Mentionsy
Wielki, mały człowiek. Władysław Łokietek
Dlaczego Władysław Łokietek został legendą? Czy zadecydował o tym talent polityczny przedostatniego króla z dynastii Piastów? Dlaczego jego postać rozbudza wyobraźnię historyków? Jaka była droga Łokietka na szczyt władzy i jak oceniamy prowadzoną przez niego politykę wobec rozbicia dzielnicowego? W dzisiejszym podkaście przypomnimy także najważniejsze postaci XIV-wiecznej Polski: Przemysła II, arcybiskupa Jakuba Świnkę, Jana Luksemburskiego oraz Kazimierza Wielkiego. Opowiemy także o Krzyżakach i rzezi Gdańskiej. O niezwykle burzliwym okresie w historii Polski i wyjątkowej postaci jaką był Władysław Łokietek w podkaście z serii „1000 lat. Prześwietlenie” opowie Łukasz Starowieyski. Jego gościem jest prof. Janusz Grabowski z Archiwum Głównego Akt Dawnych oraz dr Tomasz Borowski z Muzeum Historii Polski. Zapraszamy do podkastu Muzeum Historii Polski. To opowieści o wybitnych postaciach sprzed wieków i kulisach kluczowych wydarzeń dla dziejów naszego kraju, przeplatane mniej znanymi, choć pasjonującymi wątkami z historii Polski. Podkastu Muzeum Historii Polski wysłuchasz na YouTube, Spotify, Google Podcasts, Audiotece, a także na innych platformach podkastowych. Zapraszamy do subskrypcji naszych profili. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Dziś prześwietlimy Władysława Łokietka.
O wczesnych latach Łokietka wiadomo niewiele.
Władzę w Krakowie przejął Leszek Czarny, starszy i przyrodni brat Łokietka, zresztą na mocy umowy ze wstydliwym.
Dzielnice są coraz drobniejsze, co zresztą dobrze obrazuje rodzina samego Łokietka.
Stryjeczny brat Władysława, książę mazowiecki Bolesław Płocki oraz śląski Henryk Probus.
Bolesław zaś, zgromadziwszy braci swoich Konrada i Łokietka, poszli na Henryka do Krakowa.
Łokietka nie można jednak nie doceniać.
Wojsko zatem księcia wrocławskiego Henryka, które potajemnie przybyło do Krakowa, wpuścili nocą do miasta popierający Henryka Wrocławskiego mieszczanie krakowscy i o mało co żywcem nie ujęto Władysława Łokietka, który kręcił się wśród straży wojskowych w mieście.
To tyle istotne, że choć ucieczka Łokietka jest pewna, to okoliczności od tego czasu mogły obrosnąć legendą.
Wielu konkurentów Łokietka ginie w niejasnych okolicznościach, ale nici podejrzeń nigdy nie biegną w stronę urodzonego na Kujawach księcia.
W kolejnym roku w walce z Litwinami ginie brat Łokietka Kazimierz.
Łokietka znów nikt nie podejrzewa, choć to on korzysta najbardziej.
Rok ten pamiętany był koronacją króla Wacława na Królestwo Polskie, wygnaniem księcia Władysława Łokietka.
Tymczasem dla Łokietka Polska staje się za ciasna.
Na pochyłe drzewo Imperium Włacława wskakuje też Henryk, który uprzedza Łokietka i zajmuje Wielkopolskę.
Wacława w Polsce nie ma od dawna, ale zaniepokojony sukcesami Łokietka szykuje się do wyprawy.
Nie jest winny zapewne ani śmierci Henryka IV Probusa, który chociaż umiera, nie wiemy czy rzeczywiście został otruty, ale to są zupełnie inne sprawy i nie dotyczą zupełnie jeszcze Łokietka, który wtedy nie odgrywa jeszcze tej najważniejszej roli.
Śmierć Przemysła II, z którym jest skoligacony przez swoją małżonkę Jadwigę, Władysław Łokietek, to jest śmierć, za którą odpowiada raczej Brandenburgia, więc tutaj nie widzę żadnych niczy, które by prowadziły do Władysława Łokietka.
Można się zastanowić nad tym zgonem Wacława III, ale wiemy, że jest to także zamach i tutaj chyba też ja rozgrzeszyłbym łokietka.
Według Kroniki Oliwskiej wybór Łokietka na władcę Pomorza był zgodny.
Wcale nie wszyscy tęsknili do Łokietka.
Jeśli by wierzyć świadkom jego procesu, to niemal diabeł wcielony, który próbował usunąć księcia Władysława z ziemi i wytępić naród polski.
Zwolennicy Łokietka pod dowództwem sędziego Boguszy zamknęli się w Grodzie.
Jak wobec tego buntu mają obronić gród, gdy nie mają potemu możliwości, ale nie chcąc też puszczać grodła, by nie zostało to uznane za zdradę przez pana Władysława króla?
Iż skoro pan Władysław król nie może ich wesprzeć, niech wezwą krzyżaków, którzy byli wtedy przyjaciółmi pana króla Władysława.
Tak przynajmniej zeznawał Wilhelm podczas procesu wytoczonego krzyżakom przez syna Łokietka, Kazimierza Wielkiego.
Ostatnio doszło do naszych uszu, że wspomniani mistrzowie i bracia tegoż zakonu szpitalników, wtargnąwszy zbrojnie do ziemi ukochanego syna, szlachetnego męża, księcia krakowskiego i sandomierskiego Władysława, w mieście Gdańsku wymordowali ponad 10 tysięcy ludzi, zadając śmierć płaczącym w kołysce niemowlętom, których by nawet wróg wiary oszczędził.
Czy doprowadzenie do utraty Pomorza to największy błąd Łokietka?
To nie był także błąd Łokietka.
Ja tu nie występuję w charakterze obrońcy króla Władysława Łokietka.
Po utracie Pomorza państwo Łokietka skurczyło się właściwie do Małopolski, ziemi sandomierskiej i kilku pomniejszych ziem na Kujawach.
Opłaca im się bardziej związać z Pragą czy z księżętami śląskimi niż z kadłubowym państewkiem Władysława.
Podobnie jak Judasz pocałunkiem Chrystusa zdradzili łokietka.
Czy ich dwór Władysław Łokietka interesował?
Póki żył Henryk Głogowski i ostatni wielki polski konkurent Łokietka, szans na to nie było.
Do tego przedstawiciele Łokietka mają w Awinionie, gdzie wówczas rezydowali papieże, bardzo groźnych dyplomatycznych przeciwników.
To data symbol, data graniczna, a dla Władysława dzień największego tryumfu.
Arcybiskup Gnieźnieński Janisław w czasie uroczystej mszy o Duchu Świętym namaszcza księcia Władysława Łokietka na króla, zaś jego żonę Jadwigę, córkę księcia poznańskiego Bolesława, na królową.
Jak ocenić łokietka?
Podróż po czasach Łokietka odbywaliście ze mną, czyli Łukaszem Starowiejskim.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00