Mentionsy
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem a buntem
13 grudnia 1981 roku w Polsce doszło do jednego z najbardziej dramatycznych momentów powojennej historii. W tym odcinku podcastu analizujemy kulisy decyzji władz PRL, polityczne kalkulacje i przygotowania do operacji, która na lata zmieniła życie milionów ludzi.
Dlaczego zdecydowano się na ten krok? Czy groźba interwencji ZSRR była realna, czy raczej stała się narzędziem presji i usprawiedliwienia działań władzy?
Jak wyglądała sytuacja polityczna w latach 1980–1981? Czy kryzys gospodarczy, narastające napięcia społeczne i rosnąca siła „Solidarności” nieuchronnie prowadziły do konfrontacji?
Podcast pokazuje także codzienność tamtego czasu: internowania, mechanizmy represji i funkcjonowanie obozów odosobnienia. Jak radzono sobie z izolacją, strachem i niepewnością jutra? I wreszcie — czy decyzje z grudnia 1981 roku złamały społeczeństwo, czy przeciwnie, wzmocniły dążenie do wolności?
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
A jednak pokusa, by chociaż przez godzinę, dwie zobaczyć cofające się nyski ciężarówki star przeznaczone do transportu zomo lub zatrzymanych, by wyskandować tu jest Polska.
Już 16 grudnia po południu rozpoczęto miotanie w stronę ZOMO ciężkimi nakrętkami, mutrami z rozkręcanego torowiska i kamieniami z rozkopywanych nasypów kolejowych.
To wówczas przez radio amatorów nagrane zostały rozmowy dowództwa operacyjnego ZOMO, powielane później tysiące razy na kolportowanych przez oficynę Nowa kasetach z pieśniami stanu wojennego.
Również w przypadku ZOMO została przekroczona bariera psychologiczna.
W skład grupy uderzeniowej weszło kilka kompani ZOMO i Wojska Polskiego i pluton czołgów.
To strzelał pluton specjalny ZOMO.
Owszem, ZOMO jeszcze kilkukrotnie pacyfikowało strajkujące zakłady pracy.
Potem szarża zomo, rozbijające pierwszy szereg, po której na asfalcie zostawały zmięte transparenty, czyjaś torebka, zgubione półbuty.
Ta ostatnia technika sprawdziła się zresztą również, kiedy 3 maja 1982 demonstrantom udało się opanować most śląsko-dąbrowski w Warszawie i z jego wysokości skutecznie blokować ruch kolumn ZOMO na Wisłostradzie.
Ostatnie odcinki
-
Armia polska w ZSRR? Ludowe Wojsko Polskie
09.07.2026 14:00
-
Krach na Wall Street a gospodarka II RP. Wielki...
02.07.2026 14:00
-
Konstytucja 3 maja i II rozbiór Polski. Ostatni...
25.06.2026 14:00
-
Czerwiec 1976. Początek końca PRL?
18.06.2026 14:00
-
Marionetka czy król? Rządy Stanisława Augusta P...
11.06.2026 14:00
-
Jak wyglądały wakacje w PRL?
04.06.2026 14:00
-
Początki króla Stanisława Augusta Poniatowskieg...
28.05.2026 14:00
-
II RP pod francuskim parasolem. Francja i Pols...
21.05.2026 14:00
-
Zamach stanu Piłsudskiego. Przewrót majowy i rz...
14.05.2026 14:00
-
Telefon - historia rewolucyjnego wynalazku
07.05.2026 14:00