Mentionsy

Podcast Wojenne Historie
Podcast Wojenne Historie
13.05.2026 05:00

Niezwykły przypadek Kurlandii

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 

🔶⁠PATRONITE.PL⁠🔶

Albo postawić nam symboliczną kawę w serwisie

🔷⁠BUYCOFFEE.TO⁠🔷

Rozdziały (9)

1. Wprowadzenie i temat odcinka

Kamil i Norbert przedstawiają odcinek o Kurlandii, jej znaczeniu w II wojnie światowej i konfliktach między historią niemiecką a radziecką.

2. Historia Grupy Armii Północ

Norbert omawia historię Grupy Armii Północ, jej role i operacje w II wojnie światowej.

3. Konflikt historiograficzny

Kamil i Norbert omawiają konflikt historiograficzny między niemiecką i radziecką interpretacją zakończenia operacji w Kurlandii.

4. Bitwy w Kurlandii (1944-1945)

Norbert szczegółowo opisuje sześć bitew, które stoczono w Kurlandii, a Armia Czerwona nie była w stanie zniszczyć Grupy Armii Północ.

5. Znaczenie Kurlandii dla Niemiec

Kamil i Norbert omawiają znaczenie Kurlandii dla Niemiec, jej symboliczne i kulturalne aspekty.

6. Operacje i wycofywanie się Niemców

Norbert opisuje operacje i wycofywanie się Niemców z Kurlandii, a także ich decyzje dotyczące ewakuacji i kontroli nad Bałtykiem.

7. Przeciwności i decyzje Niemców

Kamil i Norbert omawiają przeciwności i decyzje Niemców dotyczące dalszego broniącego się w Kurlandii, a także ich strategie wycofania się.

8. Bitwa o Kurlandię - pierwsze uderzenie rosyjskie

Niemcy nie mogli odzyskać połączenia z Kurlandią, ponieważ Rosjanie kontynuowali ataki na różne kierunki, w tym bitwę o Kurlandię.

9. Bitwa o Kurlandię - operacje i wycofywanie się

Rozkazano Niemcom wycofać się z Kurlandii, mimo oporu. Ewakuowano setki tysięcy ludzi i pojazdów, jednak większość jednostek musiała poddać się Armii Czerwonej.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 51 wyników dla "Armii Północ"

Jesienią 1944 roku Armia Czerwona odcięła na Łotwie niemiecką grupę Armii Północ, ale nie potrafiła jej tam potem ani zniszczyć, ani nawet w całości wziąć do niewoli.

A po drugie, dlaczego Armia Czerwona, mimo przewagi, mimo wielokrotnych krwawych szturmów, nie była w stanie dobić osaczonej w Kurlandii grupy Armii Północ?

Broniły się wojska niemieckiej najpierw Grupy Armii Północ, a następnie Grupy Armii Kurlandia, po zmianie nazwy.

I Niemcy, historycy wojskowości niemieccy, wielu niemieckich weteranów, zwłaszcza w dekadach bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej, z jakimś rodzajem dumy podkreślało to, że Grupa Armii Północ,

W porządku, wojska niemieckiej Grupy Armii Północ wycofały się z Rosji na obszar państw nadbałtyckich, a następnie skutecznie aż do 8 maja 1945 roku armie tejże niemieckiej Grupy Armii walczyły, skutecznie broniły się na obszarze zachodniej Łotwy, czyli na obszarze Kurlandii.

Z kolei rosyjska, a właściwie radziecka historiografia, radziecka propaganda, polityka historyczna skupiała się na tym, że niemiecka grupa Armii Północ została odcięta na obszarze Łotwy i dzięki temu nie mogła już w żaden sposób wspierać zasadniczego wysiłku armii niemieckich na centralnym, zasadniczym, strategicznym kierunku operacyjnym, czyli na kierunku berlińskim.

Trzy miesiące radzieckie dowództwo starało się jak mogło, aby zniszczyć grupę armii północ w Kurlandii i to się nie udało.

nie byli w stanie zebrać takiej siły, żeby uzyskać trzykrotną przewagę nad Grupą Armii Północ.

To była walka, gdzie liczne zgromadzone obok siebie niemieckie dywizje piechoty z kontratakującymi z odwodu dywizjami pancernymi skutecznie blokowały każdą radziecką próbę zniszczenia Grupy Armii Północ w październiku, w listopadzie, w grudniu 1944 roku, w styczniu, w lutym, w marcu 1945 roku.

Guderian upierał się, że w Kurlandii zmarnowano potencjał, że ta szesnasta, ta osiemnasta armia Grupy Armii Północ, które tkwiły do końca wojny w Kurlandii, dwadzieścia dywizji, że te jednostki należało ewakuować z Kurlandii do obrony centralnych obszarów Rzeszy, że to był absurd, że w pewnym momencie bardziej wartościowe niemieckie dywizje w kwietniu 1945 roku, fakty już bardzo wykrwawione, ze zredukowanymi batalionami, z rozwiązanymi kompaniami niektórymi, tak, one już były bardzo zmęczone.

I Guderian proponował Hitlerowi ewakuację Grupy Armii Północ z Kurlandii.

Guderian twierdził, że można było wyciągnąć grupę armii północ.

Armia Czerwona zdobywa Wilno, to jest lipiec 1944 roku i pod koniec lipca 1944 roku wojska radzieckie wychodzą nad Zatokę Ryską, wdzierają się na obszar Łotwy, na południowy zachód od stolicy Łotwy Rygi, w której nadal są Niemcy, wychodzą nad Zatokę Ryską, od zachodu odcinają niemiecką grupę armii północ, która w tym momencie walczy na obszarze północnej Łotwy i na obszarze Estonii.

Natomiast sama Grupa Armii Północ zachowuje pełną zdolność do walki.

Mieliśmy o tym odcinek dla naszych patronów, jak niemiecka Grupa Armii Północ nie dość, że skutecznie broni się na swoich odcinkach odpowiedzialności...

To znaczy niemiecka Grupa Armii Północ sama zabezpiecza swoje południowe, prawe, odsłonięte skrzydło i kieruje do działań nie tylko np. do obrony Rygi, ale także do nawiązania kontaktu z własnymi wojskami, które idą od Prus Wschodnich,

Grupa Armii Północ i Grupa Armii Środek nawiązują ponownie kontakt lądowy.

Rosjanom nie udało się odciąć Grupy Armii Północ.

Rosjanie siłami frontu leningradzkiego, I, II i III frontu nadbałtyckiego walczą tutaj z niemiecką grupą armii północnej.

To jest fenomen niemieckiej Grupy Armii Północ.

Ona zaczynała w Barbarosse mając jedną grupę pancerną, czwartą, która miała trzy dywizje pancerne i tak naprawdę w latach 1942, 1943, 1944 niemiecka Grupa Armii Północ skutecznie walczyła z Armią Czerwoną używając niezwykle niewielkiej ilości dywizji pancernych.

ale najskuteczniejsza w obronie niemiecka grupa armii północ w wojnie radziecko-niemieckiej nie potrzebowała nigdy dużo dywizji pancernych, zwłaszcza w obronie, aby się skutecznie opierać radzieckim natarciom.

Ale kilka niemieckich dywizji pancernych oczywiście tam operuje, a do deblokady, do połączenia Grupy Armii Północ i Grupy Armii Środek, o czym mówiliśmy w osobnym odcinku, Niemcy użyli jednak dużego zgrupowania pancernego.

W związku z czym wycofanie się z tego obszaru jest dla nich mentalnie trudne, ale gdyby mieli swobodę odwrotu do Prus Wschodnich, gdyby przez Kłajpedę, a przede wszystkim Tylrze mogli wycofać grupę armii północ z obszaru zachodniej Łotwy przez obszar zachodniej Litwy, to prawdopodobnie by to zrobili, bo to byłoby idealne skrócenie frontu.

Niemiecka flota handlowa zaopatruje Grupę Armii Północ drogą morską.

Ryga, Lipawa, Windawa, Kłajpeda, no to już jest obszar Rzeszy, ale to są ważne porty zaopatrzeniowe niemieckiej Grupy Armii Północ i częściowo lewego skrzydła niemieckiej Grupy Armii Środek.

Niemiecka grupa armii północ uchodzi ze Stonii, uchodzi z północno-wschodniej Łotwy.

Między 5 a 10 października 1944 roku Rosjanie znowu zdołali odciąć grupy armii północ od Prus Wschodnich.

Grupa armii północ zostaje odcięta, tylko teraz nie bezpośrednio na zachód od Rygi, w rejonie Tukum, tylko zostaje odcięta w rejonie Kłajpedy, a więc na pograniczu Prus Wschodnich i Litwy.

Rosjanie nie tylko odcinają Grupy Armii Północ od Grupy Armii Środek, ale chcą zniszczyć wojska niemieckie na terenie Prus Wschodnich.

A zatem Armia Niemiecka, Grupa Armii Północy jest w śmiertelnym niebezpieczeństwie.

Trzy fronty, pierwszy, drugi i trzeci radziecki front nadbałtycki dążą do zniszczenia niemieckiej grupy armii północ na obszarze zachodniej Łotwy.

Wojska niemieckie reorganizują obronę, bronią Kurlandii siłami 16-18 Armii Grupy Armijnej Kleffel i tworzą taki powiedzmy gigantyczny przyczółek od Lipawy na południowym zachodzie po Tukum na północnym wschodzie.

Zaopatrzenie niemieckiej Grupy Armii Północ, bo bez portów to ta Grupa Armii Północ nie ma szans na przetrwanie.

Ale absolutnie kośćcem Grupy Armii Północ są Dywizje Piechoty.

No to ta niemiecka grupa Armii Północ w jakiejś Kurlandii, to oczywiście w cudzysłowiu, ona robi lepsze wrażenie, wojskowo robi lepsze wrażenie i mamy lepsze możliwości niż cała niemiecka grupa Armii A w Polsce w styczniu 45 roku, gdzie cała niemiecka grupa Armii A...

Potem skoro niemiecka grupa armii północ oddała Estonię, oddała północno-wschodnią Łotwę, straciła Litwę, została zamknięta tylko na obszarze zachodniej Łotwy, w tej Kurlandii,

W tym sensie, że chociaż są przyparci do morza, to po pierwsze Kriegsmarine kontroluje Bałtyk, po drugie są porty, które pozwalają zaopatrywać Grupę Armii Północ.

Zasadniczy trzon Grupy Armii Północ tkwi w Kurlandii.

Generał Scherner nie dał rozbić Grupy Armii Północ.

Wszyscy inni dowódcy dają ciała, Scherner nie i kiedy Scherner opuścił Grupę Armii Północ-Kurlandii,

W ogóle sama Grupa Armii Północ w ramach reorganizacji została nazwana Grupą Armii Kurlandia.

Był Scherner, był Rendulik, był Wittenkopf, a ostatnim dowódcą Grupy Armii Północ był generał Hilpert, wcześniejszy dowódca 16 Armii.

Armia Czerwona skutecznie swoimi szturmami związała grupę Armii Północ w Kurlandii.

Od czasu katastrofy ze stycznia 1945 roku przestają traktować Grupę Armii Północ jako normalny odcinek frontu, który należy trzymać, stopniowo ogołacają tyły z jednostek tyłowych, przerzucają je na inne kierunki.

Trwa eksodus tyłów, chociaż grupa armii północ broni się na linii frontu.

To jest plan, w którym Niemcy będą wycofywać się stopniowo przy użyciu straży tylnych w kierunku Lipawy i Windawy i w ciągu dosłownie kilkunastu dni chcą wycofać drogą morską całą niemiecką grupę armii północ, a teraz już grupę armii Kurlandia z owej Kurlandii.

Ale jak powiedziałem, zwłaszcza w styczniu, w lutym 1945 roku widzimy olbrzymią redukcję Grupy Armii Północnej.

Gdyby teraz Armia Czerwona uderzyła w stylu jak atakowała w październiku, w listopadzie, w grudniu 44 roku, to prawdopodobnie teraz grupa Armii Północ już mogłaby sobie nie poradzić.

aby nie wpadli w ręce Rosjan i dali świadectwo temu, czego dokonała Grupa Armii Północ, Grupa Armii Kurlandia przez 7 miesięcy walk o zachodnią Łotwę, licząc od momentu okrążenia, odcięcia w październiku 1944 roku.

Jest to koniec niemieckiej grupy armii tak naprawdę północ.