Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
13.08.2023 15:00

Propaganda III Rzeszy. W poszukiwaniu wroga

Propaganda odgrywała kluczową rolę w III Rzeszy. Stworzyła przekonującą opowieść o wielkości narodu niemieckiego zagrożonego przez wiecznych wrogów. Opowieść, w którą wielu Niemców uwierzyło. Rozniecenie nienawiści do Żydów, Rosjan, Polaków, licznych grup społecznych - to wszystko dorobek niemieckich propagandystów. Ministerstwo Propagandy i Oświecenia Publicznego to tylko element rozbudowanej struktury aparatu propagandowego. W podcaście opowiemy o tym, co na nią się składało i kto w niej działał. Przypomnimy takie postaci jak Leni Riefenstahl, Karl Hanke czy Fritz Hippler - twórca obrzydliwego filmu pt. "Wieczny Żyd". Zastanowimy się nad tym, jak nazistowska propaganda łączyła w sobie nowoczesność i tradycję. Do jakich motywów się odwoływano? Dlaczego poszukiwanie wroga wiązało się z kultem Adolfa Hitlera? Wreszcie, na czym polegał totalny charakter niemieckiej propagandy okresu III Rzeszy? Rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, prof. Eugeniusz Cezary Król, politolog i historyk zajmujący się XX-wieczną historią Niemiec. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 44 wyników dla "III Rzeszy"

Propaganda III Rzeszy nie uznawała subtelności.

Wreszcie, na czym polegał totalny charakter niemieckiej propagandy okresu III Rzeszy?

Bo tak to przywódcy III Rzeszy postrzegali, że oto jest nowa rewolucja.

III Rzesza w ogóle była trochę podzielona na takie ośrodki.

I mas mediów, bo Ministerstwo Propagandy Rzeszy od 1933 roku nazywało się Ministerstwem Oświecenia Narodowego, ja tak tłumaczę słowo Aufklärung, Oświecenia Narodowego, Volksaufklärung i Propagandy.

Słowem, to słowo propaganda w wykonaniu III Rzeszy jest niezwykle szerokie.

Führera było oddziaływanie właściwie na wszystkie sfery życia duchowego w III Rzeszy.

Jeśli na przykład sięgniemy pamięcią do II Rzeszy albo do Republiki Weimarskiej, to przy wszystkich zastrzeżeniach, jakie należy mieć do funkcjonowania tych systemów politycznych,

W III Rzeszy nie było literalnie pod tym względem nic.

A więc propaganda III Rzeszy nawiązywała do różnego rodzaju elementów, które już były w obiegu w III Rzeszy.

Spróbowano te elementy odpowiednio dostosować do założeń ideowo-programowych III Rzeszy.

A co się tyczy podsumowania tego problemu, to od czegośmy wyszli przy naszym początku, czyli znaczenie propagandy III Rzeszy, to jest to propaganda, która ma właściwie rolę czołową, jeśli chodzi o funkcjonowanie wszystkich właściwie dziedzin życia społecznego w III Rzeszy.

Słowem, propaganda jest takim rodzajem ośmiornicy, która ma wiele macek wpisanych w funkcjonowanie życia ludzkiego w III Rzeszy.

której założeniem było to, żeby przeniknąć właściwie całą strukturę życia społecznego, politycznego, gospodarczego w III Rzeszy.

Te najważniejsze instytucje, o których należy powiedzieć, to przede wszystkim kierownictwo propagandy Rzeszy.

A więc Reichspropaganda Leitung, czyli kierownictwo propagandy Rzeszy.

Wreszcie trzeci element tego modelu to jest Izba Kultury Rzeszy.

Izba Kultury Rzeszy.

która teoretycznie była rodzajem samorządu środowiska kulturalnego i masmedialnego, ale faktycznie był to rodzaj pewnego rodzaju zniewolenia tych środowisk, ponieważ trzeba było koniecznie być członkiem jednej z izb tej dużej Izby Rzeszy, na przykład Izba Radiowa Rzeszy albo Izba Filmowa Rzeszy, żeby móc egzystować w swoim zawodzie, na przykład reżysera, aktora i tak dalej.

Słowem Izba Kultury Rzeszy była po prostu aparatem kontrolno-reglamentacyjnym dla szeroko rozumianych środowisk kulturalnych i mas medialnych.

ale w tych wszystkich izbach mieściło się właśnie całe życie kulturalne i masy medialne III Rzeszy.

No to był taki właśnie model szefa w trzech postaciach, czyli przewodniczącego kierownika kierownictwa propagandy Rzeszy, ministra oświecenia publicznego, narodowego i propagandy oraz prezydent Izby Kultury Rzeszy.

Dla przykładu, szefem Izby Muzyki Rzeszy był wybitny kompozytor i dyrygent Richard Strauss, autor bardzo dobrych, różnego rodzaju utworów muzycznych, zwłaszcza oper.

Działał taki wytrawny reżyser jak Veit Harlan, który nakręcił kilka tak zwanych sztandarowych filmów związanych z produkcją filmową III Rzeszy.

Można długo myśleć na temat ich motywów, ale nie ulega kwestii, że zapisali się jako osoby bardzo sprawne z punktu widzenia propagandy III Rzeszy.

On demonstrował swoją apolityczność, ale faktem jest, że jest aktorem co najmniej kilkunastu filmów nakręconych w III Rzeszy.

Słowem, znajdzie się w tym personelu propagandowej III Rzeszy, oprócz dobrze, sprawnie funkcjonujących urzędników.

No jest taka osoba, która budzi szczególne zainteresowanie badaczy, tych, którzy interesują się III Rzeszą.

na postawy ludzi biorących udział w życiu publicznym III Rzeszy.

Panie profesorze, to powiedzieliśmy sobie już o tym, jak wyglądały struktury propagandy w III Rzeszy.

Jakie były główne tematy, które poruszano w propagandzie III Rzeszy?

W przypadku propagandy III Rzeszy tych wrogów można wyliczyć bardzo konkretnie.

Dla przykładu, w pewnym momencie Polska była oczywiście wrogiem, zarówno w Republice Weimarskiej, jako ten kraj, który odebrał Rzeszy potężny kawał terytorium.

W III Rzeszy początkowo Polska też była traktowana jako wróg.

Po 1938 roku, a ściśle biorąc od wiosny 1939, powrócił obraz wroga i został on jeszcze wzmocniony w stosunku do okresu weimarskiego i okresu II Rzeszy.

To bardzo trudne to wszystko jest do tłumaczenia i brzmi to wszystko fatalnie, ale jeśli mamy posługiwać się językiem propagandy III Rzeszy, to czasami warto do takich cytatów nawiązać.

Dla propagandy III Rzeszy wojna ze Związkiem Radzieckim

Krótko mówiąc, jeśli patrzymy na propagandę III Rzeszy z perspektywy, może z lotu ptaka, uwzględniając okres międzywojenny i okres wojenny, to widać wyraźnie, że ta paleta wrogów się zmienia.

Dlaczego było trzeba Polaków traktować jako obywateli Rzeszy,

Zakładając, że oni pozostaną tymi pokolełkami, byli by pilnowali porządku, trzymają się prawa II Rzeszy i mówili po niemiecku.

Ten wątek parareligijny, o którym pan wspomniał, on się objawiał w propagandzie III Rzeszy na różne sposoby i przypominam sobie luty 1943 roku, chwilę po upadku Stalingradu i sławetne przemówienie Józefa Goebbelsa, który próbował przekonać swoich współobywateli, że ofiara żołnierzy niemieckich właściwie jest zaczynem przyszłego

Panie profesorze, powiedzieliśmy zatem sobie już sporo o propagandzie III Rzeszy, o tym, jak ona wyglądała, o tym, kto ją robił, jeżeli tak można powiedzieć.

Adolf Hitler, co tu dużo mówić, to też był pierwszy propagandysta III Rzeszy.

No więc okazuje się, że nie tylko Werner von Braun przydał się aliantom, ale także członkowie aparatu propagandowego III Rzeszy.