Mentionsy
W cieniu szlachcica? Kobiety w dawnej Rzeczpospolitej
Historia I Rzeczypospolitej jest zdominowana przez mężczyzn. Wiemy, jak rządzili, jakie toczyli wojny i czego dokonali. Historia Polski to ich historia. Nie jest to jednak pełny tej epoki. Jakie miejsce w sarmackim świecie zajmowały kobiety?
Czy można powiedzieć, że kobiety odgrywały w świecie sarmackim rolę po stokroć istotniejszą, aniżeli mogłoby to się wydawać na pierwszy rzut oka? Wśród kobiet doby staropolskiej nie brakowało niezwykłych osobowości, które odcisnęły piętno na swoich czasach. Przypomnimy postaci kobiet, które nie wpisały się w zarezerwowane dla nich role społeczne. Kim była Teofila Chmielecka, Elżbieta Łucja Sieniawska, a kim Elżbieta Drużbacka?
Jak szlachcianki radziły sobie w aranżowanych małżeństwach? W jakim stopniu mogły decydować o własnym losie? Czy kobiety w I Rzeczpospolitej miały większe prawa niż kobiety w innych krajach?
O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej!
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Nie bez kozery przecież w trakcie Potopu Szwedzkiego Jan Kazimierz Waza złożył śluby lwowskie przed obrazem Matki Bożej Łaskawej.
Charakterystycznym przykładem mogą być listy, które słał do swojej żony niezapomniany Jan III Sobieski.
I niekiedy tak rzeczywiście było, jak choćby w przypadku Marysieńki Sobieskiej.
Pisał o tym chociażby autor renesansowy Jan Płoczywłos-Mrowiński w swoim Stadle Małżeńskim.
Był nim Jan Kazimierz Warszycki.
Należy dodać, że Jan Kazimierz Warszycki, o ile wierzyć relacji żony, nie bardzo rozumiał, na czym polega skonsumowanie małżeństwa.
Z pomocą króla Jana III Sobieskiego doprowadziła do rozwodu.
Ukochana Jana III Sobieskiego musiała czekać, aż umrze jej zdziwaczały mąż Jan, sobie pan Zamoyski i dopiero wtedy.
Niezrównany badacz obyczajów szlacheckich Władysław Łoziński podaje, że niejaka Beata Zawiszanka miała razem z dwoma sługami zabić swojego męża Jana Solikowskiego.
O tym, jakimi dysponowała wpływami, niech zaświadczy choćby fakt, że goszczono ją na weselu króla Zygmunta III Wazy.
Innym przykładem kobiety cieszącej się niezależnością była Anna Alojza Chodkiewicz z domu Ostrokska, wdowa po hetmanie Janie Karolu Chodkiewiczu, który zmarł zaledwie rok po wspólnym ślubie.
Drugą taką kobietą była żona dwóch królów Władysława IV i jego brata Jana Kazimierza.
W Rzeczpospolitej zyskała olbrzymią władzę, miała ogromny wpływ na politykę wewnętrzną i zagraniczną prowadzoną przez króla Jana Kazimierza.
Zwłaszcza w drugiej połowie XVII wieku i na początku XVIII grupa wpływowych magnatek chętnie angażowała się w sprawy państwa.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00