Mentionsy
Papieże i królowie. Wpływ Watykanu na politykę I Rzeczpospolitej
Polscy posłowie gubili w Rzymie złote podkowy, papiescy w Warszawie często mieli ogromne wpływy. Daleko przekraczali rolę zwykłych ambasadorów. Potrafili wciągnąć Rzeczpospolitą do wojny, czasem byli architektami zawarcia pokoju. Mieli wpływ na wybór władców. Umieli zorganizować nawet międzynarodowy sojusz – przeciw Turcji. Papiescy wysłannicy jako jedni z niewielu mieli w Polsce swoje stałe przedstawicielstwo. Jak działała papieska dyplomacja? Jak wielki rzeczywisty wpływ miała na losy Rzeczpospolitą? I czy był to wpływ dobry czy zły. O tym w kolejnym odcinku Podcastu „1000 lat. Prześwietlenie” Łukasz Starowieyski porozmawia z prof. Wojciechem Tygielskim z Uniwersytetu Warszawskiego. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.
Bo wcale nie zawsze i niekoniecznie związane one były z polskim duchowieństwem.
Łukasz Starowiejski zapraszam na kolejny podcast Muzeum Historii Polski.
No to już mamy rok 1981, pokój w jamie zapolskim, zostaje nam raptem te pięć lat, ma kłopoty wewnętrzne, ale rzeczywiście snuje plany ekspansywne w kierunku wschodnim.
Ja oczywiście nie chcę tutaj poświęcać dużo czasu na Stefana Batorego, niezwykłą postać polskiej historii.
W Polsce też w polskiej historii następuje przełom.
Jest taka praca Hanny Osieckiej-Samsonowicz o polskich imprezach, jakie w barokowym Rzymie organizowano.
I z tego powodu, między innymi, choć o relacji w drugą stronę, czyli o przedstawicielstwach polskich może powiemy później, ale wspomnę już teraz o sławnym wjeździe Jerzego Solińskiego do Rzymu.
Tylko pamięta pan doskonale, jak zaczęły się przemiany w Polsce, rządził premier Balcerowicz i on kiedyś wykupił taką wkładkę do Newsweeka na temat Polski, próbując przerwać
Zerwać je stereotypem Polski wierzby płaczące babcie idące do kościoła i wóz drabiniasty.
Jedna z najwybitniejszych postaci w historii Polski.
No i jak wiadomo z historii potem nas troszkę atakują ci Turcy, mamy Cecorę i bitwę pod Wiedniem, czy też oblężenie obozu pod Wiedniem.
To jeszcze wróćmy do tego pytania właśnie o ten polski kościół, nazwijmy to, bo była nawet propozycja biskupów, by pozwolono odprawiać mszę po polsku, żeby księża mogli się żenić, odrzucona przez papiestwo.
No dobrze, czyli można powiedzieć, że nuncjusze zatrzymali tę heretycką nawałę, nazwijmy to, czy też próbę stworzenia kościoła autonomicznego polskiego, ale też mieli swoje plany i próbowali
Zresztą jedno z niewielu takich wyraźnie w historii zaznaczonych konfliktów między władcą a nuncjuszem to jest właśnie konflikt Władysława IV z początku panowania.
To jest kolejny taki przyczynek do tej historii kontaktów powiedzmy rzymsko, nazwijmy to rzymsko-warszawskich, czy Rzeczpospolitej i państwa kościelnego państwowskich.
poparcia nuncjatury, wyrażana w listach i w słowach, poparcia dla działań państwa polskiego na wschodzie.
I przypominam jeszcze o tym epizodzie ważnym emocjonalnie dla strony polskiej, czyli o pojmaniu carów szujskich,
Oni nie byli carami, już byli zdestronizowani, ale symbolika... Wtedy obok króla polskiego stał aktualny car wybrany przez Bojarów, bo to był Władysław.
Więc jest takie połączenie tej symboliki triumfującego oręża polskiego i Nuncjusz jest obecny.
I to jest bardzo ciekawe, ponieważ on pisze, że ten hołd pruski będzie miał długofalowe konsekwencje negatywne, bo on jest hołdem, ale jest hołdem takim słabszym, takim obwarowanym licznymi ustępstwami ze strony polskiej.
Czyli ten porównanie z tekstem Stanisława Mińskiego, na którego się ewentualnie rozmowa, o którym się umówimy, pokazuje, że i ta druga strona uznała w pewnym momencie za niezbędne wydanie instruktarzu, jak trzeba się zachowywać, żeby być skutecznym na gruncie polskim.
Bo i papiestwo słabnie na arenie międzynarodowej od połowy XVII wieku, mniej więcej od końca wojny trzydziestoletniej już nie jest niezbędne papiestwo we wszystkich ważnych decyzjach, można je pominąć, no a Rzeczpospolita słabnie od połowy XVII wieku, tak jak wiemy z podstawowych podręczników historii, więc jest to taka
Taka przyjaźń no niestety słabnących podmiotów, ale trzeba powiedzieć, że przyjaźń wydaje mi się lojalna do końca, to znaczy nawet do rozbiorów, a nawet po trzecim rozbiorze Polski.
To jak w takim razie pogodzić to z pochwałą papieżstwa na temat pierwszego rozbioru Polski, sławną, i tym, że Nucjusz Durini, jeżeli dobrze pamiętam, uważany był za jednego z najgorszych, że tak powiem, wrogów Stanisława Augusta?
Ja myślę, że warto jeszcze wrócić na moment do kwestii tego polskiego Rzymu.
Powstało tam zaraz hospicjum i kolegium polskie, czyli mieliśmy...
I to było takie ważne wspomożenie tej polskiej obecności.
rezydował i korespondował i z władcami i przede wszystkim z Marcinem Kromerem właśnie i z Marcinem Kromerem głównie, to chcę powiedzieć, że w Rzymie istniała taka funkcja jak kardynał protektor narodu polskiego.
Kardynałowie Protektorzy, nie mamy do końca jasności, czy wynagradzani i czym wynagradzani przez polskich władców, ale nie wykluczam tego.
pełnili swoje funkcje, to znaczy pilotowali załatwianie spraw polskich kurii rzymskiej.
potrzebny, a kardynałami, protektorami Polski były wybitne osoby.
I te osoby najwyraźniej są takimi ambasadorami Polski, no nie urzędowymi, ale realnymi.
I jak się czyta różne relacje dotyczące kontaktów polsko-włoskich, to widać wyraźnie, że w tych kontaktach wyodrębniają się osoby związane z nuncjaturą albo pełniące same funkcje nuncjuszy i one czują się zobowiązane, żeby tych przybyszy z Polski na różne sposoby wspierać.
Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00