Mentionsy

I jaką rolę w powstaniu późniejszej stolicy Polski odegrali niemieccy osadnicy, którzy przemieścili się w górę Wisły z Torunia?

Dlaczego akurat to Warszawa, miasto w XVI wieku głęboko prowincjonalne, wpadła w oko polskim władcom najpierw jako miejsce wolnych elekcji, a później królewskiej rezydencji?

Dziś gościem podcastu Muzeum Historii Polski jest profesor Błażej Brzostek z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego.

Witam panie profesorze i cieszę się z tego debiutu w podcaście Inne Historie Polski.

I napisanie historii wstecz wydaje się pod tym względem też wyzwaniem.

No dobrze, jeżeli zaczynamy od tych wydarzeń najbliższych, tych, które może nawet jeszcze nasze pokolenie pamięta, tych, które pamięta pokolenie naszych rodziców czy naszych dziadków związane ze stolicą Polski, ale jeżeli już przeniesiemy się na ostatnie karty tej książki, to to, co zamyka historię Warszawy, czyli co jest tym najstarszą wiadomością, najstarszym elementem dziejów stolicy?

I ten bardzo stary kościół, który sobie stoi, jest zapisem tamtej właśnie historii.

To jest dzielnica, która jeszcze została zaprojektowana zanim socrealizm do Polski przychodzi.

Wciąż na ziemiach polskich i wciąż w Warszawie miejskość się kojarzy z niemieckością.

Niemcy są obecni w historii Warszawy stale na dobre i na złe.

I po pierwsze słyszymy z wiedzy szkolnej te najgorsze rzeczy na temat Krzyżaków i mamy pretensje do Konrada Mazowieckiego, że Krzyżaków sprowadził, a później oni próbowali przez cały czas jakąś pętlę na szyi tego księstwa, a potem państwa polskiego tam zaciągać.

Oni zresztą przychodzą nie pierwszy raz, bo przecież Warszawa jest miastem pruskim po trzecim rozbiorze Polski przez 10 lat.

I później odbudowywana w warunkach szalejącego stalinizmu, jednak ciągle jest symbolem tej ciągłości już polskiej.

Znikło miasto niemieckie, narodziło się miasto polskie.

I dzisiaj trzeba jakby wtórnie wyjaśniać, że ci wszyscy kupcy i rzemieślnicy, którzy są opisywani w tych licznych książkach, w ten sposób jakby byli Polakami, mają polskie imiona, ci jacyś tam średniowieczni wymieniani w latach 50. na przykład w literaturze.

Przed naszym spotkaniem zerknąłem troszkę na mapę Europy i zacząłem szukać znaczących miast w historii Europy, które znajdowałyby się nie nad jedną, nie nad dwoma, ale nad zbiegiem trzech rzek.

Warszawa zresztą właśnie na początku XVI wieku staje się częścią Korony, czyli Królestwa Polskiego i Piastowie Mazowieccy nie żyją, więc nie jest to nawet miejsce lokalnego dworu książęcego.

No to dzisiaj to się nazywa ludowa historia Polski.

To, co próbuje zrobić Drucki-Lubecki, jako szef gospodarki Królestwa Polskiego, pod władzą rosyjską, ale jeszcze w okresie autonomii, 1815-1830, to jest wytworzenie takiego motoru gospodarczego, który by osadzony był także w miastach i symbolem tego jest wprowadzanie maszyn parowych.

I ta Huśtawka to jest też element historii Warszawy i element jej takich problemów tożsamościowych, jak sądzę, bo do dzisiaj Warszawa...

który lekceważy lokalną tradycję ojców i uważa język polski za język gminny i tak dalej.

no to wtedy byłoby wszystko zupełnie inaczej, ale tu była ta Warszawa i w ogóle to królewiackie, ten stereotyp królewiaka, człowieka, który jest nieporządny, taki szlachcic, który trwoni pieniądze, taki ktoś, kto nie zna nowoczesnych metod gospodarowania, na przykład to z punktu widzenia Wielkopolski, no to gospodarstwo rolne Królestwa Polskiego to jest rozpacz.

Warszawa jest miastem, które się nie bało zdetronizować cara jako króla polskiego, więc Warszawa zaczyna być miastem heroicznym.

Nie znamy żadnych jego wystąpień, które byłyby zgodne z tym antypolskim ówczesnym nastawieniem elit, które rządzą Warszawą.

Żadnych wypowiedzi, które by się przyłączały do postulatów całkowitej eliminacji na przykład języka polskiego.

Co w historii Warszawy, jaka decyzja, nie mówię tutaj o wydarzeniach historycznych, tych najważniejszych, najbardziej tragicznych, ale jaka decyzja związana z tym rozwojem infrastrukturalnym Warszawy była największym błędem w jej historii?

Jaruzelski buduje metro, żeby pokazać, że jest odnowicielem Polski pod rządami stanu wojennego, ale to metro, kto pamięta, to wie jak było budowane, że to była bezustanna przerwa.

Profesor Błażej Brzostek był gościem podcastu Muzeum Historii Polski.

Zapraszamy do subskrypcji kanału Muzeum Historii Polski, tak aby nie ominęły Państwa kolejne odcinki.