Mentionsy

Staniszkis idzie bardziej właśnie w próbę budowania własnej filozofii będącej mieszanką tej tradycji amerykańskiej, ale inaczej wywodzącej się z marksizmu.

Książka, przez którą Staniszkis jest przede wszystkim też znana międzynarodowo, czyli Samoograniczająca się rewolucja, jest pracą już klasycznie weberowską i jest to właśnie jej ogromny wyrzut do Solidarności.

Staniszkis jest, jak pisze o władzy, i z tym można się zgadzać, czy nie, tą moją interpretacją, trochę teraz prowokującą, jest bardziej makiaweliczna.

Teraz bohaterką tego odcinka stała się profesor Jadwiga Staniszkis.

I na temat profesora Jadwigi Staniszkis, tego właśnie poruszania się pomiędzy socjologią a filozofią, zwłaszcza filozofią polityki, filozofią społeczeństwa czy filozofią społeczną, to oczywiście nie są tożsame terminy,

Porozmawiam z Krzysztofem Katkowskim, autorem niedawno wydanej książki poświęconej Jadwidze Staniszkis, radykalna, wszystkie sprzeczności Jadwigi Staniszkis, którą zresztą Państwo widzą tutaj na półce za nami.

Ja chciałem, zanim przejdziemy do takiej próby rozbioru poszczególnych elementów składających się na tę spuściznę intelektualną Jadwigi Staniszkis, zapytać ciebie o sylwetkę intelektualną pani profesor, która wyłoniła się w toku twojej pracy nad tą książką.

To tak właśnie, zacznę myślę od tego, że ta biografia ma pod tytuł Wszystkie sprzeczności Jadwigi Staniszkis, co jest oczywiście takim chwytliwym, lifestyle'owym troszeczkę też tytułem, ale on wbrew pozorom ma swoje też podstawy intelektualne.

Dwa to jest właśnie to, że Jadwiga Staniszkis właśnie.

No właśnie, Jadwiga Staniszkis jest jedną z tych polskich...

W związku z tym, no tutaj faktycznie widzimy bardzo głęboką złożoność tej książki, no i widzimy, że te sprzeczności Jadwigi Staniszkis, które próbuję tutaj śledzić, były zarazem czymś, co umożliwia dzisiaj jej bardzo zróżnicowany odbiór, tak?

Powiedziałeś już co nieco o tym zakorzenieniu takim nazwijmy to heglomarksowskim, heglowsko-marksowskim młodej Jadwigi Staniszkis jako badaczki, która rozpoczyna badania

Jadwiga Staniszkis, jeżeli chodzi o ten inny nurt polskiej ówczesnej socjologii, że faktycznie ona bardzo umiejętnie porusza się pomiędzy tymi obszarami.

I Szacki, i Staniszkis mogłaby tego dowiedzieć.

Ale właśnie, zastanówmy się nad tą metodą myślenia oraz prowadzenia badań naukowych, która już dla Staniszkis będzie specyficzna, bo ona z całą pewnością jest różna i od tej, którą stosował Szacki, i od tej, którą stosowała Ossowska, zwłaszcza Ossowska oczywiście.

Z drugiej strony jest nurt zupełnie inny i dlatego mnie zaciekawiła Staniszkis, bo Staniszkis, mimo tego, że mało osób już w ogóle o tym pamięta, jest właśnie z tego drugiego bardziej nurtu.

I tutaj jest istotny wątek u Staniszkis, że i to wspominam na przykład profesor Jasińska-Kania, że jedyny raz jak widziała Jadwigę Staniszkis, że kogoś słuchała i mu przytakiwała i nie próbowała się wykuzać, to właśnie było, kiedy miała te 23 lata i gadała.

Bo też co istotne, Staniszkis była jedną z innych osób na Wydziale Mówiącą świetnie po angielsku jako młoda osoba.

Staniszkis pisze o ideologii, o nadbudowie, wątki klasowości są dla niej bardzo ważne.

Ale Staniszkis idzie bardziej właśnie w próbę budowania własnej filozofii będącej mieszanką tej tradycji amerykańskiej, ale inaczej wywodzącej się z marksizmu, ale jednocześnie...

I to wydaje mi się u niej też ciekawe, jako jedyna z osób skalarowej, jedna z jedynych, Staniszkis bardzo systematycznie, i to nawet z ciekawości przeglądałem, zanim tu przyszedłem, ona nie przytacza aż tyle autorów polskich.

Jak Staniszkis pisze o peryferyjności Polski, czy tam na wpół peryferyjności, jakby tutaj powiedziałam, że za rycki,

To Staniszkis przytacza neomarksistowskich historyków gospodarki ze Stambułu, tak?

Staniszkis bardzo próbuje myśleć uniwersalnie i próbować właśnie wymyślić jakiś meta...

Bo znowuż w tej warszawskiej szkole marksizmu jest grupa też osób, które mniej więcej w tym samym czasie, kiedy Staniszkis pisze, do doktora też piszą.