Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
17.03.2022 14:19

PKB za Jagiellonów. Kiedy w Polsce były lata tłuste, a kiedy chude

Koniec XVI wieku mógł być okresem w którym przeciętna zamożność mieszkańców Krakowa mogło być na poziomie średniej europejskiej. Może Londyn i Amsterdam były troszkę lepsze, ale tylko trochę - mówi w podcaście „Prześwietlenie. Inne historie Polski” profesor Michał Kopczyński, który jednocześnie stwierdza, że znane nam dziś wskaźniki rozwoju takie jak PKB są jednak bezużyteczne w dyskusji o gospodarczej historii Polski i Europy. Dysponujemy jednak innymi bazującymi na źródłach archeologicznych i to one pozwalają nam stwierdzić kiedy w dziejach Polaków mieliśmy okresy największej prosperity, a kiedy czasy traumy ekonomicznej. Polska epoki Jagiellonów mieni się jako jedno z najpotężniejszych i najzamożniejszych imperiów XVI wiecznej Europy, ale czasy budowania majątku na ekstensywnym rolnictwie zakończyły się już w wieku XVII. Jakie dalsze procesy w historii sprawiły, że pomiędzy naszą gospodarką a krajami zachodnimi pogłębiał się dystans widoczny w poziomie zamożności. Dlaczego w XX wieku nasz kraj zawsze znajdował się pogoni za dobrobytem i rozwojem gospodarczym państw Europy Zachodniej. Kiedy w Polsce były największe nierówności, czy w średniowieczu, czy w epoce nowożytnej, a może w okresie 20-lecia międzywojennego? Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 27 wyników dla "Augusta II"

Podcast Muzeum Historii Polski.

Czy w tysiącletniej historii naszego państwa był kiedykolwiek czas, w którym warunki życia i zamożność przewyższały te w innych krajach Europy?

O tym wszystkim będziemy rozmawiać z profesorem Michałem Kopczyńskim z Muzeum Historii Polski.

Panie profesorze, od 30 lat słyszymy o tym, jak nasze polskie PKB goni inne kraje Unii Europejskiej.

Został lekarzem króla Karola II.

No i ponieważ Karol II był dość zdrowy, no to on się zajmował tym, co lubił najbardziej, czyli ekonomią.

Oczywiście sposób liczenia PKB Anglicy udoskonalili w czasie II wojny światowej, planując gospodarkę.

Rozmawialiśmy wcześniej o metodologii w liczeniu dobrobytu, jednak słuchacze pewnie chcieliby dowiedzieć się, jak żyło się naszym przodkom kilkadziesiąt pokoleń temu.

Być może dlatego mają mistrza świata w szachy, Magnusa Carlsena, ale generalnie ja bym raczej Norwegii nie kojarzył z tym.

No ale na ziemiach polskich te dane wojskowe, lepsze czy gorsze, one sięgają nie dalej jak do schyłku XVIII wieku.

Bo już tam są pomierzeni żołnierze z wojsk, z armii kolonnej, z armii litewskiej, z czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego, z wyjątkiem szlachty.

W średniowieczu, późnym, wiemy to z prac Marii Dębińskiej, właśnie dotyczących Władysława Jagiełłu i jego dworu, jedzono więcej mięsa, stąd wyższa wysokość ciała.

Mieliśmy w naszej historii okres nazywany Złotym Wiekiem, ale biorąc pod uwagę jakość życia, jak życie Kowalskiego w epoce Jagiellonów miało się do tych wszystkich wskaźników?

W związku z tym samo PKB na głowę niewiele nam mówi i to nawet więcej nam mówi dla współczesności, dla historii jest właściwie trudne do zastosowania.

I potem przychodzi wiek XVII, to znaczy załamanie się miast.

Dlatego, że w połowie XVII wieku, szczególnie w drugiej połowie XVII wieku widać już, że centrum świata, centrum życia gospodarczego w świecie, w Europie przeniosło się z południowej Europy bardzo wyraźnie do Europy północno-zachodniej, a północno-zachodnia oznacza Niderlandy i Anglii.

I w związku z tym płace w Anglii są stosunkowo wysokie.

No dobrze, skoro mowa o pieniądzach i płacach, to warto zapytać, a kiedy w historii Polski były największe nierówności?

Ale to nie jest, powiedzmy sobie tak, to nie jest ekstra klasa polskiej magnaterii.

A potem, począwszy od II wojny światowej,

No i potem jest zadziwiająca sytuacja, to znaczy zaraz po II wojnie światowej następuje spadek zróżnicowania, jeśli chodzi o wysokość ciała i potem przez cały okres socjalistyczny różnice się utrzymywały, wszyscy rośli, ale różnice społeczne utrzymywały się cały czas na tym samym poziomie.

Mam w związku z tym pytanie, a jakie były trzy największe traumy w historii polskiego społeczeństwa, ale z biologicznego punktu widzenia?

Pisząc po II wojnie światowej, zresztą pisał w ten sposób, że II wojna światowa była okropna ze względu na terror, na świadomie stosowany przez okupanta.

Nie umniejszam tutaj II wojny światowej, ale za Bogdanowiczem powtórzę, że to jest efekt po prostu terroru, mordowania, a nie zagłodzenia jako takiego.

szwedzkich Karola XII, rosyjskich Piotra I, saskich Augusta II, ale one wynikają też ze zjawiska szerszego, mianowicie straszliwej epidemii dżumy w Europie Północnej w latach 1709-1711.

To w czasie tej właśnie epidemii była taka

Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.