Mentionsy
Zapomniany geniusz - Michał Doliwo-Dobrowolski
Szkolny program nauczania historii XIX wieku poświęcony jest wydarzeniom, które zmierzały do odzyskania przez Polskę niepodległości - od powstań narodowych, przez masowe ruchy polityczne, po I wojnę światową. Nie wspomina się o czymś, co nasz gość uznaje za największą rewolucję w naszych dziejach - rewolucję przemysłową. Spójrzmy na ostatnie dziesięciolecia XIX wieku z tej perspektywy.
Kto uchodzi za ikonę tej rewolucji? Czy jest nią Thomas Edison, którego niesłusznie kojarzymy przede wszystkim z żarówką? A może promowany współcześnie przez Elona Muska Nikola Tesla? Jak w tej stawce odnajduje się zapomniany także w Polsce Michał Doliwo-Dobrowolski? Jaki przełomowy wynalazek zawdzięczamy temu wybitnemu elektrykowi?
Czy Europa odstawała od Stanów Zjednoczonych na polu wynalazczości? Kiedy zaczęto wprowadzać elektryczność na ziemiach polskich? Czy Chorzów był pierwszym miejscem, w którym zaświeciło światło? Dlaczego koncentrowano się na wprowadzeniu nowych wynalazków w polskich kopalniach?
O tym wszystkim w podcaście z serii Inne historie Polski rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Michał Kopczyński z Muzeum Historii Polski.
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Tesla.
Zatytułowałem ten odcinek Polski Tesla.
Ja bym powiedział tak, w tej chwili w erze smartofonizacji jest to raczej Nikola Tesla, dlatego że Elon Musk stworzył markę samochodów elektrycznych Tesla i teraz już każdy wie, że Tesla był geniuszem, nie tylko ten taka grono jego wyznawców, każdy wie, że Tesla był geniuszem i zaraz będą mówić, że wymyślił samochody elektryczne, co jest powiedzmy sobie pewną przesadą.
Tesla ukończył, znaczy właśnie nie ukończył, ukończył półtorej roku, trzy semestry studiów na Politechnice w Gracu.
Tesla by pewnie te studia skończył, bo to był dobry student, tylko że na drugim roku, w czwartym semestrze, on strasznie się zatopił w takiej niedobrej pasji grania w karty.
I tym się zajmował Tesla.
Tesla wtedy miał pomysł właśnie tego przekazywania prądu przemiennego z wysokimi napięciami, ale Edison miał inne problemy i w związku z tym po prostu go zignorował.
I wtedy Tesla rzucił pracę.
Tesla ich przekonał do tego, robiąc taki ciekawy eksperyment, mianowicie postawił swój taki mały silniczek pod stołem, a na stole było miedziane jajko.
I Tesla ten swój silnik prądu przemiennego patentuje w roku 1888 i ma trzy możliwości.
Brown, Peck i Tesla.
I tutaj ta pierwsza reklama, taka powiedziałbym, takie showmaństwo naukowe, czyli to jest to Jajo Kolumba, który pokazuje Tesla w swoim, czyli Brownowi i Peckowi.
I żeby przemówić do elektryków i ludzi, którzy się na tym znają, Tesla, no nie mogę powiedzieć, że wynajmuje, ale w każdym razie zaprzyjaźnia się i pokazuje swoje pomysły profesorowi z Cornell University, który się nazywa William Anthony.
A następnie Tesla wygłasza wykład.
Zatrudnia też Tesla, ale Tesla nie wytrzymał dłużej niż półtorej roku.
I Tesla tutaj jest postacią już taką trochę legendarną przez te swoje fantastyczne pokazy, ale on w tym nie uczestniczy.
Dozujemy napięcie, aby ujawnić kim był ten polski Tesla, chociaż profesor przed chwilą ujawnił jego personalia.
kolorowną, taką czarno-białą, no powiedzmy Tesla, który znalazł się na 50 centówce euro chorwackiego i Chorwaci tak jakby czczą jego pamięć jako człowieka z ich kraju.
Oczywiście Serbowie są przekonani, że Tesla jest Serbem.
Ja kiedyś miałem dyskusję ożywioną ze swoim słoweńskim kolegą, który przekonywał, że przecież Nikola Tesla to jest Słoweniec.
To jest dokładnie ten sam rok co Tesla.
I pojawiają się bohaterowie zbiorowej wyobraźni, jak Edison, czy właśnie Tesla.
Tesla, to jest oczywiście prąd przemienny, prawda?
Tesla też pracował na prądzie przemiennym, ale w Stanach Zjednoczonych był prąd jednofazowy albo dwufazowy.
Z tym sensie, że Tesla już wtedy nie pracował dla Westinghouse'a, natomiast był przez komisję konkursową wykorzystany jako taki rzeczoznawca.
Ktoś, kto prawdopodobnie gdyby z tego Szczecina wyruszył za ocean, to by mógł być równie dobrze znany jak Tesla.
I Gouraud go wysłał do, tak jak wysłał, tak jak wysłał Tesla, tak i wysłał Insula do Edisona.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00