Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.

Prześwietlenie zajmiemy się opozycją w PRL-u w latach 60-tych i 70-tych, a po meandrach opozycji oprowadzi nas Bartosz Wójcik z Muzeum Historii Polski.

Jeżeli spojrzymy na okres Polski Ludowej całościowo od 1944 do 1989 roku, to realnie trwałe działania przeciwko władzy podejmowali nieliczni.

Natomiast na pewno da się w dziełach Polski Ludowej znaleźć takie dwa moim zdaniem momenty umasowienia tego oporu.

Polskie Stronnictwo Ludowe Stanisława Mikołajczyka

Drugim takim punktem po tym okresie pierwszych kilkunastu miesięcy Polski Ludowej był ten okres także kilkunastu miesięcy po przełomie sierpnia 1980 roku, kiedy w Polsce na fali tego zwycięstwa robotniczego zwieńczonego porozumieniami sierpniowymi

Natomiast są władze polskie na uchodźstwie, one sterują podziemiem w kraju.

Podziemie przestaje być zjawiskiem o charakterze ogólnopolskim.

Koniec tego procesu w zasadzie następuje jesienią 1947 roku, kiedy ucieka z Polski zagrożony aresztowaniem Mikołajczyk,

Ustawa o amnestii z wiosny 1956 roku, na mocy której więzienia opuszczają tysiące AK-owców, tysiące działaczy Polskiego Państwa Podziemnego, opozycji czy podziemia niepodległościowego po wojnie.

To się dzieje na polskich ulicach, więc to jest ten moment, gdzie rzeczywiście Polacy się bardzo aktywizują, natomiast jest to już nie tyle chęć wywrócenia tego systemu, odrzucenia go, tak jak to miało miejsce w latach 45-46.

Grupa dyskusyjna, w której poruszano różne ważne wówczas zagadnienia społeczno-polityczne i próbowano formować jakieś stanowisko polskiej inteligencji.

Z jednej strony byli tam tacy nestorzy, można powiedzieć, polskiej nauki i kultury, między innymi profesor Lipiński.

Bardzo dużą rolę odgrywał też kontakt z polskimi ośrodkami emigracyjnymi, zwłaszcza Radio Wolna Europa oddziaływało na dużą część Polaków.

Tak, są takie badania, że 1 trzecia polskiego społeczeństwa z różną regularnością, ale słuchała Radia Wolna Europa.

W połowie lat 70. jest to związane właśnie z tą polityką otwartości na zachód i uzależnienia Polski od kredytów z zachodu, dlatego że modernizacja, która była takim naczelnym hasłem Gierka, modernizacja gospodarki, ona jest uzależniona od współpracy z państwami zachodnimi.

Jest tam też mecenas Aniela Steinsbergowa, ważną postacią jest wspominany już profesor Lipiński, są bohaterowie polskiego państwa podziemnego jak Antoni Pajdak czy Józef Rybicki.

systemową, zorganizowaną pomoc dla robotników, niedoraźną, zorganizowaną i na fali tego porozumienia w 76 roku, we wrześniu, dochodzi do powołania Komitetu Obrony Robotników, organizacji przełomowej na polskiej mapie politycznej, można powiedzieć, bardzo ubogiej w okresie.

Posiadamy w zbiorach Muzeum Historii Polski.

Tam więcej się mówi o tej sytuacji geopolitycznej, o niesuwerenności Polski.

Mowa o Konfederacji Polski Niepodległej, tam właśnie liderem będzie Leszek Moczulski.

Natomiast druga taka organizacja, która odegrała bardzo ważną rolę, chociażby w czasie strajków na Wybrzeżu, to będzie Ruch Młodej Polski, którego takim liderem był Aleksander Hall.

Działania, różne cele, wszystkie są już elementem takiego zjawiska, którego w zasadzie poza pierwszymi latami Polski Ludowej nie było, czyli zinstytucjonalizowanej opozycji, nielicznej.

Naszym gościem był Bartosz Wójcik z Muzeum Historii Polski.

Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.