Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
23.09.2022 11:00

Czy to była przyjaźń? Hitler, Stalin i IV rozbiór Polski

Czy czwarty rozbiór Polski w 1939 roku był dla Hitlera i Stalina oczywistością? Czy ideowe różnice pomiędzy nazizmem a komunizmem były tylko elementami politycznego teatru, a wspólna defilada Wehrmachtu i Armii Czerwonej w Brześciu nad Bugiem, która odbyła się 23 września 1939 roku, spotkaniem dwójki przyjaciół? Porozmawiajmy o układzie niemiecko-sowieckim wymierzonym w Polskę i Polaków. Gościem Michała Przeperskiego jest dr Sławomir Dębski, historyk, dyrektor Polskiego Instytut Spraw Międzynarodowych oraz badacz relacji sowiecko-niemieckich. Zapraszamy do podcastu Muzeum Historii Polski. To opowieści o wybitnych postaciach sprzed wieków i kulisach kluczowych wydarzeń dla dziejów naszego kraju, przeplatane mniej znanymi, choć pasjonującymi wątkami z historii Polski. Podcastu Muzeum Historii Polski wysłuchasz na YouTube, Spotify, Google Podcasts, Audiotece, a także na innych platformach podcastowych. Zapraszamy do subskrypcji naszych profili. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 41 wyników dla "Związek Sowiecki"

Porozmawiajmy o współpracy niemiecko-sowieckiej wymierzonej w Polskę i Polaków.

Zacznijmy od tego, co powiedział jesienią 1938 roku sowiecki dyplomata Władimir Potjomkin, który już właśnie, podkreślam to, jesienią 1938 roku, a więc na rok przed wrześniem i inwazją niemiecką i sowiecką, przewidywał czwarty rozbiór Polski.

oni byli przyzwyczajeni do tego, że Polski nie ma i wiedzieli, dlaczego Polska z tej mapy zniknęła, więc idea współpracy niemiecko-sowieckiej, idea nieistnienia państwa polskiego była dość naturalna i oczywista.

Elity niemieckie, ale też elity rosyjskie, sowieckie wychowane w tradycji imperialnej, do której nawiązywał także Stalin, o czym możemy później powiedzieć, były przeświadczone o tym, że

Więc jak gdyby idea rozbioru Polski, idea niemiecko-sowieckiej współpracy była, bym powiedział, żadną tajemnicą.

Często do niej nawiązywano w kontekście rewizjonistycznej aspiracji III Rzeszy, w kontekście rewizjonistycznej aspiracji Związku Sowieckiego.

No po prostu czymś, co znajduje się zupełnie na antypodach był Związek Sowiecki.

Mimo wszystko doszło do współpracy Niemiec, hitlerowskich i Związku Sowieckiego w dziele zniszczenia Polski?

przedstawiali ideologię bolszewicką, Związek Sowiecki jako wroga, któremu trzeba stawić czoło.

A więc zakładał konfrontację ze Związkiem Sowieckim i z bolszewizmem.

I przekonać Hitlera, bo trzeba też pamiętać, że w maju 1939 roku to właśnie środowiska dyplomatów plus Abwery, to one przekonują Hitlera, że trzeba popatrzeć na Związek Sowiecki przez inny pryzmat, trzeba popatrzeć w kontekście kształtującej się sytuacji międzynarodowej i jeżeli zapadła decyzja na początku kwietnia,

o przygotowaniu Fallweis, planu napaści na Polskę, no to natychmiast oznacza, że musimy coś zrobić ze Związkiem Sowieckim, jakąś politykę zbudować, aby Polska nie miała tego głębokiego zaplecza, aby wyeliminować Związek Sowiecki z takiej konstelacji politycznej, który mógłby ewentualnie nam pokrzyżować szyki.

Rozpoczynają się rozmowy wojskowe o współpracy między Francją, Wielką Brytanią i Związkiem Sowieckim.

Wehrmachtu, mówi, używa słów, że zgotuje im, czy zgotowałem im trujący napój w postaci tej współpracy niemiecko-sowieckiej.

Czyli, że przechwalał się, że trochę ich zaskoczył, wyeliminował, wytrącił im oręż z ręki, jakim była możliwość współpracy ze Związkiem Sowieckim w celu udzielenia efektywnej pomocy broniącej się przed jego napaścią Polsce.

Chciałbym, żebyśmy chwilkę porozmawiali o tym, jaki właściwie był charakter współpracy niemiecko-sowieckiej.

Czy my powinniśmy traktować te defilady jako symbol sojuszu niemiecko-sowieckiego?

Bo założenie było takie, że jak Hitler napadnie na Polskę, o czym Libentrop poinformował w Moskwie, że to już jest przesądzone, Związek Sowiecki coś na tym skorzysta.

Zresztą przyjęcie nowego ambasadora sowieckiego w Berlinie, przyjęcie od niego listów uwierzytających w Kancelarii Rzeszy odbyło się też w pewnym kontekście takiego politycznego teatru, tak?

to Niemcy byli nawet zaskoczeni, że ich sowiecki rozmówca nie wie o tym, że powstała nowa sytuacja.

Ale abstrahując od tego, w momencie, gdy po 3 września 1939 roku sytuacja geostrategiczna, można tak powiedzieć polityczna w Europie się zmieniła, Niemcy zaczęli nalegać na to, aby Związek Sowiecki uznał tajny protokół dodatkowy do paktury metromolotów jako operacyjną podstawę do działania przeciwko Polsce.

Więc po pierwsze, tam już od 1 września, a to już Wehrmacht, myślę, swoimi usiłował doprowadzić do praktycznych korzyści wynikających z pracy sowiecko-niemieckiej, czyli pomoc radiostacji sowieckich w nawigacji dla niemieckiego lotnictwa nad Polską,

Następnie nieustanne naciski na to, aby Związek Sowiecki wkroczył.

Natomiast trzeba mieć też taką jasność, że w Berlinie toczyła się wciąż debata, co z tą współpracą ze Związkiem Sowieckim zrobić.

próbując rozwijać obawy, czy też wątpliwości, czy uspokoić swojego interrogatora, powiedział, że gdyby III Rzesza popadła w kłopoty w wojnie z mocnostwami zachęconymi, to Związek Sowiecki przyjdzie z pomocą.

Mowa była tak naprawdę o eksterminacji narodu polskiego przez III Rzeszę i Związek Sowiecki.

Nie, wróćmy do współpracy niemiecko-sowieckiej w zakresie eksterminacji Polaków.

wymiany ludności, niewątpliwie los ludności Niemców w Europie Wschodniej, na terenach Polski oraz potem na terenach, w strefie specjalnych interesów sowieckich.

Trzy fale tak zwanych przymusowych wysiedleń, którą Związek Sowiecki od 1939 po 1941 w zasadzie rok prowadzi.

Zmierzają one po prostu do ułatwienia, czy też stabilizacji władzy III Rzeszy Okupacyjnej na terenie generalnego gubernatorstwa i na terenach okupacji sowieckiej z drugiej strony.

Jest takie słynne zdjęcie na granicy między Litwą, Związkiem Sowieckim, a Generalnym Gubernatorstwem w tym trójkącie takim koło Białegostoku.

Zaczęło się tak, zaczęło się od kwestii dynastii granicy, potem były to spotkania dotyczące wymiany ludności i to był duży aparat, tak, po stronie niemieckiej i po stronie sowieckiej.

I stworzyło to pewne napięcie między obiemi stronami do tego stopnia, że wreszcie nawet Niemcy zaproponowali, że ten aparat przesiedleńczy, który oni mają w sowieckiej strefie, to oni do Generalnego Gubernatorstwa przesiedlą i pomogą Sowietom w tej ewakuacji.

z tych terenów okupacji sowieckiej.

Znamy protokoły niemieckie, nie znamy sowieckie.

Sowieckie na pewno istnieją.

Po pierwsze, warto pamiętać, że okres II wojny światowej, czy okres okupacji z punktu widzenia polskiego, niemieckiej i sowieckiej, w latach 1939-1945, wprawdzie publicystycznie

Zmienia 22 czerwca 1941 roku i napaść na Związek Sowiecki.

Tym, którzy chcą uciekać do Związku Sowieckiego, proszę bardzo.

To samo w Związku Sowieckim.

Od momentu, w którym III Rzesia napadła na Związek Sowiecki, następuje radykalne zaostrzenie tej polityki okupacyjnej w Polsce.