Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.

O jego utworzeniu mawiano jako czwartym rozbiorze Polski, inni uważali je za pierwsze nowoczesne polskie państwo.

Choć przetrwało ledwie 8 lat i nazywane było ledwie księstwem warszawskim, dawało nadzieję na odbudowę całego polskiego królestwa.

gdy książe Józef Poniatowski na czele polskiego wojska najpierw stoczył heroiczną walkę z armią austriacką o Raszyńską Groblę, a później zajął Galicję wraz z Krakowem.

Łukasz Starowiejski, zapraszam na kolejny podcast Muzeum Historii Polski z serii 1000 lat prześwietlenie.

Tym razem historyczny rentgen skierujemy na czasy napoleońskie i zalążek polskiej niepodległości.

Czy Księstwo Warszawskie było państwem polskim?

Czy realnie planował odtworzenie państwa polskiego?

Przyjrzyjmy się jak wyglądała ta namiastka Polski i spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, czy ten eksperyment, niewielkie państwo wciśnięte między trzech potężnych i zajadłych wrogów, miał w ogóle szansę powodzenia.

To niewielkie miasto, pewnie nigdy nie zaistniałoby w historii i świadomości Polaków, gdyby nie zawarty tu traktat pokojowy.

A w Polakach ożyły nadzieje na odtworzenie Królestwa Polskiego.

Wszak dekadę wcześniej sformowali we Włoszech legiony polskie, które towarzyszyły Francuzowi na wielu polach bitwy.

Polacy wiedzą, że bez zewnętrznej interwencji Polski nie odbudują.

Efektem wizyty u Napoleona była wydana przez polski tandem odezwa wzywająca do mobilizacji sił.

Autor i bohater tytułowy polskiego hymnu rzucili się w wir pracy.

Nadzieje na odrodzenie państwa polskiego były wielkie, mimo że Napoleon jak ognia unikał jasnych deklaracji, pozostając przy mglistych obietnicach.

Czy tron Królestwa Polskiego zostanie przywrócony i ten wielki naród odzyska swoją egzystencję i niepodległość?

Austriakom ofiarował Śląsk w zamian za Galicję, która mogłoby zostać włączona do państwa polskiego.

W innym rozdaniu Prusom za odstąpienie Rosji oferował zwrot ziem polskich.

Ponoć minister spraw zagranicznych Francji, tyleż słynny co przekupny Karol Maurycy Talleyrand, dawał sygnały, że podarunek w formie 7-10 milionów mógłby sprawie polskiej ogromnie pomóc.

Przynajmniej nie będzie Polski, tylko śmieszne księstwo warszawskie.

Traktat określano nawet jako czwarty, niejako podział nieszczęśliwej Polski, okrzywdzonej z ręki samego dobroczyńcy i wskrzesiciela jej ułamku.

Pomruk niezadowolenia przeszedł przez walczące u boku Francuzów polskie oddziały.

Wielu oficerów polskich, zapomniawszy, że wykonali przysięgę wierności cesarzowi, poważają się po oberżach i miejscach publicznych schadzek.

Posłuchajmy historyka Łukasza Sobechowicza z Muzeum Historii Polski.

Wielu Polaków w 1807 roku postrzegało powstanie Księstwa Warszawskiego jako zdradę polskich interesów narodowych, ale musimy pamiętać, że Napoleon podpisując traktaty pokojowe w Tylży realizował francuskie interesy narodowe, a w interesie Napoleona latem 1807 roku było zakończenie najkrwawszej jak dotąd kampanii wojennej w jego karierze.

Nie obiecywał w jakich granicach odbuduje państwo polskie, ponieważ uważał, że kontrola nad ziemiami zaboru pruskiego jest cenną kartą przetargową w negocjacjach z Prusami i Rosją.

I rzeczywiście latem 1807 roku to Rosjanie bardzo oponowali przeciwko pomysłowi odbudowy państwa polskiego.

Uważali bowiem, że jeżeli państwo polskie powstanie, nawet na ziemiach zaboru pruskiego, to będzie ono stanowiło wielkie zagrożenie dla stabilności wewnętrznej Imperium Rosyjskiego.

bowiem oczywiste byłoby, że takie nowo powstałe państwo dążyłoby do odzyskania pozostałych ziem polskich, do odzyskania zaboru rosyjskiego i austriackiego.

Z tego też względu Napoleon nie zdecydował się na to, by odbudować państwo polskie i wymyślono...

Legendę bohatera, jak i w polskiej historii, wcale nie tak dużo.

Nieprzypadkowo wielu historyków nazywa księstwo pierwszym nowoczesnym państwem na ziemiach polskich.

Posłuchajmy historyka Łukasza Sobechowicza z Muzeum Historii Polski.

Z tego punktu widzenia Księstwo Warszawskie było pierwszym nowoczesnym państwem polskim.

O ile marszałek Dawu znany był z uczciwości i sprawiedliwości, co prawda dla wojska bezwzględnie żądający aprowizacji, ale ludność chroniący od rabunku, to już francuski rezydent w księstwie, zaledwie 26-letni Etienne Vincent, coraz bardziej chciał nam stakelbergować, pisał Wybicki, nawiązując do ambasadora rosyjskiego, którego brutalne działania doprowadziły do zatwierdzenia przez Sejm I rozbioru Polski.

z blokadą Anglii, co spowodowało zamknięcie rynków zbytu dla polskich produktów.

Do tego kilkutysięczny polski korpus już od dłuższego czasu walczył w Hiszpanii, a dwa pułki zostały wysłane do ochrony Gdańska.

Co ważniejsze, polskie wojsko nie utraciło możliwości dalszej walki.

W bitwie poległo około 450 polskich i 2500 austriackich żołnierzy.

Do tego w rękach polskiej załogi miały pozostać umocnienia Pragi.

Do tego on nie miał jak ścigać polskiego wojska.

Wkroczyło do niego siedemnastu, tak, tak, siedemnastu polskich żołnierzy.

Całowano orły polskie na kołpakach.

Gdy Wojsko Polskie wchodziło w Bramę Floriańską, zostało już w tejże bramie oddział kozaków rosyjskich, których oficer oświadczył, że bez pozwolenia swego generała Siewersa do miasta nikogo puścić nie może.

Kraków był w polskich rękach, a jeśli chodzi o powitanie, nie okazał się gorszy od innych polskich miast.

Zerwanie i tak wątpliwego sojuszu rosyjsko-francuskiego spowodowało zamknięcie granicy imperium dla polskich towarów.

Nie zmieniało to faktu, że stanowczej, oficjalnej deklaracji co do wskrzeszenia Polski Napoleon unikał.

Być może w kwestii ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy polskiej Napoleon nie miał wyrobionego zdania.

Nawet jednak wtedy Napoleon, nagabywany przez Wybickiego, by zadeklarował odbudowę Polski, odrzekł dyplomatycznie, że odbudowa państwa na terenach wyzwalanych przez jego armię zależy wyłącznie od Polaków.

Wszyscy zdawali sobie sprawę, że to być albo nie być dla odbudowy polskiego państwa.

Posłuchajmy kolejny raz Łukasza Sobechowicza z Muzeum Historii Polski.

Powstanie Księstwa Warszawskiego spowodowało, że elity polityczne państw zaboczych zaczęły raz jeszcze przepracowywać problem istnienia niepodległego państwa polskiego.

państwa polskiego w oparciu o terytoria Księstwa Warszawskiego i Zachodniej Galicji.

Lobbował on u cara Aleksandra, by wykonać daleko idące gesty względem Polaków i realnie myśleć o odbudowie w jakiejś formie państwowości polskiej.

Była to o tyle kusząca perspektywa, że Aleksander I uchodził wśród arystokracji i szlachty polskiej.

Czyli skwapliwym przerzuceniem się na stronę nieprzyjaciela nie dostarczmy mu powodu do wyrzeczenia się Polski i do poświęcenia na swojej zemście jako niewdzięcznych i wiarołomnych.

Klęska Wielkiej Armii była kompletna, a polskie wojsko praktycznie przestało istnieć.

O dalszych losach ziem polskich przesądzili zwycięzcy, w tym przede wszystkim car Aleksander.

Na Kongresie Wiedeńskim doprowadził do utworzenia Królestwa Polskiego, formalnie niezależnego i posiadającego własną konstytucję, armię, sejm, sądy czy rząd.

Księstwo warszawskie przeszło do historii.

Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.