Mentionsy
Jak rozwijaliśmy się w okresie II RP i PRL?
Jak gospodarczo rozwijała się Polska w okresie II Rzeczpospolitej, a jak w PRL? Czym różniły się od siebie modele rozwoju, które były wówczas realizowane? Czy rzeczywiście wieloletnie plany kojarzone z okresem powojennym są specyfiką PRL?
W II Rzeczpospolitej podstawowym problemem było przeludnienie wsi. Jak próbowano temu zaradzić i czy to się udało? Kiedy Polska odzyskała poziom gospodarczy sprzed wybuchu I wojny światowej? Co zawdzięczamy Władysławowi Grabskiemu? Kim był Czesław Bobrowski? Dlaczego elektryfikacja wsi była tak istotna?
Kiedy Zachodnia Europa gospodarczo uciekła Polsce?
O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i prof. dr. hab. Andrzejem Zawistowskim, historykiem z Szkoły Głównej Handlowej oraz Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckego.
Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Panie profesorze, chciałbym, żebyśmy w czasie naszej dzisiejszej dyskusji pomówili o podobieństwach i różnicach pomiędzy gospodarką II Rzeczpospolitej i Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, między polską niepodległą a polską komunistyczną.
Czy reforma rolna i w ogóle wieś w historii polskiej gospodarki jest taka istotna?
My byliśmy w dosyć trudnej sytuacji pod tym względem, bo dużo łatwiej było dzielić ziemię w ramach reformy rolnej, co robiono w Czechosłowacji, w Rumunii, w krajach bałtyckich, no bo tam przecież właścicielami wielkimi, właścicielami ziemskimi byli z reguły ci, którzy właśnie władzę utracili.
W Czechosłowacji to byli albo Węgrzy, albo Niemcy, w Rumunii to byli Węgrzy, na Litwie to byli Polacy itd.
Ale wielkiej dezerci z polskiej armii nie ma.
jednych z najlepszych lat w historii II Rzeczpospolitej i zaraz przychodzi wielki kryzys.
Ja rozumiem, że II RP to się po prostu nie udało.
II RP to się nie udało w tym okresie, w którym ona istniała.
Natomiast gospodarka II Rzeczpospolitej tak naprawdę miała szansę rozwijać się przez lat 17, nie 20.
Przez lat 17, no bo przecież serce przemysłu II Rzeczpospolitej, Górny Śląsk, zostaje włączone do Polski w roku 22.
Do końca II Rzeczpospolitej w Polsce obowiązywały różne przepisy podatkowe w zależności od tego, w jakiej dzielnicy dawniej się mieszkało.
Bo tak jak mówiliśmy, ten problem wisi nad głowami polityków przez całą II wojnę światową.
Po II wojnie światowej były identycznie na ziemiach zachodnich.
To jest miejsce, gdzie się kobiety z oddziału Emilii Plater osiedlały.
To jest termin, który II Rzeczpospolitej nie jest obcy.
My jeszcze do tych planów wrócimy sobie w drugiej części rozmowy, a gdybyśmy jeszcze spróbowali powiedzieć o tej wsi, choć siłą rzeczy pewnie skrótowo, bo powiedzieliśmy nieco o II RP, a tutaj tylko o reformie z 1944 roku.
Ale na plus trzeba wskazać to, co się stało po II wojnie światowej, czyli elektryfikacja wsi.
Bo wystarczy spojrzeć do polityki Eugeniusza Kwiatkowskiego i mamy plan czteroletni, mamy plan piętnastoletni, mniejsze inne plany jak na przykład plan modernizacji armii, który mniej więcej w tym samym czasie istniał.
Ale to jest bardzo interesujące, bo jakbyśmy sobie mogli porównać właśnie nie cały okres II Rzeczypospolitej, tylko byśmy sobie porównali te lata 36-39 i ten okres powiedzmy 45-55,
Tak, i to jest wszystko tak bardzo podobne, ale też bardzo różne, bo tak jak powiedzieliśmy, II Rzeczpospolita ten plan Centralnego Okręgu Przemysłowego przygotowała raz ze względów militarnych, żeby zbudować Okręg Przemysłowy z dala od dwóch nieprzyjaznych nam krajów, czyli Niemców,
Wskazywał, że polska armia była prawdopodobnie najbardziej zasobna w siły pancerne w roku 1954 i o ileż to było lepsze od tej polskiej armii z końcówki lat 30.
Przecież w roku 1953 były olbrzymie, jedne z największych w historii PRL-ów, w 1982 tylko były wyższe, to też pewien kazus bardzo podobny, też terror.
Ten plan trzyletni 47-49 to jest jedyny plan w całej historii Polski Ludowej, który został zrealizowany.
Oczywiście Hiszpania nie ma II wojny światowej, ale ma też bardzo jednak krwawą i wyniszczającą wojnę domową.
Przed II wojną światową Polska i Hiszpania mniej więcej na tym samym poziomie są.
Po II wojnie światowej oczywiście ta śmiertelność gwałtownie spada, ale i tak w 1989-1990 roku w Polsce umiera dwukrotnie więcej, już dwukrotnie więcej niż u Hiszpanów.
Czy to jest tak, że kiedy my o tym rozmawiamy, transformacja ciągle grzeje w polskich domach, to są ciągle emocjonalne dyskusje, że takich głębokich korzeni tego to powinniśmy raczej szukać nie gdzie indziej, a właśnie po II wojnie światowej, w tym oddzieleniu się, wyłączeniu się Polski z tego obiegu?
No a póki co o pokoleniach II RP i Polski Ludowej, Polski po 1944 roku i o tak naprawdę ekonomicznej historii naszego kraju, o tym jak rozumieć i porównywać ze sobą te dwie przestrzenie.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00