Mentionsy
„Reymont-noblista”. Trzeci dzień VIII Festiwalu Teologii Politycznej
Tegoroczna, ósma już edycja Festiwalu Teologii Politycznej odbywa się w setną rocznicę przyznania Literackiej Nagrody Nobla niezwykłemu pisarzowi minionego stulecia – Władysławowi Reymontowi. Każdy dzień Festiwalu rozpocznie się o godzinie w Domu Literatury na Krakowskim Przedmieściu 87/89. Ostatnie spotkanie festiwalu będzie okazją do uczczenia przypadającej na 2024 rok setnej rocznicy przyznania najbardziej prestiżowej nagrody literackiej Reymontowi: twórcy z łódzkiej wsi, z którym do rywalizacji stanęli twórcy rangi Stefana Żeromskiego, Tomasza Manna, Maksyma Gorkiego czy Thomasa Hardy’ego. 13 listopada 1924 roku Akademia Szwedzka nagrodziła Reymonta za ponadczasowe dzieło „Chłopi" czyniąc go drugim w historii Polakiem z Nagrodą Nobla w dziedzinie literatury. Choć przyznanie nagrody wprawiło pisarza w niemałe wzruszenie, przypadła ona w czasie jego fizycznego wyczerpania, zaledwie na rok przed śmiercią. Czy był on już wcześniej ceniony przez współczesnych mu czytelników? A może społeczne pochodzenie stawało na drodze jego literackiej karierze? Jak atmosfera wokół literackiej Nagrody Nobla zmieniła się od czasów Reymonta i dlaczego? To pytania, wokół których zawiąże się dyskusja podczas ostatniego wieczoru naszego festiwalu. Po dyskusji wyświetlony będzie film „Życie moje skrętami bieży" (reż. Lucyna Smolińska, Mieczysław Sroka). Fragmenty pism czyta: Edyta Jungowska. W spotkaniu udział wezmą: 🟢 Elżbieta Flis-Czerniak profesor uczelni w Katedrze Historii Literatury Polskiej Instytutu Językoznawstwa i Literaturoznawstwa UMCS w Lublinie. W prowadzonych badaniach koncentruje się na piśmiennictwie przełomu XIX i XX wieku, rozpatrywanym zwłaszcza w kontekście tradycji romantycznej. 🟢Maria Jolanta Olszewska historyk i literaturoznawca. Profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Główne zainteresowania naukowo-badawcze to historia literatury XIX i XX wieku; genologia, szczególnie pogranicze literatury i gatunków użytkowych; historia świadomości polityczno-społecznej i jej odzwierciedlenie w literaturze wieków XIX i XX oraz dzieje dramatu i teatru. 🟢Karol Samsel doktor habilitowany nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Redaktor „Zeszytów Poetyckich”, Członek Związku Literatów Polskich. Zwycięzca wielu konkursów poetyckich. W 2017 nominowany do Orfeusza – Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego za tom Jonestown. 🟢Edyta Jungowska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna oraz dubbingowa. Ukończyła PWST w Warszawie. Była aktorką Teatru Nowego Adama Hanuszkiewicza oraz Teatru Studio. Szerokiej publiczności znana z wielu ról w Teatrze Telewizji, serialu „Na dobre i na złe”, „Ja wam pokażę” i innych. Od 2009 r. prowadzi własne Wydawnictwo Jung-Off-Ska, które zajmuje się m.in. wydawaniem klasyki literatury dziecięcej w formie audiobooków. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Rozdziały (5)
Analiza oceny Komisji Noblowskiej i porównanie Reymonta z Zolą w kontekście powieści chłopów.
Przegląd procesu emancypacji kobiet w powieści, w tym roli Hany i Jagusi.
Opis sytuacji Reymonta po otrzymaniu Nagrody Nobla, jego plany i ograniczenia.
Analiza innych tekstów Reymonta, takich jak opowieści fantastyczne i oniryczne, oraz ich znaczenie dla jego twórczości.
Kontynuacja rozmowy o twórczości Reymonta, podsumowanie i zachęta do czytania jego dzieł.
Szukaj w treści odcinka
Mam wielką przyjemność powitać Państwa na trzecim spotkaniu VIII Festiwalu Teologii Politycznej, który w tym roku z racji 7. rocznicy przyznania Literackiej Nagrody Nobla za powieść chłopi poświęciliśmy Władysławowi Reymontowi.
Sympatyków i czytelników Teologii Politycznej, a także wszystkich miłośników twórczości Władysława Reymonta.
Jeśli chodzi o plan spotkania, to w pierwszej części odbędzie się dyskusja poświęcona okolicznościom i społecznemu odbiorowi Nagrody Nobla, którą otrzymał Reymont, a w drugiej części odbędzie się projekcja filmu Życie moje skrętami bierze preżyser Lucyny Smolińskiej.
Drodzy Państwo, czy Reymont czekał na Nobla, spodziewał się go?
Trzeba jedną rzecz sobie powiedzieć, że cała biografia Władysława Reymonta jest gotowym scenariuszem na film.
Są to fakty fascynujące i dlatego też walka o Nagrodę Nobla dla Reymonta ma posmak powieści kryminalno-sensacyjnej.
I tutaj zaważyło to na tym, że społeczeństwo natychmiast się podzieliło pomiędzy zwolenników Reymonta i przeciwników Reymonta.
Ale do tego dojdziemy powoli, dlatego że cała historia zaczyna się dużo wcześniej, dlatego że Reymont otrzymał Nagrodę Nobla za powieść chłopi, w odróżnieniu od Sienkiewicza, który otrzymał za całokształt twórczości.
A zaczyna się to wszystko w drugiej połowie roku 1897, kiedy w dodatku w listopadzie, a listopad niebezpieczna dla Polaków pora, kiedy to Reymont podpisuje umowę na druk jednotomowego dzieła z tygodnikiem ilustrowanym.
Nikt by się nie spodziewał, że nasz Reymont był tak kochliwy, że jednocześnie miał romans z dwoma mężatkami.
Jedna mężatka miała czworo dzieci i czekała na Reymonta w Zakopane.
Reymont jest ciężko ranny, leży w szpitalu praskim, choruje w szpitalu praskim,
I on Reymontowi pomógł w ten sposób, że wywalczył dla niego odszkodowanie, a lekarz, pomimo że Reymont pisał w listach, że jedno żebro ma złamane,
No ale wcale tak bardzo szybko Reymontowi to pisanie nie szło.
Trafiają chłopi i w ogóle twórczość Reymonta do Francji.
Tam też występuje Lorentowicz, który pisze w Mercure de France taką, omawia właściwie sylwetkę Reymonta, wystawia mu bardzo wysoką ocenę.
Następnie mamy kolejny artykuł Antoniego Wodzińskiego w La Rivi, gdzie Wodziński porównuje Reymonta z Kantem Hamsunem i Björnsenem.
Nie wchodząc w drobiazgi, warto wspomnieć, że odbywały się na przykład bankiety na cześć Reymonta z okazji ukończenia jego pracy nad powieścią.
Właściwie można powiedzieć, że Reymont cały czas się stara, aby jego dzieło zostało przetłumaczone na język francuski.
No i można powiedzieć, że kiedy Kozakiewicz odmówił, wtedy pojawia się Theodor de Wyzewa, bardzo ciekawa postać w życiu kulturalnym Paryża, z pochodzenia Polak, który wykorzystuje fakt, że w 1910 roku Reymont wydaje kolejną powieść, czyli Wampira.
I wtedy on postanowił umiędzynarodowić twórczość Reymonta.
Tam się różne dyskusje na ten temat toczyły, no ale mamy tę powieść Ziemia i kobieta, która jest powieścią dwutomową i tak naprawdę jest parafrazą powieści Reymonta.
Reymont zostaje zgłoszony przez Polską Akademię Umiejętności w 1918 roku do Literackiej Nagrody Nobla jako kandydat narodowy.
I tu wkracza do akcji wspaniała Ellen Wester, która jest tłumaczką szwedzką, tłumaczką Żeromskiego i Reymonta.
W międzyczasie Reymont zostaje zahibernowany, ponieważ wydawca szwedzki uznaje, że nie ma siły przebicia.
Ostatnie odcinki
-
26. STRACHOWSKI // JASINA // Kiedy Europa zaczę...
17.06.2026 18:00
-
1. O KSIĄŻKACH // SZERSZEŃ // HERBICH // Nowocz...
10.06.2026 18:00
-
25. STRACHOWSKI // KASPEROWICZ: Czy historia sz...
03.06.2026 18:20
-
Krzysztof Kieślowski. Intuicja, los, transcende...
01.06.2026 11:50
-
24. STRACHOWSKI // KASPEROWICZ: Czym naprawdę z...
27.05.2026 18:00
-
1. HERBICH // KITA // Czy świat skręca w prawo?
20.05.2026 18:00
-
23. STRACHOWSKI // JASINA: Dlaczego Polacy nie ...
13.05.2026 18:00
-
22. STRACHOWSKI // JASINA: Dlaczego Polacy nie ...
06.05.2026 18:00
-
Protokół uzasadniania. Wokół myśli J. Habermasa...
04.05.2026 11:11
-
4. CZAJKOWSKA // GOŁĘBIOWSKI: Antoni Lange. Rea...
29.04.2026 18:00