Mentionsy
Husaria - elitarna jazda Rzeczpospolitej
Husaria nie tylko zapisała się w militarnych dziejach świata odnosząc spektakularne zwycięstwa, ale była też formacją wojskową, które w dawnej Rzeczpospolitej funkcjonowała przez aż 250 lat. Kiedy powstała i na czym się wzorowała? Jakie były jej największe sukcesy i co dla niej zrobił Stefan Batory? Dlaczego warto pamiętać o słynnej bitwie pod Kircholmem? Ile mierzyła kopia husarza i czemu służyły słynne husarskie skrzydła? Jak drogie było utrzymanie tej formacji wojskowej i czy rzeczywiście była elitarna? Co zadecydowało o tym, że husaria przestała być skuteczna? Wreszcie, kto był najbardziej legendarnym husarzem? Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Mirosław Nagielski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego (https://historia.uw.edu.pl/personel/miroslaw-nagielski). Rozdziały: 00:00 Husaria - elitarna jazda Rzeczpospolitej 01:01 Jazda, która zachwyca świat 19:35 Elita na kredyt 40:25 Zmierzch skrzydlatych rycerzy Zapraszamy do wysłuchania innych podcastów Muzeum Historii Polski: 1. Rządzący i rządzeni. Jak powstały elity? - https://open.spotify.com/episode/5cZndyceNNbVEsEa8gz84h?si=2904b8ab339b4f44 2. Kazimierz Pułaski. Ostatni rycerz Rzeczpospolitej - https://open.spotify.com/episode/2WT92NYBxFXIAZ6JGBMpu8?si=dea6f9ee1a9b42e0 3. Upadek i odrodzenie Rzeczpospolitej - https://open.spotify.com/episode/4Fh2QqX1APiIgJrn7T6Fsh?si=29e632f204a64e84 Nasze podcasty to opowieści o wybitnych postaciach sprzed wieków i kulisach kluczowych wydarzeń dla dziejów naszego kraju, przeplatane mniej znanymi, choć pasjonującymi wątkami z historii Polski. Podcastu Muzeum Historii Polski wysłuchasz na: ● YouTube https://www.youtube.com/playlist?list=PLskSDJDNQbHn775xp0hsYvVoi64HCsZX7 ● Spotify https://open.spotify.com/show/1p3AH9ONSU6aMhm6re5TBu?si=38a3f73f510440ad ● Google Podcasts https://podcasts.google.com/feed/aHR0cHM6Ly9tdXpocC5wb2RpZ2VlLmlvL2ZlZWQvbXAz ● Audiotece https://web.audioteka.com/pl/podcast/960f57ea-13a8-4ece-b0df-2eeab9a32e7f&shareSource=details=social-media&utm_medium=post&utm_campaign=muzeum-historii-polski ● a także na innych platformach podcastowych. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Husaria miała nie tylko swoje 5 minut w militarnych dziejach świata odnosząc spektakularne zwycięstwa, ale była także wojskiem, które w naszych dziejach funkcjonowało aż przez 250 lat.
Nasza husaria.
Policzyliśmy, że husaria to 250 lat polskiej historii wojskowości.
Dlatego, że husaria stanowi jeden z rodzajów kawalerii polskiej, która funkcjonowała w wojsku najpierw kwarcianym, później oczywiście w wojsku komputowym Rzeczypospolitej, aż do w zasadzie likwidacji tych chorąg husarskich.
Jeżeli idziemy troszkę dalej, to już jest troszkę gorzej, bo w kampanii smoleńskiej, mówię o kampanii i wystawieniu armii odsieczowej pod oblegany Smoleńsk przez Władysława IV, jedną trzecią sił stanowią jednostki ciężkie, czyli te chorągie przełamania, jakim była husaria, mimo że przyszło jej działać w układzie dość dziwnym, dlatego że były to działania oblężnicze, gdzie oczywiście ważna była piechota, dragonia, a więc też strzelcze jednostki.
Dlatego, że husaria była formacją bardzo drogą.
Do tego, że husaria była skuteczną, prestiżową, ale też bardzo drogą formacją wojskową, jeszcze wrócimy, ale można stwierdzić, że do pewnego stopnia taka inwestycja się opłacała, bo tych wygranych bitew było jednak troszkę.
Tu pan Radosław Sikora ma o tyle rację, że husaria mimo przemian technologicznych na polu walki w Europie Zachodniej, ale i u nas wchodzi broń skałkowa, jednak dotarła do rejtarii szwedzkiej, tylko jej nie przełamała.
Natomiast zawsze husaria wymagała wsparcia.
I później husaria działała w oparciu oczywiście o koncerze i o szable.
Chociaż Husaria też odgrywała, czyli ciężka jazda, pewną rolę w zagonach, które prowadził choćby Krzysztof Radziwiłł.
Wiedeń, Kłuszyn, Kircholm i te ogromne liczby, w których w tysiącach już obecnie artykułów w internecie mówi się o tym, w jaki sposób z ogromną przewagą polskie wojska i polska husaria rozbiała przeciwników.
że do pierwszej połowy XVII wieku ta husaria święci sukcesy na wszystkich trzech teatrach operacyjnych.
Bitwa pod Gniewem 1626, gdzie była ona bitwą nierozstrzygniętą, ale nie dość, że warunki były fatalne terenowe, a husaria wykonywała wielokrotne ataki na pozycje szwedzkie.
Ale mimo wszystko był to inny materiał koński, inny materiał ludzki, mówię pod kątem wyszkolenia, biorąc pod uwagę to, co się stało po 1648 roku, kiedy Husaria przeżywa pewien kryzys.
Nie tylko Husaria, ale w ogóle cała Armia Koronna.
Bo jak walczyliśmy z Tatarami, to głównie nie Husaria, ona była siłą przełamania, ale Tatarzy byli jazdą lekką, lotną, manewrową i tutaj lepiej radziły sobie na dłuższy dystans chorągwie lżejsze, tak zwane kozackie, zwane później pancernymi.
Ale zdarzało się, dlaczego mówimy, że husaria jest uniwersalna.
My zaciągamy dużą ilość chorągwi lekkich, wołosko-tatarskich, które mają inne zadania niż husaria.
I tu jeszcze jedna uwaga, no jednokrotnie mówimy, że husaria uderzała kopijami, a później po starciu, utracie kopii w pierwszym uderzeniu, no jeszcze raz atakowała lub wiele razy, już korzystając z innych elementów uzbrojenia broni białej.
I zdarzało się konkretnie, że husaria czekała na tabory, na których znajdowały się drzewka, bo tak je nazywano, drzewka, kopije jako drzewka.
Natomiast później Husaria wróciła na pole bitwy i dokonała pogromu tych regimentów pieszych, które nie miały szansy wydostać się z pola walki.
Oczywiście to nie znaczy, że Husaria nie miała żadnych szans.
Tu mamy przykład, szczególnie pod Kryszowem, pokazania, że ta husaria już ma kłopoty.
Oczywiście są historycy, którzy twierdzą, że nic się nie zmienia, że mimo tych przemian w technologii, w wchodzeniu broni skałkowej, to jednak husaria nadal sprawdza się.
Uroczystości dworskie, bo to pięknie wyglądało, świetnie się prezentowała husaria, ale czy przed bitwą był czas na wszystkie te elementy ozdobne łącznie i jeżeli chodzi o skrzydła zakładanie, trudno powiedzieć.
Nie ulegam priorytetu, że husaria jako rodzaj kawalerii w jakiś sposób się po prostu pięknie zaprezentowała, szczególnie w XVII wieku, a że w XVIII wieku przeżywała duże kłopoty, no to już zasługa naszych rodaków, że nie zmodernizowali armii koronnej i litewskiej.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00