Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
23.10.2025 17:00

Jezuici - władcy sarmackich dusz?

W XVI wieku Europa przeżywała głęboki kryzys religijny. Reformacja zmieniała oblicze chrześcijaństwa, a Kościół katolicki tracił wpływy. Odpowiedzią na te przemiany było powstanie w 1534 roku zakonu jezuitów, który stał się jednym z głównych motorów kontrreformacji. Jezuici postawili na edukację, działalność wydawniczą i intelektualny spór o dogmaty wiary. Ich wpływy, zarówno w Rzeczpospolitej, jak i na świecie zaczęły szybko rosnąć.

W Rzeczypospolitej Obojga Narodów, gdzie szerzyły się różne odłamy protestantyzmu, sprowadzono ich w 1565 roku, by wzmocnić katolicyzm i wpływy papieskie. Zakładali szkoły, kolegia i bursy, kształcąc elity, ale też prowadząc działalność charytatywną. Prowadzili spory teologiczne z reformatorami. Z czasem włączyli się też w życie polityczne, wspierając monarchię i projekty takie jak unia brzeska. Historia jezuitów to opowieść o wierze, nauce, władzy i ideologii, która ukształtowała duchowy krajobraz nowożytnej Polski i Europy.

O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej!

Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Zygmunt III Waza"

Coraz powszechniej plotkowano nawet, jakoby sam król Zygmunt August chciał przejść na stronę innowierców.

Prawdą było natomiast to, że Zygmunt August, prawdziwy człowiek renesansu, był skłonny do odważnych decyzji.

Zakon ursuł w siłę zwłaszcza za czasów Zygmunta III Wazy.

Kiedy król Zygmunt III Waza zapragnął zreformować państwo, a zarazem umocnić swoją dawną władzę, doszło do buntu.

Dla części badaczy i wielu współczesnych Unia była wynikiem spisku jezuitów, który polegał na omotaniu Zygmunta III wazy.

Rzeczywiście, jezuici zapanowania Zygmunta III Wazy weszli nieformalnie głęboko w struktury państwa, a Rokosz Zebrzydowskiego nie osłabił ich władzę.

Spowiednikiem Zygmunta III Wazy był, no kto, Piotr Skarga.

Syn króla Zygmunta, Jan Kazimierz, późniejszy król Polski, wstąpił nawet do zakonu jezuitów i został kardynałem.

Wcześniej do Chin jako polscy misjonarze udali się Andrzej Rudomina oraz Jan Mikołaj Smogulecki, a potem w XVIII wieku Jan Chryzostom Bąkowski.

Do połowy XVIII wieku stworzyli w Polsce prężnie działające struktury, które nieustannie rozbudowywali.