Mentionsy

Podcast pod specjalnym nadzorem
Podcast pod specjalnym nadzorem
26.04.2026 15:28

66. Największy Czech

Kto jest tym największym (żyjącym) Czechem? Pytam w najnowszym odcinku Podcastu pod specjalnym nadzorem. Mam swojego kandydata i zdecydowanie nie jest to tylko hołd, na jego 90 urodziny. Aktor, scenarzysta, pisarz, komik, autor tekstów i największy influencer w życiu kilku ostatnich pokoleń Czechów. Mili Państwo - rzecz jasna - Zdeněk Svěrák!

To on stworzył słynnego Járę Cimrmana, genialnego wynalazcę i patriotę, tak kochanego też w Polsce. To spod jego pióra wyszły najczęściej cytowane teksty z kultowych, czechosłowackich komedii. To on śpiewa dzieciom własne piosenki, pisze numery innym artystom, to on jest wciąż asem w rękawie czeskiej opozycji. Nie mówiąc nawet, że odpowiada za czeskiego Oscara. Jego charakterystyczne, oparte na języku, grach słownych scenariusze, na wiele dekad zdominowały czeską kinematografię. Jeśli znacie takie filmy jak: "Na skraju lasu", "Wsi sielska, anielska", "Kelner, płacić" czy "Piorun kulisty", to wiecie o czym mowa. Ale nawet Ci, którzy Svěráka jeszcze na ekranie nie widzieli, nie czytali jego tekstów, czy nie oglądali jego sztuk, znajdą tu masę szczegółów i anegdot z życia kulturalnego (i politycznego) w Czechosłowacji. StB, agenci, cenzorzy, Lenin, Stalin, Klaus, cały korowód szalonych postaci, tak jak zawsze w PPSN. Masa inspiracji.

Dziękuję za wsparcie dla projektu na Patronite, buycoffee oraz poprzez wykupywanie subskrypcji do bonusowych materiałów na Spotify. Może i Ty rozważysz wsparcie dla PPSN? Dzięki serdeczne. Zapraszam do odcinka i życzę udanej zabawy. Ahoj! PG

Rozdziały (6)

1. Introdukcja i przedstawienie Zdenka Svěráka

Podajemy temat rozmowy i przedstawiamy Zdenka Svěráka jako największego Czechów.

2. Zdenek Svěrák w kulturze czeskiej

Analizujemy wpływ Zdenka Svěráka na kulturę czeską, jego znane dzieła i postacie.

3. Dzieło i działalność polityczna Zdenka Svěráka

Przedstawiamy jego twórczość, role w polityce oraz działalność w latach 60. i 70. wieku.

4. Filmografia i sztuki teatralne Zdenka Svěráka

Opisujemy jego najważniejsze filmy i sztuki teatralne, w tym Joachimie i Lijavec.

5. Problem z cenzurą i współpraca z STB

Rozmawiamy o problemach z cenzurą i współpracy Zdenka Svěráka z STB.

6. Zakończenie i podsumowanie

Podsumowujemy rozmowę i podnosimy pytanie, czy Zdeněk Svěrák jest największym Czechem.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Svěrák"

Mowa tu oczywiście o Zdenku Svěráku, który wśród miłośników kultury czeskiej jest jak najbardziej w Polsce rozpoznawalny i ta jego obecność tutaj jest na pewno nad Wisłą również zaznaczona.

To też często nie ma pojęcia o tym, że to, co akurat widzą lub słyszą, to jest właśnie dzieło Zdenka Svěráka.

Jeśli chodzi o to, co zlidowielo, czyli weszło pod Czechy od lat 60., od początku lat 60. właściwie do dziś, niż właśnie nie ma większego człowieka wpływającego na Czechów i na ich pojęcie humoru, niż właśnie Svěrák.

No, większość Czechów to nie jest w stanie nawet powiedzieć, kiedy się zaczęła ta ich przygoda z twórczością Zdenka Svěráka.

Przecież tego ciągłego odtwarzania tego Zdenika Svěráka i jego dzieł, tych filmów przede wszystkim, w telewizji, na streamingach, no teraz na pokazach jubileuszowych, tak jakby zawsze po prostu ten Zdeniek Svěrák był jak ten masaryk, jak ten taticzek teraz, albo już dziadeczek byśmy powiedzieli, tego czeskiego, czechosłowackiego humoru, komedii,

Jak do tego dorzucimy jeszcze typowe dla czeskiej kultury znowu duety, a on stworzył przecież wspaniały duet Zdeněk Svěrák z Ladislavem Smoljakiem w nawiązaniu już do takich wielkich

No, to już mamy po prostu komplet, całą talię kart najlepszych rozłożonych na stole i możemy zacząć to świętowanie urodzin Zdenka Svěráka, także i w PPSN.

Ale jak sam Svěrák mówi, to jest taki fenomen dla ludzi, którzy przynajmniej trochę byli uważni w szkole, w czasie edukacji.

Tutaj chodziło o ten efekt i sam Svěrák też to tak fajnie opisuje w wywiadach, że to jest taki efekt, że dany żart najpierw wywołuje efekt aha, a potem haha.

To jest taki według Svěráka samego.

Kiedy już powstanie teatr, to każde z przedstawień będzie się zaczynało od takiego quasi sympozjum naukowego, gdzie aktorzy ze Svěrákiem, Smoljakiem w rolach głównych dokonują przeglądu dokonań Zimmermana, najlepszych jego wynalazków, opisują jego historię, jego przygody.

Nazwany jest Zimmermanem, bo Jiri Szebanek, nie sam Svěrák, ale ten Szebanek, znalazł hokeistę Chomutowa bodajże, który miał na nazwisko Zimmerman.

Jara, bo to jest takie artystyczne imię, wspomina zawsze Svěrák.

O tak, trzeba powiedzieć i tu się podobno Svěrák

Także śmieszy, nie śmieszy, Zdeněk Svěrák od swojego dorastania chciał rozśmieszać ludzi, przynosić ludziom radość poprzez śmiech, bo no właśnie.

Zresztą, jak spojrzymy na filmy i aktorskie role Zdenka Svěráka, to on czasami gra takie, nazwijmy to, może nie szwarc charaktery, ale ludzi, którzy

Zdeniek Svěrák urodził się w 1936 roku.

Pod takim pseudonimem Svěrák napisze wielki hit, tekst do piosenki, która stała się naprawdę wielkim przebojem.

Także Emil Synek z Zdeněk Svěrák potrafił takie hity tworzyć.

Zdenik Svěrák i jego obecność, czy jego teksty wcale nie były mile widziane.

W 1961 roku on wstępuje do partii komunistycznej, mimo że rodzina Svěráków była raczej antykomunistyczna.

O dobre 7-8 lat właśnie przed samą odwilżą Zdenik Svěrák i jego koledzy tak do tego podchodzą.

Zdeniek Svěrák w radiu pracuje i kiedy wchodzi układ warszawski, to Svěrák 10 dni bez ustanku nadaje w radiu, informuje o ruchach wojsk, o zmieniającej się sytuacji.

Svěrák wspomina, że on i tak czy siak nie podjął tej decyzji samemu.

Zdeněk Svěrák, Czechosłowakia, Poland, StB State Security.