Mentionsy

O tym porozmawiamy z wybitnym specjalistą historii Rusi, profesorem Hieronimem Gralą.

historii Rusi.

powiedziałbym fragmentaryczną wiedzę historyczną, no nie zawsze ma coś wspólnego z Rosją historyczną, ale właśnie tak początek XI, koniec X wieku znakomicie pasuje do tych dywagacji historiograficznych, bo to i wejście Rusi w świat cywilizacji, no jakiej?

No i to stwarza oczywiście przy skonsumowaniu takiej piętnastowiecznej tak naprawdę teorii rosyjskiej, translacją imperii, przeniesienia władzy monarszej w ramach Rusi z Kijowa na Róźzalesko, więc Włodzimierz Rostów, Susdal, Moskwa, stwarza prawa historyczne na Ukrainę, Białoruś.

Więc powstaje mityczny władca, który nie tylko jest w prostej linii z domu Cezarów i jest latoroślą imperatorów Rzymu, ale jeszcze uzasadniając historyczne prawa dynastii na panowanie nad Rusią, stwarza widoki w Rajeczego sięgnięcia po Prusy.

Umówiłem się z panem profesorem, że dziś będziemy rozmawiali o tym wszystkim, co działo się w historii Rusi, ale przed czasami Iwana Groźnego, więc to będą bardzo mało znane i dość zamierzchłe tematy.

Ale jeszcze wcześniej, i to jest zasadnicze pole bitwy o pamięć historyczną dzisiaj, jest apostoł Rusi, czyli Włodzimierz Wielki.

Dla Rosjan jest apostołem Rusi, jak już powiedziałem, i jest pierwszym władcą ruskim, czytaj, rosyjskim.

Dla Ukraińców jest władcą ruskim, czytaj, ukraińskim i apostołem Rusi, czytaj, ukrajnym.

Trudno zaprzeczyć, że Moskwa jest produktem starej Rusi, więc Rusi kijowskiej, tej posuwającej się ekspansji i kolonizacji ziemu grofińskich, więc jest jakąś córką w pewnym sensie.

Zresztą zwracam uwagę, że cała ta dyskusja dawno wymknęła się poza granicę rozsądku, bo jeżeli ograniczymy prawo do Włodzimierza do jednego bliskiemu nam sąsiedniego narodu, to na przykład zrobimy kuku nie tylko Rosjanom, ale również Białorusinom, którzy też mają prawo się połowywać i to jeszcze...

bo późniejszy, mówiąc w dzisiejszych kategoriach, późniejszy drugi po Włodzimierzu, założyciel Ukrainy, czyli Jarosław Mądry, wedle tych kryteriów jest półbiałorusinem, bo synem Rognedy, księżniczki połockiej.

Włodzimierzowego na brzegu Dniepru, na wzgórzach kijowskich, który był symbolem chrztu Rusi, jeszcze także za cara.

Oczywiście on jest bardzo ważną postacią wielkiego pomnika tysiąclecia Rusi, wzniesionego przez Romanowów w 1862 roku.

Otóż cały ten zamęt, cały ten spór o chrzest Rusi trwający od 10 lat, a tak naprawdę od 15, wyprzedzający aneksję Krymu był sporem zawierającym w sobie różne wątki, na przykład prawo do Krymu.

Dlaczego potem Putin mówi, że w jednej z swoich mów tronowych, że przecież Krym to jest góra świątynna dla Rusi, prawda?

mówi, że Krym to jest chrzcielnica Rusi.

I potem, dwa lata później, chrzcielnica Rusi zamienia się w chrzcielnicę Rosji.

Włodzimierz przeobrażający się z władcy Rusi w władcę Rosji.

Apostoł Rusi, który staje się apostołem Rosji.

Jeżeli Rosji, to znaczy, że całość Rusi do Rosji należy.

My jesteśmy Rusią i czymś więcej jesteśmy Rosją.

A jeszcze chciałbym dopytać o dość istotną sprawę, ponieważ w moim pokoleniu każde dziecko znało słynną legendę o Lechu, Czechu i Rusie.

No ale z drugiej strony, dlaczego Polacy i Rusini, bo jednak należałoby mówić w tym momencie bardziej Rusini niż Rosjanie, bo to dotyczy czasów zamierzchłych, mają z sobą mniej więcej tyle samo wspólnego, co Polacy i Serbowie, Polacy i Chorwaci, Polacy i Czesi, Polacy i Łużyczanie, prawda, i tak dalej.

że skoro pojawiają się Polanie na Rusi, a Polanie to siedzą nad Wisłą, to znaczy, że coś nas łączy.