Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
13.11.2025 18:00

Jak powstała II Rzeczpospolita – odbudowa Polski po 1918 roku

Podcast opowiada o jednym z najbardziej fascynujących momentów w historii Polski – odbudowie i tworzeniu II Rzeczypospolitej po 1918 roku. Jak z trzech różnych części udało się stworzyć jedno nowoczesne państwo? Polacy włożyli ogrom pracy w zjednoczenie kraju po 123 latach zaborów: unifikację prawa, waluty, administracji i gospodarki. To historia o wysiłku budowy infrastruktury, odbudowie kolei i powstawaniu nowego aparatu państwowego, który miał połączyć regiony o różnych poziomach rozwoju.

Modernizacja dotyczyła różnych obszarów codziennego życia: od budowy kanalizacji w miastach, przez wprowadzenie jednolitego ruchu drogowego, kończąc na tworzeniu prawa, które mogłoby objąć wszystkich obywateli. To opowieść o marzeniu, które wymagało ogromnego wysiłku, ale przyniosło realne efekty: nowoczesne linie kolejowe, Gdynię jako symbol nowoczesności i rozwiązania prawne, które obowiązywały przez kolejne dziesięciolecia.

Jak wyglądało życie w państwie, które dopiero powstało? Jak udało się połączyć trzy różne systemy prawne, gospodarcze i społeczne? Czy II Rzeczpospolita była nowoczesnym państwem? I co z jej dorobku przetrwało do dzisiaj?
O tym wszystkim w najnowszym odcinku "Reczy Historycznej" Muzeum Historii Polski!Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 23 wyników dla "II Rzeczypospolitej"

Jeden naród, tyle kwestii.

Jaka miała być II Rzeczpospolita?

I w Zjednoczonej II RP przyjęto ruch prawostronny.

Józef Piłsudski Gdybyśmy przyjrzeli się bliżej, doszlibyśmy do wniosku, że II RP i to przez cały okres jej istnienia była bardzo daleka od jednorodności.

Często narzekamy na to, że w opowieści o historii XIX i początków XX wieku za bardzo koncentrujemy się na ziemiach zaboru rosyjskiego.

Dawne terytoria zaboru rosyjskiego, które weszły w skład II RP stanowiły 260 tys.

To właśnie struktury administracyjne autonomii galicyjskiej dostarczyły przez kilka lat kadr urzędniczych i nauczycielskich na potrzeby ogólnopolskiego aparatu państwowego.

Gdy w 1919 roku został ministrem Skarbu Rzeczypospolitej, w swoim gabinecie zawiesił portret cesarza austriackiego Franciszka Józefa.

Ziemie pozostające przed wybuchem I wojny światowej pod panowaniem pruskim weszły do II RP jako województwa śląskie, poznańskie i pomorskie.

Do końca istnienia II Rzeczpospolitej kopalnie śląskie pracowały poniżej swoich maksymalnych możliwości.

Choć zróżnicowanie regionalne, którego doświadczała II Rzeczpospolita, było ewidentne, to znowu też wcale nie było wyjątkowo nadzwyczajne.

Owszem, dziś słusznie mu się dziwimy, ale w międzywojennej Europie różnice wewnątrz Hiszpanii, Włoch czy nawet Niemiec wcale nie bywały mniejsze.

Przez pierwsze miesiące istnienia II Rzeczypospolitej wagony i parowozy kursujące z namalowanym orłem wyznaczały granice państwa.

Polska przejęła po zaborcach 5000 km linii dawnych kolei pruskich, ponad 4000 km linii austro-węgierskich i ponad 6000 km rosyjskich.

Największą inwestycją kolejową II Rzeczypospolitej stała się budowa kilkuset kilometrowej magistrali węglowej ze Śląska do Gdyni.

W początkach II RP na polskich torach leżało aż 66 różnych typów szyn.

Wyposażony w jednolity dla wszystkich ziem II Rzeczpospolitej system dystynkcji, stał się bardzo istotnym czynnikiem formowania etosu i tożsamości kolejarzy.

Natomiast symboliczna rola lokomotyw z białym orłem w koronie oraz mundurów kolejarskich na wszystkich szlakach torowych II RP jest w ogóle trudna do przecenienia.

W skomplikowanym procesie wykuwania się granic II Rzeczypospolitej powstało wiele porządków lokalnych.

Już 3 czerwca 1919 roku Sejm Ustawodawczy powołał Komisję Kodyfikacyjną, przed którą postawiono zadanie unifikacji i kodyfikacji prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Komisja funkcjonowała aż do wybuchu II wojny światowej.

Franciszek Flerich, prezydent Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej, miał powiedzieć po wyborze Gabriela Narutowicza na stanowisko pierwszego prezydenta Powiedzcie mu, że jest drugim prezydentem w Polsce.

Pomimo tak skomplikowanej sytuacji, chociaż powstało kilka projektów zmiany i ujednolicenia prawa małżeńskiego, żadnego z nich nie udało się uchwalić aż do końca istnienia II Rzeczpospolitej.