podcast Muzeum Historii Polski.
Elekcja i koronacja Stanisława Antoniego Poniatowskiego, tak to nie przejęzyczenie, tak na drugie imię miał ostatni polski król, nim wstąpił na tron, to był zamach stanu.
Po drugiej stronie urosły zaś drapieżne i potężne Prusy, które głodnym okiem patrzyły na zachodnie ziemie Polski.
To familia wydała ostatniego króla Polski, choć nie było to jej ukochane dziecko.
Kim był więc człowiek, który w 1763 roku założył koronę, by przejść do historii jako ostatni król Polski?
Już wówczas obiecywała mu ponoć poparcie w zdobyciu polskiej korony.
Gdy Poniatowski został odesłany do Polski, wymogła jego powrót.
Ze wszystkich kandydatów do polskiej korony ma najmniej możliwości osiągnięcia jej.
Posłuchajmy profesora Ugniewskiego z Muzeum Historii Polski.
Król mówił w jakiejś mowie sejmowej, że to jest nowe świata polskiego tworzenie.
Plan wzmocnienia władzy centralnej i ograniczenia anarchii nie leżał w interesie większości kół magnackich, a idące za tym wzmocnienie Polski było nie po drodze z interesami Rosji i Prus.
Petersburg i Berlin szybko znalazły pretekst do bezpardonowego mieszania w polskim kotle.
Na białym koniu do Polski wrócił już panie kochanku i stanął na jej czele.
W granicach polskich przebywało 40 tysięcy żołnierzy.
Na wieści o wydarzeniach w Polsce król szwedzki Gustaw III napisał słowa, które jeszcze kilkakrotnie będą jak ulał pasowały i do wydarzeń, i do osoby polskiego władcy.
To na nią zwalano też winę za pierwszy rozbiór Polski.
W ciągu czterech lat zaangażowało się w nią około 100 tysięcy Polaków i Litwinów, czyli być może nawet co dziesiąty polskich szlachcic.
Pierwszy rozbiór Polski.
Z polskiego podwórka przenieśmy się na europejskie sceny, bo tam decydowała się historia Rzeczpospolitej.
Jeśli kiedykolwiek złośliwość, idąc ramię w ramię z kłamstwem, zdoła ukłuć kompletnie bezpodstawną plotkę, jest taką niewątpliwie plotka, która ośmiela się insynuować, że postanowiliśmy poprzeć elekcję Piasta z jednym tylko celem na względzie, a mianowicie po to, aby przy jego poparciu i współudziale móc łatwiej dokonać najazdu na kilka prowincji Królestwa Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Prusy od 1709 roku namawiały Piotra I do rozbioru Polski.
To pewnie najbardziej przeszło do historii z obrad Sejmu Rozbiorowego.
30 września 1773 roku Sejm zgodził się na rozbiór Polski.
Od rozbioru do dnia dzisiejszego Polska nie posiada już ani własnej historii, ani politycznie niezależnej egzystencji.
Wyglądało na to, że na międzynarodowej arenie zaczynają dla Polski wiać pomyślne wiatry.
Król był bardzo przeciwny przymierzu z Prusami, gdyż mocarstwo to mogło się powiększać tylko kosztem Polski, a wszystkie działania pruskie zmierzały w tym kierunku.
Stanisław August dał jednak radę, a lektyka przetrwała do czasów dzisiejszych i będzie można ją oglądać w Muzeum Historii Polski.
Wzniesienie liberum veto i wolnej elekcji, ustanowienie monarchii dziedzicznej, ograniczenie roli senatu, gwarancja tolerancji religijnej, złączenie Polski i Litwy, wprowadzenie trójpodziału władz.
Polska konstytucja była pierwszą w Europie i drugą na świecie, ale w przeciwieństwie do amerykańskiej, czy nieco późniejszej francuskiej, nie odmieniła historii Polaków i Litwinów.
W końcu stycznia ambasador Polski w Petersburgu donosił.
Po niejakim przez wojski zagraniczne nadręczeniu nastąpi rozszarpanie nieszczęśliwej Polski.
Słowo Targowica nieprzypadkowo jest w polskim języku synonimem zdrady.
Oficjalnie zawiązana została 14 maja w Targowicy, pogranicznym miasteczku polskim przez polskich magnatów.
Wojsko pruskie wkroczy do Polski dopiero za rok, by zabezpieczyć zdobycze po drugim rozbiorze.
Losy wojny ostatecznie rozstrzygnęły się jednak w stolicy Polski.
Ta łatka na stałe przylgnęła do ostatniego władcy Polski.
W sytuacji klęski militarnej, bo nie dało się oprzeć agresji wojsk rosyjskich, trzeba dogadać się z Targowicą jako tym środowiskiem polskich malkontentów, którzy związali się z Rosją i też dogadać się z Rosją.
Król też stale bał się kolejnego rozbioru Polski.
W historii Polski trudno znaleźć bardziej intensywny okres niż ostatnie trzydzieści lat jej istnienia.
żem saskie pijaństwo z Polski wygnał.
Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00